◄معاینه فنی خودرو، چیستی، چرایی و چگونگی(قسمت چهارم)

تین‌نیوز| وبلاگ امیر جعفرپور-با استناد به بند 5 الحاقی ماده ۳۲ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین (مصوب28/12/1373 بر اساس ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰)، ماده 5 قانون جلوگیری از آلودگی هوا مصوب سال 1374، تصویب نامه کاهش آلودگی هوا (12782/ت49952هـ مورخ 10/02/1393) و سایر مقررات مربوط به معاینه فنی خودرو و نحوه تشکیل فوق، سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور و سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای در راستای انجام تعهدات تبیین شده در ماده 3 تصویب نامه شماره 120671/ت50891هـ مورخ 14/10/93 هیأت وزیران با موضوع آیین نامه اجرایی نحوه انجام معاینه وصدوربرگ معاینه فنی خودروها و نیز بهبود وضعیت انجام معاینه فنی مؤثر در کشور اقدام به بازبینی دستورالعمل ماده 3 آئین نامه اجرایی نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه فنی خودرو کردند.

دستورالعمل معاینه فنی خودرو مشتمل بر 9 بخش و 8پيوست است كه در تهيه و تدوين آن از استاندارد ملی ایران به شماره 9181(تجدید نظر اول) - با عنوان "خودرو-معاینه فنی-آزمون‌های مربوط به بازرسی صلاحیت تردد وسایل موتوری و تریلرهای آن ها"و شماره  10282 با عنوان "اندازه‌گیری شدت صوت موتورگازی و موتورسیکلت" و ساير استانداردهاي مرتبط در اين حوزه و تجمیع نظر کارشناسان كمك گرفته شده است.

رعایت کلیه حدود اعلام شده در استانداردهای ملي ايران به شماره‌هاي 9426و 9747و 5601 جهت انجام بازرسی ادواری خودروها با سوخت گاز طبیعی فشرده(CNG)الزامي‌ دانسته شده است. به منظور تدوین این دستورالعمل طی جلسات متعدد از نظرات و پیشنهادهای اساتید، مدیران، صاحب‌نظران و متخصصان حوزه معاینه فنی و حمل‌ونقل استفاده گردیده که از مساعدت و همکاری آن‌ها تقدیر و تشکر به عمل مي آيد.
در اولين بخش از دستورالعمل كه در چند قسمت به عنوان چگونگي معاينه فني ارائه مي شود مواد اصلي آن تقديم مي گردد.

خش اول: تعاريف و اصطلاحات

    در این دستورالعمل، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بکار می‌رود:

الف- قانون: بند5 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مصوب 1380
ب- آیین‌نامه: تصویب‌نامه شماره 120671/ت50891هـ مورخ 14/10/93 هیأت وزیران با موضوع آیین نامه اجرایی نحوه انجام معاینه و صدور برگ معاینه فنی خودرو.
پ- سيمفا : اختصار عبارات "سامانه ملی یکپارچه معاینه فنی ايران"، سامانه‌ای متمرکز و برخط (آنلاین) برای ثبت مشخصات و اطلاعات آزمايش‌های فنی و صدور گواهی معاینه فنی وسایل‌نقلیه موتوری که با بهره گیری از زیرساخت‌های الکترونیکی و اطلاعات پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در راستای ایجاد وحدت رویه در امور مربوط به معاینه فنی وسایل‌نقلیه موتوری سبک و سنگین درون و برون شهری و تسهیل در اعمال مقررات و ثبت مکانیزه تخلفات رانندگی، توسط وزارت کشور و با مشارکت وزارت راه و شهرسازی و شهرداری ها ایجاد می‌گردد.
ت- معاینه فنی: انجام بازدیدهای کارشناسی و آزمايش‌هاي‌ فنی برای تأیید سلامت فنی، صحت عملکرد تجهیزات و سامانه‌های ایمنی و انطباق میزان انتشار آلایندگی وسایل‌نقلیه موتوری با شاخص‌های مصوب محیط زیستی.

