◄ واگذاری لکوموتیو اولویت صنعت ریلی نیست/ قیمت لکوموتیو کارکرده باکیفیت در بازار جهانی 550 هزار دلار است

خشایار حسینی مدیرعامل شرکت کاوان ریل و عضو دو انجمن صنفی شرکت های حمل ونقل ریلی و انجمن صنایع ریلی ایران، در نشست بررسی واگذاری بخش لوکوموتیو به بخش خصوصی، با اشاره به سیاست های دولت در زمینه کاهش تصدی گری، اظهار کرد: اصل تفکیک وظایف حاکمیتی از فعالیت های تصدی گری و واگذاری آنها به بخش خصوصی، اقدامی مثبت و در راستای سیاست های کلان کشور است و باید از آن حمایت کرد.

وی همچنین از برگزاری نشست های تخصصی با حضور ذی نفعان صنعت ریلی قدردانی کرد و گفت: تصمیم گیری درباره آینده صنعت ریلی زمانی می تواند موفق باشد که نظرات همه بازیگران این حوزه، از جمله مالکان لوکوموتیو، شرکت های بهره بردار و پیمانکاران نگهداری، شنیده شود.

حسینی که سابقه فعالیت هم زمان به عنوان مدیر شرکت مالک لوکوموتیو و پیمانکار نگهداری ناوگان را در بخش خصوصی دارد، با مرور روند خصوصی سازی در صنعت ریلی گفت: از زمان تصویب قانون دسترسی آزاد به شبکه ریلی در سال ۱۳۸۴، هدف گذاری این بود که سهم حمل ونقل ریلی از جابه جایی بار زمینی به ۳۰ درصد برسد، اما پس از گذشت بیش از دو دهه، این هدف محقق نشده و سهم ریل همچنان حدود ۱۰ درصد یا اندکی بیشتر است.

وی افزود: همچنین بر اساس مصوبات اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، قرار بود فعالیت های اقتصادی راه آهن به بخش خصوصی واگذار شود و دولت صرفاً وظایف حاکمیتی، تنظیم گری، مالکیت شبکه و نظارت بر استانداردهای ایمنی را بر عهده داشته باشد، اما هنوز تا تحقق کامل این هدف فاصله وجود دارد.

مدیرعامل کاوان ریل با اشاره به تأکید برنامه هفتم توسعه بر افزایش بهره وری، اظهار داشت: به نظر می رسد سیاست گذاران نیز به این جمع بندی رسیده اند که مهم ترین مانع دستیابی به اهداف توسعه حمل ونقل ریلی، پایین بودن بهره وری شبکه است.

وی در ادامه با طرح این پرسش که «واگذاری لوکوموتیو به بخش خصوصی چه میزان بر افزایش سرعت بازرگانی قطارها اثر خواهد داشت؟» تصریح کرد: امروز بخش قابل توجهی از ناوگان لوکوموتیو با آمادگی عملیاتی مناسب فعالیت می کند، اما مشکل اصلی در جای دیگری است. سرعت بازرگانی قطارها در ایران فاصله قابل توجهی با استانداردهای جهانی و حتی برخی کشورهای همسایه دارد و تا زمانی که این شاخص اصلاح نشود، واگذاری لوکوموتیو نمی تواند به تنهایی بهره وری شبکه را افزایش دهد.

حسینی مهم ترین اولویت صنعت ریلی را اصلاح نظام مدیریت ترافیک دانست و گفت: در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، سیستم های پیشرفته مدیریت و دیسپچینگ ترافیک ریلی باعث استفاده بهینه از ظرفیت شبکه شده اند. اگر قرار است بخش خصوصی سرمایه گذاری بیشتری در صنعت ریلی انجام دهد، ابتدا باید این زیرساخت مدیریتی اصلاح شود.

وی افزود: سرمایه گذار خصوصی پیش از ورود به هر پروژه ای، نرخ بازگشت سرمایه و نقدشوندگی دارایی خود را ارزیابی می کند. اگر این شاخص ها جذاب نباشد، طبیعی است که انگیزه ای برای سرمایه گذاری جدید نیز شکل نگیرد.

عضو انجمن صنفی شرکت های حمل ونقل ریلی در ادامه با اشاره به وضعیت اقتصادی برخی شرکت های مالک ناوگان ریلی گفت: یکی از شرکت های بزرگ فولادی که بیش از ۷۰ دستگاه لوکوموتیو در اختیار دارد و در یک مسیر اختصاصی فعالیت می کند، با وجود برخورداری از ناوگان مناسب، در صورت های مالی سال ۱۴۰۳ تنها حدود ۸.۹ درصد سود دفتری ثبت کرده است؛ رقمی که با در نظر گرفتن ارزش روز دارایی ها، عملاً بازدهی واقعی بسیار پایینی را نشان می دهد. به گفته وی، این شاخص در سال ۱۴۰۴ نیز روند نزولی داشته است.

حسینی تأکید کرد: تا زمانی که اقتصاد حمل ونقل ریلی اصلاح نشود، نمی توان انتظار داشت بخش خصوصی با انگیزه بالا وارد سرمایه گذاری در حوزه لوکوموتیو شود.

مدیرعامل کاوان ریل در پایان با اشاره به نحوه قیمت گذاری لوکوموتیوهای واگذاری، پیشنهاد کرد در تعیین ارزش ناوگان از شاخص های بین المللی نیز استفاده شود و گفت: در بازارهای جهانی می توان لوکوموتیوهای باری کارکرده اما با کیفیت مناسب را با قیمت هایی در حدود ۵۵۰ هزار دلار خریداری کرد؛ بنابراین لازم است در فرآیند کارشناسی قیمت ها، واقعیت های بازار جهانی نیز مورد توجه قرار گیرد.