پیگیری قطار مشهد- گلبهار- چناران/ از احیای پروژه تا آغاز ریل گذاری

قطار مشهد- گلبهار- چناران، بزرگ ترین پروژه در خراسان بزرگ

امامی راد با اشاره به اهمیت این پروژه گفت: قطار مشهد- گلبهار- چناران یکی از مهم ترین پروژه های حمل ونقل ریلی شرق کشور و بزرگ ترین پروژه خراسان بزرگ است و در سه استان خراسان رضوی، جنوبی و شمالی پروژه ای با این حجم و اعتبار نداریم.

وی افزود: محور مشهد- چناران با تردد روزانه ١٣٧ هزار خودرو، دومین محور پرتردد کشور است و افزایش جمعیت، توسعه شهر جدید گلبهار، تردد میلیون ها زائر و حجم بالای سفرهای روزانه، ضرورت ایجاد یک شبکه حمل ونقل ریلی سریع، ایمن و پایدار را دوچندان کرده است که اجرای آن می تواند تحولی اساسی در جابه جایی روزانه شهروندان، زائران و مسافران ایجاد کند.

نماینده مردم چناران، طرقبه و شاندیز و گلبهار در مجلس تصریح کرد: این پروژه علاوه بر کاهش بار ترافیکی و تصادفات، نقش مهمی در کاهش مصرف سوخت، کاهش آلودگی هوا، افزایش ایمنی سفر و توسعه متوازن منطقه خواهد داشت و به همین دلیل، سال ها یکی از مهم ترین مطالبات مردم حوزه انتخابیه بوده است.

برهم خوردن رابطه با چین و فسخ قرارداد ٣00 میلیون یورویی فاینانس خارجی

امامی راد با اشاره به تاریخچه پروژه گفت: عملیات اجرایی این طرح از سال ١٣٩0 آغاز شد و قرار بود با استفاده از فاینانس خارجی و مشارکت شرکت نورینکوی چین با قراردای حدود ٣00 میلیون یورویی تا پایان سال ١40٢، به بهره برداری برسد، اما به دلیل برهم خوردن ارتباط ایران با برخی از شرکای معتبر از جمله چین در ماه های پایانی دولت آقای روحانی، شرکت «نورینکو» فسخ قرارداد نمود و به این ترتیب امکان استفاده از فاینانس خارجی از بین رفت.

وی ادامه داد:علاوه بر این، تشدید تحریم ها، مشکلات تملک اراضی و تأمین ریل، تغییر دولت ها و مدیران، جا به جایی برخی اولویت ها به اقتضائات شرایط کشور از جمله هجوم وحشیانه ویروس جان ستانِ کرونا و هدایت اعتبارات به سمت و سوی خرید و تولید واکسن برای ارتقاء سلامت جامعه و در اولویت قرار گرفتن سلامت مردم و پیشگیری از قربانی شدن مبتلایان، جنگ های تحمیلی اخیر و اولویت یافتن ترمیم خسارت های جنگی و بخشی از زیرساخت ها و برخی موانع اجرایی دیگر نیز، موجب شد روند پیشرفت پروژه با وقفه و تأخیرهایی روبه رو شود.

وجود ٧0 هزار پروژه نیمه تمام با عمر بالای ١٨ سال در کشور

این نماینده مجلس، با اشاره به وضعیت پروژه های عمرانی کشور خاطرنشان کرد: امروز در کشور بیش از 70 هزار پروژه نیمه تمام ملی و استانی وجود دارد که میانگین عمر آنها به بیش از 18 سال رسیده است و از این تعداد، حدود 12 هزار پروژه، طرح های ملی هستند.

امامی راد بیان کرد: در چنین شرایطی، اینکه پروژه قطار مشهد- گلبهار- چناران توانسته از رکود خارج شود، منابع مالی جدید و متنوعی جذب کند، وارد مرحله ریل گذاری شود و چشم انداز بهره برداری آن روشن تر و نزدیک تر از گذشته باشد، حاصل پیگیری های مستمر، استفاده از ظرفیت های مختلف تأمین مالی و هماهنگی میان دستگاه های متعدد اجرایی است.

وی تأکیدکرد: در سال های اخیر، رویکرد اجرای پروژه از اتکا به منابع خارجی به بهره گیری از ظرفیت های داخلی تغییر یافت؛ به گونه ای که استفاده از توان قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا(ص)، تولید ریل توسط ذوب آهن اصفهان، جذب اعتبارات ملی، تسهیلات ماده 56 قانون «الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت» و سایر منابع داخلی، مسیر تازه ای را برای ادامه اجرای پروژه گشود.

بهره برداری از مسیر مشهد- گلبهار تا پایان سال ١406

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار در مجلس شورای اسلامی، با تشریح مشخصات اجرایی پروژه گفت: طول مسیر ریلی از مشهد تا چناران 46 کیلومتر است که 40 کیلومتر آن تا شهر جدید گلبهار و 6 کیلومتر دیگر از گلبهار تا چناران امتداد دارد.

