◄ استانداردسازی ایمنی در محور چابهار–مشهد/کاهش هزینه های لجستیک و جهش در سرعت بازرگانی
اجرای «طرح بهسازی کریدورهای دهگانه» سازمان راهداری در محور استراتژیک چابهار–مشهد، با تمرکز بر استانداردسازی ایمنی و رفع گلوگاههای زیرساختی، مسیر را برای کاهش هزینههای پنهان لجستیک و جهش چشمگیر در سرعت بازرگانی ناوگان ترانزیتی هموار کرده است.
کریدور ترانزیتی چابهار–مشهد به عنوان ستون فقرات شبکه لجستیکی شرق ایران، با اتصال بندر اقیانوسی چابهار به مرزهای شمال شرق، نقشی راهبردی در کاهش هزینه های ترانزیت، توسعه تجارت با کشورهای آسیای میانه و تقویت محور شرق ایفا می کند.
به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز، از منظر جغرافیای سیاسی و لجستیکی، کریدور چابهار–مشهد یک محور طولیِ حیاتی در نوار شرقی ایران است که بندر استراتژیک چابهار در کرانه دریای عمان و اقیانوس هند را به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران به دروازه ورود به آسیای میانه و کشورهای محصور در خشکی (CIS) در شمال شرق کشور متصل می کند. این شریان مواصلاتی با عبور از پهنه جغرافیایی استان های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی، عملاً نقش یک میان برِ لجستیکی را ایفا می کند که ضمن کاهش مسافتِ ترانزیتی نسبت به محورهای مواصلاتی مرکز و غرب، دسترسی مستقیم و ایمن کشورهای همسایه به آب های آزاد را بدون نیاز به ورود به تراکم ترافیکی بنادر جنوبی خلیج فارس، میسر می سازد و موقعیت ایران را به عنوان کوتاه ترین مسیر ترانزیتی منطقه تثبیت می کند.
کریدور چابهار–مشهد؛ پیشران ژئوپلیتیک و محور ترانزیت شرق
کریدور چابهار–مشهد فراتر از یک مسیر مواصلاتی ساده، به مثابه “ستون فقرات ترانزیتی محور شرق” شناخته می شود که نقطه اتصال استراتژیک آب های آزاد اقیانوس هند به سرزمین های محصور در خشکی آسیای میانه است. این محور با عبور از استان های سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی، کوتاه ترین و اقتصادی ترین مسیر برای تخلیه و بارگیری کالاهای ترانزیتیِ کشورهای حاشیه اقیانوس هند به سمت بازارهای افغانستان، ترکمنستان و ازبکستان محسوب می شود. در حالی که تمرکز ترانزیتی کشور در دهه های گذشته بر محورهای غربی و مرکزی بوده است، فعال سازی این کریدور با تکیه بر زیرساخت های بندر چابهار، در حال تغییر موازنه لجستیکی منطقه است و با کاهش مسیر نسبت به بندرهای سنتی خلیج فارس، به کاهش چشمگیر هزینه های حمل ونقل بین المللی کمک شایانی می کند.
تأثیر زیرساخت های جاده ای بر پایداری جریان تجارت بین المللی
کارآمدی این کریدور ترانزیتی، وابستگی مستقیمی به سطح کیفی زیرساخت های جاده ای و تاب آوری شریان های پسکرانه ای دارد. پروژه هایی نظیر بهسازی قطعه نیکشهر–کنارک، حلقه های زنجیره ای هستند که استمرار جریان کالا را تضمین می کنند. بدون زیرساخت استاندارد که قادر به تحمل تناژ بالای ناوگان سنگین و ترافیک ترانزیتی باشد، مزیت رقابتی کریدور چابهار–مشهد در مواجهه با رقبای منطقه ای تحلیل می رود. اصلاح هندسی راه ها، ارتقای روسازی و حذف نقاط پرحادثه در این محور، نه تنها سرعت بازرگانی (Commercial Speed) را افزایش می دهد، بلکه با کاهش نرخ استهلاک ناوگان، نرخ کرایه حمل را برای صاحبان کالا بهینه کرده و تمایل شرکت های فورواردر بین المللی را برای انتخاب مسیر ترانزیتی ایران افزایش می دهد.
آینده نگری لجستیکی؛ نقش کریدور شرق در دیپلماسی اقتصادی
در افق بلندمدت، کریدور چابهار–مشهد به عنوان پیش شرط اصلی تحقق دیپلماسی اقتصادی ایران با همسایگان شرقی و شمالی عمل می کند. تکمیل و تقویت این کریدور، هم افزایی میان بخش های بندری، جاده ای و ریلی را ارتقا داده و زمینه را برای شکل گیری یک شبکه لجستیکی یکپارچه فراهم می آورد. با توجه به روند افزایش تبادلات تجاری در قالب پیمان های منطقه ای نظیر «اکو» و «اوراسیا»، این مسیر به عنوان امن ترین و سریع ترین دسترسی به کشورهای آسیای میانه، ظرفیت بالقوه ای برای تبدیل شدن به بازوی اجراییِ کریدور شمال–جنوب دارد. توسعه نظام مند این کریدور، نه تنها امنیت پایدار را برای مناطق کم برخوردار شرق کشور به ارمغان می آورد، بلکه جایگاه ایران را به عنوان قدرت بلامنازع ترانزیت در منطقه پرآشوب خاورمیانه تثبیت خواهد کرد.
استانداردسازی راهها و تضمین ایمنی شغلی رانندگان
تداوم حرکت روان ناوگان حمل بار سنگین و کشندههای ترانزیتی در مسافتهای طولانی، به شدت تحتتاثیر مشخصات فنی روسازی و تعریض ایمن شانه راهها قرار دارد. در طرح بهسازی کریدورهای دهگانه سازمان راهداری، ارتقای روسازی آسفالتی، تثبیت شانهها، خطکشیهای استاندارد ترافیکی و حذف نقاط حادثهخیز مستقیماً ضریب ایمنی رانندگان ترانزیتی را بالا میبرد. رانندگانی که در شریانهای بینالمللی تردد میکنند، به دلیل ساعات طولانی رانندگی و تناژ بالای محمولهها، بیش از هر بخش دیگری در معرض ریسک سوانح ناشی از خرابی مسیر هستند؛ بنابراین اجرای دقیق روکشهای نوین و شانهسازی استاندارد، فرسودگی جسمی و روانی رانندگان و آسیبهای فیزیکی ناوگان را مهار کرده و امنیت حرفهای این قشر را تضمین مینماید.
کاهش هزینههای سرسامآور لجستیک و تسریع زمان حمل بار
کیفیت نامناسب زیرساختهای جادهای، هزینههای عملیاتی حملونقل را افزایش داده و مزیت رقابتی مسیرهای ترانزیتی کشور را تحلیل میبرد. بهسازی اساسی این شبکه دهگانه، شاخص بینالمللی زبری سطح راه (IRI) را بهبود بخشیده که خروجی بیواسطه آن کاهش استهلاک لاستیک، مصرف سوخت و نرخ خرابی تعلیق کشندهها است. علاوه بر مدیریت هزینههای سربار، افزایش سرعت بازرگانی (Commercial Speed) ناوگان تجاری، زمان انتقال کالا از بندر چابهار به مرزهای خروجی نظیر سرخس و دوغارون را به حداقل ممکن میرساند. این صرفهجویی زمانی، برگ برنده زنجیره لجستیک کشور در جذب صاحبان کالای منطقهای و تسریع در چرخه بازگشت سرمایه ناوگان به شمار میرود.