ث- گواهی معاینه فنی: برگ و برچسب يا مدرك مجازي حاوی اطلاعات شناسنامه‌ای خودرو، مشخصات فنی ونتایج آزمایش های انجام شده که در چارچوب سامانه ملی یکپارچه معاینه فنی توسط مراکز معاینه فنی صادر و به متقاضی ارائه می شود.
ج- وسیله نقلیه موتوری: هر نوع وسیله نقلیه که دارای چرخ، موتور و سامانه انتقال قدرت است و برای حمل بار یا انسان یا انجام کار یا عملیات به کار می رود.
چ ـ وسیله نقلیه شخصی: وسیله نقلیه موتوری دارای پلاک شخصی.
ح ـ وسیله نقلیه عمومی: وسیله نقلیه موتوری دارای پلاک عمومی.
خ ـ وسیله نقلیه دولتی: وسیله نقلیه موتوری دارای پلاک دولتی یا نظامی.
د- ستاد معاینه فنی: تشکیلات متمرکز برای برنامه‌ریزی، هدایت، نظارت‌وکنترل فعالیت مراکز معاینه فنی سبک و یا سنگین.
ذ- کارگروه استانی معاینه فنی: کارگروهی با مسؤولیت معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری و عضویت رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی، مدیر کل حفاظت محیط زیست، مدیر کل راهداري و حمل‌ونقل و جاده‌اي، مدیر کل دفتر فنی، امور عمراني و حمل و نقل و ترافيك استانداري و حسب مورد شهردار شهر مربوط که به منظور هماهنگی امور معاینه فنی خودروهای سبک و سنگین و نظارت برعملکرد ستادهای معاینه فنی در استان تشکیل می‌شود.
ر- سازمان شهرداري‌ها: سازمان شهرداري‌ها و دهياري‌هاي كشور به عنوان نماينده وزارت كشور.
ز-  سازمان راهداري: سازمان راهداري و حمل‌ونقل‌ جاده‌اي به عنوان نماينده وزارت راه و شهرسازي.
ژ- پليس راهورناجا: پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
س- نمایندگی استانی: واحد استانی ستاد معاینه فنی سنگین می‌باشد که مسؤولیت اجرایی آن را اداره کل راهداري و حمل‌ونقل جاده‌اي استان عهده‌دار است.
ش-  متقاضی:‌ منظور کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی متقاضی احداث مرکز مکانیزه معاینه فنی خودرو می باشد.
ص-  اعتبار گواهی معاینه فنی: دوره زمانی از تاریخ صدور تا تاریخ انقضای درج شده در گواهي معاینه فنی وسیله نقلیه یا بروز نقص فنی است.
ض- نقص فنی: هر نوع عیب، نقصان یا تغییر در وضعیت ظاهری و فنی وسیله نقلیه که موجب کاهش ایمنی در عبور و مرور و یا انتشار بیش از حد مجاز گازهای آلاینده هوا و یا آلودگی بیش از حد مجاز صدا شد.

ط-  موافقت اوليه: مجوزی است که برای شروع احداث و تأسیس مرکز معاینه فنی توسط نمایندگی استانی ستاد معاینه فنی خودروهای سنگین يا ستاد معاينه فني شهرداري‌ها براي مدت معین به متقاضی اعطا می‌شود.

ظ- مجوز فعالیت: مجوزی است که پس از احداث و تکمیل کلیه شرایط مندرج در این دستورالعمل برای شروع بهره برداری توسط نمایندگی استانی ستاد معاینه فنی خودروهای سنگین  يا ستاد معاينه فني شهرداري‌ها به متقاضی اعطا می‌شد.

‍ ع- مراکز معاینه فنی سبک: مراکزی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با رعایت قوانین و مقررات مربوطه از طریق ستاد معاینه فنی وابسته به شهرداری‌ها، برای انجام معاینه فنی وسایل‌نقلیه موتوری سبک ایجاد می‌شد.

غ- مراکز معاینه فنی سنگین: مراکزی که توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی با رعایت قوانین و مقررات مربوطه با مجوز ستاد معاینه فنی سنگين، برای انجام معاینه فنی وسایل‌نقلیه موتوری سنگین ایجاد می‌شد.

