مثلثمرگ سربازان بیدفاع
تیننیوز| وبلاگ اکرم امینی-خبر واژگونی اتوبوس در مسیر نیریز ـ کرمان و کشته شدن ۱۹ نفر در صحنه تصادف و مصدوم شدن ۳۳ نفر به اندازه کافی دردناک بود تا یک بار دیگر وجود سایه شوم تصادفات بر سر مسافران جادههای کشور را یادآوری کند اما وقتی خبر رسید آمار کشتهها به ۲۰ نفر رسیده و این اتوبوس، حامل سربازانی بوده که بعد از گذراندن دوره آموزشی به مرخصی میرفتند، عمق فاجعه عمیقتر شد و رسانهها را حساستر کرد.
انسان، خودرو و راه را مثلث عوامل تصادفات میدانند و در این نوشتار قصد داریم سهم هر یک از ضلعهای این مثلث در بروز این فاجعه ملی را بررسی کنیم.
راههای فارس و کرمان
نیریز در ۱۹۲ کیلومتری شرق شیراز و از توابع استان فارس است؛ استانی که بنا به آمار رسمی، مقام نخست را از نظر تعداد کشتهشدگان حوادث جادهای در کشور دارد. آنطور که مدیرکل پزشکی قانونی این استان گفته است، در سال گذشته ۱۳۷۴ نفر بر اثر تصادف در استان فارس کشته شدند که از این میان، سهم حوادث برونشهری ۳ برابر حوادث درونشهری بوده است. استان فارس از نظر طول راهها رتبه ۴ کشور را دارد و به گفته مدیرکل راه و شهرسازی فارس، در حال حاضر راههای شریانی این استان نیاز به ۴خطه شدن دارند اما هزینههای لازم برای ایمنسازی راهها با بودجه تخصیص داده شده
تناسب ندارد.
استان کرمان به عنوان مقصد اتوبوس سربازان نیز شرایط مناسبی از نظر تصادفات ندارد و آنطور که مدیرکل راه و شهرسازی این استان گفته است، از نظر طول راههای برونشهری، رتبه پنجم و از نظر تصادفات، رتبه سوم را در کشور دارد و در سال ۹۴ تعداد کشتههای برونشهری این استان نسبت به سال ۹۳ افزایش حدود ۷۰ نفری داشته است. بر اساس آمار سال گذشته ۷۳ نفر به صورت مستقیم در تصادفات خودروهای حامل اتباع افغان در جادههای شمال استان کرمان کشته شدند. حمل غیرمجاز اتباع افغانستان در جادههای کرمان یکی از عوامل افزایش تلفات جادهای این استان است؛ مسئلهای که در تصادف
سربازان نیز نقش داشته و اعلام شد که در اتوبوس، تعدادی از اتباع افغان به طور غیرمجاز حضور داشتند.
اتوبوس اسکانیا
کارشناسان معتقدند با توجه به اینکه اتوبوس اسکانیای حامل سربازان مدل سال ۸۲ بوده، بحث معاینه فنی و کارت سلامت راننده نیاز به بررسی دارد. در این زمینه به گفته رییس پلیس راه کشور، همه مدارک خودرو و راننده اتوبوس از جمله معاینه فنی صحیح بوده و با وجود پایین بودن مدل خودرو، اتوبوس سالم و بدون نقص فنی بوده است. از سوی دیگر به گفته معاون آموزش نیروی زمینی ارتش، با توجه به اینکه ارتش برای حملونقل سربازان از شرکتهای اتوبوسرانی اتوبوس کرایه میکند، استانداردهای اتوبوس بررسی و تایید شده است.
تخلفات رانندگی و رفتاری راننده
انسان به عنوان کاربر خودرو و جاده همیشه اصلیترین نقش را در تصادفات دارد و با توجه به اخبار و اظهارنظرها به نظر میرسد در تصادف سربازان نیز راننده ۷۰ ساله که در آیسییو بستری است، بیشترین سهم را در بروز سانحه داشته است. آنطور که رییس پلیس راه کشور میگوید، در گردنه «لایزر» نرسیده به نیریز، سرعت غیرمجاز و ترمزهای پیدرپی راننده سبب میشود ترمز اتوبوس عملکرد خود را از دست بدهد و به داخل دره سقوط کند.
علاوه بر تخلفات رانندگی، به نظر میرسد تخلفات رفتاری راننده سهم بیشتری در بروز این سانحه داشته است. به گفته قائممقام وزیر بهداشت، این اتوبوس به جای ۴۰ سرباز، ۴۵ سرباز سوار کرده و ۸ مسافر قاچاق از توابع افغانستان نیز همراه داشته که در کنار باک و صندوق اتوبوس سوار شده بودند. بر اساس سخنان این مقام مسئول، این اتوبوس در مسیر توقف کرده و اجناس قاچاق شامل میوه، سیگار و به احتمال زیاد مواد مخدر بار زده است. این اتوبوس آخرینبار در پاسگاه سیرجان در ساعت ۱۱ شب کنترل شده و بعد از آن مرتکب تخلفاتی نظیر سوار کردن مسافران غیرمجاز و اجناس قاچاق شده است.
اکنون بر اساس آخرین خبرها، مجوز فعالیت شرکت اتوبوسرانی مقصر در تصادف اتوبوس حامل سربازان در نیریز فارس برای یک سال لغو شده است. برخورد مناسب با راننده متخلف نیز به طور حتم رخ خواهد داد و پرونده این تصادف مدتی دیگر بسته خواهد شد اما آنچه باقی میماند جای خالی کشتهشدگان این تصادف و هزاران تصادف دیگری است که هر سال در راههای ایران رخ میدهد. شایسته است همه ایرانیان به عنوان کسانی که میتوانند عامل یا قربانی این تصادفات باشند در راستای کاهش تصادفات و کاهش این جاهای خالی تلاش کنند.
*روزنامهنگار