◄ خطر ورود به خط ویژه: تصادف کنید، مقصرید!
تردد غیرمجاز در خطوط ویژه اتوبوسرانی، نه تنها تخلف است، بلکه در صورت تصادف، حکم محکومیت راننده متخلف را دارد. سرهنگ جهانی، کارشناس پلیس راهور تأکید می کند: در این حوادث، هر خودرو یا عابری که وارد حریم ویژه شده، مقصر مطلق است.
صدای ترمزهای ممتد، برخورد فلز با فلز و در نهایت، سکوتی که با آژیر آمبولانس می شکند؛ این سناریوی تکراری هفته های اخیر در خطوط ویژه اتوبوسرانی تهران است. معبری که باید «شریان آرامش و سرعت» برای حمل ونقل عمومی باشد، حالا به عرصه ای برای تخلفات حادثه ساز تبدیل شده است. اما چرا با وجود جریمه های نقدی و حضور مستمر پلیس، «خطوط ویژه» همچنان برای عده ای وسوسه انگیز و البته خطرناک است؟
فلسفه وجودی؛ خط ویژه نه میان بر است، نه بزرگراه!
به گزارش سرویس شهری تین نیوز، خطوط ویژه در کلان شهرهایی مثل تهران با یک منطق ساده ریاضی و اقتصادی متولد شدند: «جابه جایی بهینه». سرهنگ عین الله جهانی، کارشناس ارشد پلیس راهور، در این باره دیدگاهی روشن دارد. او معتقد است که این خطوط، مسیری اختصاصی برای عبور اتوبوس های شرکت واحد هستند تا با حذف ترافیک سواری های تک سرنشین، سرعت رسیدن مسافران به مقصد تضمین شود.
استدلال پشت این طراحی، کاهش تعداد خودروهای در تردد است؛ اینکه به جای ۵۰ خودروی سواری که هر کدام فضایی از خیابان را اشغال کرده اند، تنها یک اتوبوس با ۵۰ مسافر از مسیر عبور کند. این یعنی عدالت در استفاده از فضای محدود خیابان. اما وقتی خودروی سواری، موتورسیکلت یا حتی عابری با تصور «خلوت بودن» وارد این حریم می شود، نه تنها کل این منطق ترافیکی را برهم می زند، بلکه خود را به کام حادثه می فرستد.
مقصر حادثه؛ وقتی قانون دست تخلف کننده را می بندد
یکی از سوالات پرتکرار شهروندان، تکلیف مقصر در تصادفات خطوط ویژه است. آیا می توان سهمی برای راننده اتوبوس قائل شد؟ پاسخ پلیس در این زمینه صریح و بدون ابهام است. سرهنگ جهانی تأکید می کند: «خط ویژه، مسیر اختصاصی است.»
در صورت وقوع تصادف در این خطوط، خودرو، موتورسیکلت یا عابری که غیرمجاز وارد حریم شده، به صورت پیش فرض «مقصر حادثه» شناخته می شود. این یک قاعده ساده است: ورود ممنوع، یعنی پذیرش مسئولیت تمام پیامدهای آن. اگرچه ممکن است در مواردی کارشناسان تصادفات بررسی های دقیق تری انجام دهند، اما قانون در این مسیر کاملاً به نفع حفظ حریم حمل ونقل عمومی تنظیم شده است.
چرا خط ویژه هنوز ناامن است؟
با وجود سخت گیری ها، چرا همچنان شاهد تردد غیرمجاز هستیم؟ گزارش های میدانی نشان می دهد که «عجله» و «عدم رعایت فرهنگ ترافیک»، عامل اصلی این حوادث است. پلیس راهور با استفاده از راهبندها و استقرار مأموران تلاش می کند این مسیرها را «باز و روان» نگه دارد، اما مادامی که دیدگاه رانندگان سواری نسبت به خط ویژه تغییر نکند، شاهد این تقابل های خطرناک خواهیم بود.
البته باید یادآور شد که قانون، استثناهایی هم قائل شده است؛ خودروهای امدادی نظیر پلیس، آتش نشانی، اورژانس و هلال احمر به دلیل فوریت های کاری، حق تردد در این مسیرها را دارند تا بتوانند در کمترین زمان به محل حادثه برسند. این خودروها «میهمانان مجاز» خطوط ویژه هستند و حضورشان بر خلاف حضور خودروهای سواری، نه تنها مانع نیست، بلکه بخشی از خدمات اضطراری شهر محسوب می شود.
امنیت در گرو احترام به حریم ها
خطوط ویژه اتوبوسرانی، رگ های حیاتی حمل ونقل عمومی تهران هستند. هر بار که راننده ای برای چند دقیقه زودتر رسیدن، وارد این خطوط می شود، در واقع قمار بزرگی با جان خود و سلامت سیستم حمل ونقل شهر انجام می دهد. شاید وقت آن رسیده که علاوه بر جریمه های ریالی، تدابیر بازدارنده تری مانند دوربین های هوشمند با ثبت تخلف لحظه ای برای تمام طول مسیرهای ویژه در دستور کار قرار گیرد.
خط ویژه، حریم امن مسافران اتوبوس است. عبور از آن، نه زرنگی است و نه صرفه جویی در وقت؛ تنها یک تخلف پرخطر است که در صورت وقوع تصادف، تمام بار مسئولیت و هزینه را بر دوش راننده یا عابر متخلف می گذارد.