وی خاطرنشان کرد: تاکنون حدود 95 درصد تملک اراضی و تحصیل حریم مسیر انجام شده و در بخش مشهد تا گلبهار نیز حدود ٣٧ کیلومتر عملیات خاکی، زیرسازی و اجرای ابنیه فنی به طور کامل به پایان رسیده و ٢ کیلومتر از 4 کیلومتر تونل مورد نیاز پروژه نیز حفاری شده است.

امامی راد بیان کرد: در این مسیر تاکنون 132 دستگاه پل بزرگ، کوچک و تقاطع های غیرهمسطح احداث شده که بخش عمده زیرساخت های عمرانی پروژه را تشکیل می دهد و زمینه ورود پروژه به مرحله روسازی و ریل گذاری را فراهم کرده است؛مطالعات 6 کیلومتر باقی مانده از ایستگاه گلبهار تا چناران نیز در مراحل پایانی قرار دارد و تأمین اعتبار برای تملک اراضی آن در حال انجام است.

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار اظهارکرد: آغاز ریل گذاری و ورود نخستین محموله تراورس در ابتدای تیر ماه سال جاری، پروژه را وارد مرحله ای تازه از عملیات اجرایی کرده و هم اکنون از سمت گلبهار بیش از ٢ کیلومتر از مسیر ریل گذاری شده است.

وی افزود: بر اساس اعلام استاندار خراسان رضوی، در صورت استمرار روند فعلی، بهره برداری از مسیر مشهد-گلبهار تا پایان سال 1406 دور از دسترس نخواهد بود.

تأمین اعتبارات، ریل و واگن از محل های جدید و متفاوت

این نماینده مجلس، با تشریح برخی اقدامات ویژه خود در این پروژه عنوان کرد: از همان ابتدا تلاش کردم مسیر تأمین اعتبار تنها به بودجه عمومی کشور محدود نشود. به همین دلیل، علاوه بر پیگیری اعتبارات ملی، ظرفیت ماده 56 قانون «الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت»، اعتبارات در اختیار نمایندگان و سایر منابع نیز فعال شد تا پروژه از وابستگی به یک منبع مالی خارج شود.

امامی راد افزود: از مهم ترین ابتکارات بنده، دستور از وزیر سابق راه و شهرسازی برای تامین اعتبار تملک 6 کیلومتر اراضی گلبهار تا مشهد و دستور از وزیر فعلی برای تامین ریل مورد نیاز پروژه و انعقاد قرارداد با شرکت ذوب آهن اصفهان برای تأمین 12 هزار تن ریل استاندارد UIC60 بود؛ اقدامی که پس از مذاکرات متعدد با مسئولان وزارت راه، شرکت عمران، راه آهن جمهوری اسلامی و مدیران ذوب آهن، به مرحله اجرا رسید و یکی از گره های اساسی پروژه را برطرف کرد.

وی اضافه کرد:هم زمان، از ظرفیت بانک ها و دارایی های قابل تهاتر برای تأمین منابع مورد نیاز خرید ریل استفاده شده است تا مسیر اجرای پروژه به یک منبع مالی محدود نباشد.

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار با اشاره به نشست های برگزارشده برای تأمین ریل گفت: در ادامه مذاکرات با بانک رفاه کارگران، موضوع تهاتر بخشی از اراضی متعلق به شرکت عمران شهر جدید گلبهار با هدف تأمین ریل مورد نیاز پروژه پیگیری شد.

امامی راد اظهارکرد:در نشست 24 مردادماه 1405 با حضور مسئولان شرکت عمران گلبهار و بانک رفاه کارگران، اراضی تجاری و مسکونی قابل بررسی برای تهاتر به مسئولان بانک معرفی شد تا مقدمات کارشناسی و تصمیم گیری درباره این شیوه تأمین مالی فراهم شود.این رویکرد با هدف استفاده از ظرفیت دارایی های موجود و کاهش فشار بر منابع نقدی پروژه دنبال می شود و نتیجه نهایی آن به تکمیل بررسی ها و توافق دستگاه های ذی ربط بستگی دارد.در کنار موضوع ریل، تأمین واگن نیز به صورت هم زمان دنبال شد تا پس از تکمیل زیرساخت، پروژه در انتظار تجهیزات باقی نماند.

بهره برداری ریل باس برای بهره مندی زودتر مردم از قطار

نماینده مردم چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار خاطرنشان کرد: برای اینکه مردم منطقه هرچه زودتر از منافع این پروژه بهره مند شوند، بهره برداری مرحله ای پروژه به صورت ریل باس، تا زمان تکمیل کامل سامانه برقی، در دستور کار قرار گرفته است که برای تحقق آن حدود 5 همت اعتبار مورد نیاز است.