ف- خودروي سنگین برون شهری:کلیه خودروهای سنگین حمل بار و مسافر شامل انواع اتوبوس، ميدي‌بوس وميني‌بوس و وسايل‌نقليه باري باظرفيت بيش از 5/3 تن نظيركاميونت (ون باري،لوري)، كاميون، تريلر،كشنده، تانكر، يدك و نيمه يدك با پلاك مستقل با هر نوع سوخت که تحت نظامات سازمان راهداري و حمل‌ونقل جاده اي (در وزارت راه و شهرسازي) ساماندهی و مدیریت شده و فعالیت کند.

ق- خودروي سنگین درون شهری:کلیه خودروهای سنگین غیر برون شهری شامل انواع اتوبوس، ميدي‌بوس و ميني‌بوس و وسايل‌نقليه باري باظرفيت بيش از 5/3 تن نظيركاميونت (ون باري، لوري)، كاميون، تريلر،كشنده، تانكر و نيزيدك ونيمه يدك باپلاك مستقل با هر نوع سوخت که امكان تردد در راه‌هاي برون شهري را داراست.

ك- خودروي سبك: کلیه خودروهای سبک حمل مسافر يا بار با هر نوع سوخت که دارای دو محور باشند و وزن کل خودرو کمتر از 3.5 تن بوده و حداکثر وزن هر محور آنها از 2.5 تن بیشتر نباشد.

گ- موتورسيكلت: کلیه موتورسیکلت های بنزين سوز و ساير که دارای پلاک ملی بوده و واژه موتورسیکلت در کارت شناسایی آن قید گردیده باشد.

ل- سوخت جایگزین: سوختی که در خودروهای سنگین و سبک و موتورسيكلت جایگزین سوخت پایه محسوب می‌شد.

م- مرکز خدمات فنی خودروهای گاز سوز: مرکزی است که مطابق با الزامات استاندارد ملی شماره 5601 تجهیز گردیده و دارای پروانه بهره‌برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت می باشد.
ن- مرکز آزمون هیدرواستاتیک و سایر آزمون های تکمیلی: مرکزی است که مطابق با استاندارد ملی شماره 6792 و سایر استانداردهای مرتبط، پروانه بهره برداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت دریافت کرده باشد.

ه- کمیته راهبری صنعت CNG: کمیته‌ای متشکل از نمایندگان وزارت کشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نفت، سازمان ملی استاندارد، سازمان حفاظت محیط زیست و انجمن صنفی CNG کشور که با ابلاغ وزیر صنعت، معدن و تجارت تشکیل شده است.

ی- تاییدیه بازرسی مخزن و متعلقات سامانه گاز سوز: تاییدیه‌ي است که پس از بررسی و رعایت الزامات مربوط به بازرسي و آزمون مخزن و متعلقات سامانه گازسوز خودروهای با سوخت CNG بر روي خودرو نصب مي‌گردد.

 بخش دوم: ضوابط ایجاد مراکز معاینه فنی سبک، سنگین و تشخیص صلاحیت متقاضیان

    با ملاک نظر قراردادن سیاست‌های منعکس شده از سوی کارگروه استانی معاینه فنی به ستادهای معاینه فنی خودرو شهرداری‌ها و ستاد معاينه فني سنگين به نمایندگی‌های استانی معاینه فنی خودروهاي سنگين مبنی بر نحوه گسترش مراکز معاینه فنی و وجود ظرفيت، هریک از اشخاص حقیقی یا حقوقی با رعایت كليه ضوابط و مقررات و دارا بودن شرایط و مدارک مندرج در مواد 3 و 4 اين دستورالعمل، می‌توانند نسبت به تأسیس و ایجاد مراکز معاینه فنی سبك، با ارائه تقاضا به ستادهای معاینه فنی مربوطه و در سنگين با ارايه تقاضاي تأسيس و بهره‌برداري مركز معاينه فني سنگين به نمايندگي استاني ستاد معاينه فني سنگين، ضمن طی روال جاری برابر دستورالعمل‌ها و آئین نامه‌ها اقدام نمایند.