وی با اشاره به آخرین وضعیت تأمین منابع مالی اظهارداشت: در قانون بودجه سال 1405 مبلغ 6 هزار و 200 میلیارد ریال برای این پروژه پیش بینی شده و علاوه بر آن، در سال 1404 نیز قراردادی به ارزش 2.7 همت برای اجرای روسازی مسیر منعقد شده است که نقش مهمی در شتاب گرفتن عملیات اجرایی خواهد داشت.

امامی راد، با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه تأمین منابع مالی گفت: علاوه بر اعتبارات ملی، موفق شدیم هزار میلیارد تومان تسهیلات از طریق بانک تجارت، 200 میلیارد تومان از طریق بانک صادرات و موافقت اولیه برای اختصاص 500 میلیارد تومان دیگر را از طریق کنسرسیوم بانک ملی و بانک صادرات از محل ماده 56 قانون «الحاق...» برای پروژه اخذ کنیم.

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار افزود: در کنار این منابع، از ظرفیت اعتبارات در اختیار نمایندگان نیز استفاده شد. در سال 1404 مبلغ 55 میلیارد تومان از اعتبارات در اختیار اینجانب به پروژه قطار اختصاص یافت و با رایزنی انجام شده، نمایندگان مشهد و کلات نیز 25 میلیارد تومان دیگر به این پروژه اختصاص دادند؛ همچنین از محل این اعتبارات در سال 1405 نیز 70 میلیارد تومان دیگر برای ادامه عملیات اجرایی پروژه پیش بینی و اختصاص یافته است.

پیگیری مستمر از مجلس تا دولت برای تأمین اعتبار و ریل

نماینده ادوار یازدهم و دوازهم مجلس، با بیان اینکه از ابتدای حضور در مجلس، تکمیل این پروژه را در صدر اولویت های عمرانی حوزه انتخابیه قرار داده است، اظهار داشت: طی بیش از پنج سال گذشته، از همه ظرفیت های قانونی، نظارتی و اجرایی برای پیشبرد پروژه استفاده شد. علاوه بر ایراد ده ها نطق و تذکر رسمی در صحن علنی مجلس، جلسات متعدد با رئیس مجلس، معاون اول رئیس جمهور، نواب رئیس مجلس، وزرای راه و شهرسازی، معاونان رئیس جمهور، رئیس و معاونان سازمان برنامه و بودجه، مدیران عامل راه آهن جمهوری اسلامی، شرکت عمران شهرهای جدید، ذوب آهن اصفهان و بانک های عامل، استانداران و سایر مسئولان ذی ربط با هدف رفع گام به گام موانع پروژه برگزار شد.

امامی راد افزود: در نتیجه این پیگیری ها، پروژه همواره در فهرست اولویت های عمرانی کشور و استان باقی ماند و بخش مهمی از موانع مالی، حقوقی و اجرایی آن برطرف شد.

وی ادامه داد: تثبیت ردیف بودجه ملی، افزایش اعتبارات سنواتی، آغاز ریل گذاری، تأمین تراورس، تأمین ریل استاندارد، جذب تسهیلات بانکی و افزایش هماهنگی میان دستگاه های مختلف از مهم ترین نتایج این روند بوده است.

دیپلماسی پارلمانی برای حضور مقامات عالی رتبه کشور در محل پروژه

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار، یکی دیگر از راهبردهای خود را دعوت مستمر از مسئولان عالی رتبه کشور برای حضور در محل پروژه عنوان کرد و گفت: حضور وزرای راه و شهرسازی، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، نواب رئیس مجلس، معاونان وزیر و مسئولان استانی در محل پروژه، موجب شد تصمیمات مهم در فضای میدانی اتخاذ و روند اجرا با سرعت بیشتری دنبال شود.

پیگیری پروژه قطار تا رسیدن به آخرین ایستگاه

امامی راد، در جمع بندی آخرین وضعیت پروژه تأکیدکرد: عبور از مرحله زیرسازی و ورود به عملیات ریل گذاری، حاصل پیگیری های مستمر و استفاده از ظرفیت های مختلف تأمین مالی است؛ با این حال، برای رسیدن به مرحله بهره برداری، همچنان باید موانع مالی و اجرایی با جدیت دنبال شود.

وی خاطرنشان کرد: بدون تردید تا بهره برداری کامل پروژه همچنان تأمین اعتبارات و پیگیری های مستمر ضروری است و تا زمان شنیده شدن سوت قطار در این مسیر، پیگیری این مطالبه مهم مردم را تا رسیدن به آخرین ایستگاه با همه توان ادامه خواهیم داد و از هیچ ظرفیتی برای تسریع در تکمیل این پروژه راهبردی دریغ نخواهیم کرد.

نماینده چناران، طرقبه شاندیز و گلبهار اظهارکرد: این پروژه به عنوان یک قطار حومه ای با سرعت طراحی 120 تا 160 کیلومتر بر ساعت تعریف شده و پس از اتصال به انتهای بلوار وکیل آباد مشهد، شهر جدید گلبهار و سپس شهرستان چناران را به شبکه حمل ونقل ریلی متصل خواهد کرد.