تبصره: سیاست‌های کارگروه استانی در قالب برنامه جامع 5 ساله معاينه فني سبك و سنگين شهري هر استان، بر اساس ماده 11 اين دستورالعمل با تأييد سازمان شهرداري‌ها به ستادهاي معاينه فني شهرداري‌ها جهت اجرا به ستادهاي معاينه فني شهرداري‌ها ابلاغ خواهد شد.

    مشخصات عمومی متقاضی به شرح ذیل است:

    عدم سوءپیشینه کیفری مؤثر (برای متقاضي حقیقی).
    عدم دریافت اخطاریه مبنی برلغو مجوز فعالیت از ستادهای معاینه فنی کشوردرسنوات گذشته.
       تصریح عنوان «امورمعاينه فني وخدمات خودرویی مرتبط»دراساسنامه شرکت یا موسسه‌ (برای متقاضی حقوقی) باتأیید ستاد معاینه فنی.

    مدارک مورد نیاز جهت دریافت مجوز فعالیت مرکز معاینه فنی به شرح ذیل است:

 ارائه درخواست احداث مرکز معاینه فنی خودروهای سبک و سنگین( برابر کاربرگ شماره 1 در پيوست 2).
ارائه تصویر مدارك سجلي و هويتي متقاضي و تصویر اساسنامه شرکت
ارائه تصویر کارت پایان خدمت یا معافیت سربازی (برای آقایان متقاضي حقيقي).
ارائه اصل گواهی عدم سوء پیشینه موثر کیفری( متقاضی حقيقي).
ارائه اصل گواهی معتبر عدم اعتیاد به مواد مخدر، روان‌گردان‌ و الكل.
 ارایه گزارش توجیهی و تحلیل اقتصادی احداث مرکز معاینه فنی در محل مورد تقاضا.
ارایه استعلام و مجوز ازکلیه دستگاههای ذیربط حسب مورد (اداره کل راه و شهرسازی، اداره کل حفاظت محیط زیست، سازمان جهاد کشاورزی، شهرداري و پليس راهور ناجا)
    ارایه ضمانت نامه بانکی بدون شرط، معتبر و قابل تمدید براي مدت ارائه موافقت اوليه تا زمان اخذ مجوز بهره برداري به مبلغ 000/000/500 ریال (پانصد میلیون ریال) و مبلغ 000/000/500 ریال (پانصد میلیون ریال) سفته بانکی.
    ارائه اصل و تصوير اسناد مالکیت به انضمام کروکی ملک و مستندات مربوط به وضعیت تملک یا اجاره حداقل پنج ساله (براي مراكز سبك) ملک  از سوی متقاضی؛ به منظور احداث مرکز معاینه فنی، باید مشخصات ملکی به نام شخص حقیقی و در مورد اشخاص حقوقی بنام شرکت یا اعضای هیأت مدیره شرکت باشد.

    تمامی تصاویر مدارک یاد شده بايد به طور رسمی برابر اصل گردند.
    در مورد اشخاص حقوقی ارایه مدارک فوق براساس اساسنامه شرکت مندرج در روزنامه رسمی است.

تبصره1: از زمان ابلاغ این دستورالعمل، وضعیت تملک کلیه مراکز معاينه فني سبك باید برای ستاد‌های معاینه فنی سبك احراز گردد و در این راستا ضروری است تا کلیه مراکز معاینه فنی مشمول حسب مکاتبه از سوي ستادهای معاینه فنی سبك نسبت به ارائه مستندات و مدارک قانونی طلب شده اقدام کند.

تبصره2: صدور معرفی‌نامه به مراجع ذیصلاح جهت احراز صلاحیت‌های فردی متقاضی، توسط ستاد معاینه فنی(شهرداري براي خودروهاي سبك و نمايندگي استاني براي خودروهاي سنگين) صورت می‌گیرد.

تبصره3: کلیه خطوط معاینه فنی سبک و موتورسیکلت مستقر در مراکز معاینه فنی و خطوط ایجاد شده جدید، بايد به صورت برخط به سامانه سیمفا متصل باشند، همچنين خطوط معاينه فني سنگين مستقر در مراكز معاينه فني سنگين و خطوط ايجاد شده جديد مي‌بايست از طريق سامانه برخط معاينه فني مستقر در سازمان راهداري قابلیت اتصال به سامانه سيمفا را داشته باشند.

تبصره4: مسؤلیت بروزرسانی، ارتقا و افزایش تجهیزات مربوط به معاینه فنی خودروها به عهده صاحب امتیاز احداث و بهره برداری مرکز بوده و بايد با نظارت ستاد معاینه فنی سبك / سنگين و کارگروه استانی عملیاتی شد.

    کلیات رویه مربوط به ارائه درخواست، نحوه بررسی مدارک و فرآیند اعطاء مجوز احداث و راهبری مراکز معاینه فنی سبک طبق جدول 1 و سنگين طبق جدول 2 در پيوست 1 است.

    پس از اخذ و بررسي مدارک مربوطه توسط ستاد معاينه فني شهرداري يا نمايندگي استاني معاینه فنی سنگين و ارسال به ستادهای معاینه فنی سبك يا سنگين، حسب مورد، با توجه به گزارش توجیهی و تحلیل اقتصادی ارایه شده و متناسب با برآورد عرضه و تقاضا و سایر عوامل از قبیل کفایت یا عدم کفایت مراکز معاینه فنی موجود، ستاد معاینه فنی نتیجه را حداکثر ظرف يك‌ماه به ستاد معاينه فني شهرداري يا نمایندگی استانی جهت اعلام به متقاضی اعلام خواهد نمود. (تکمیل کاربرگ شماره 1در پيوست 2).

    ستادهای معاینه فنی سبك موظفند صدور مجوز و موافقت اولیه خود را بر پایه برنامه‌ای که از سوی کارگروه استانی مبنی بر سیاست‌های افزایش و فعال‌سازی مراکز معاینه فنی (تعداد خطوط و مکان احداث) به صورت سالیانه ابلاغ می‌گردد، به انجام رسانده و مراتب را جهت اقدام برای اتصال به سیمفا به سازمان شهرداری‌ها اعلام کند.

    حداکثر ظرفیت اسمی سالیانه شناسایی شده برای یک خط مکانیزه معاینه فنی خودروي سبك، بر اساس زمان ثبت شده در سيمفا براي فاصله زماني پذيرش تا صدور گواهي براي انواع خودرو محاسبه مي‌شود.

تبصره1: تا يكسال پس از ابلاغ اين دستورالعمل، كه زمان لازم براي محاسبه ظرفيت بر اساس معاينه فني كامل خودرو فراهم گردد، ظرفيت مراكز معاينه فني سبک که توانایی ارائه خدمات به دو خودرو را به صورت هم زمان دارا باشد (خطوط نوع 2) در هر شیفت کاری، برابر(15000)دستگاه و برای خطوطی که توانایی آزمون یک خودرو را در لحظه دارا ‌باشد(نوع 1) يا خطوط قابل حمل، در هر شیفت کاری، در سال برابر (8000) دستگاه می‌باشد. ظرفیت برآورد شده برای هر ایستگاه آزمون موتورسیکلت در هر شیفت کاری، در سال (26000) دستگاه است (جدول‌های 2و3 پيوست 1). تعداد شيفت كاري براساس رده مركز و ارزيابي انجام شده تا سه شيفت (با توجه به جداول4و5 پيوست2) قابل افزايش است. در مدت يكسال مزبور، زمانبندي مندرج در جدول 3 پيوست 1، براي نظارت و ارزيابي سالانه ستاد معاينه فني شهرداري‌ها و صدور مجوز ايجاد و ظرفيت سنجي مراكز بوده و محدوديت زماني براي انجام آزمون‌ها در سامانه سيمفا بر اساس آن اعمال نمی‌شد.

تبصره2: تعداد شيفت‌كاري بر اساس رده مركز و ارزيابي انجام شده تا سه شيفت (با توجه به جداول پيوست 3) قابل افزايش است.

    متقاضيان مراكز معاينه فني سنگين صرفاً مجاز به راه‌اندازي خط معاينه فني سنگين مي‌باشند و احداث دو نوع خط سبك و سنگين به صورت تفكيك نشده در يك محوطه غير مجاز است.