معماری، گمشده ای در بازار مسکن …
تین نیوز | معماری را باید گمشده ای نامید که مفهوم هویت شهری به یافتن آن وابسته است .
در دهه های اخیر هر کس از ظن خویش تلاش کرده راهی به سوی معماری اصیل این مرز و بوم که آوازه شاهکارهای آن در سراسر جهان شنیده می شود ، بگشاید. با این وجود فاصله با آنچه که در جستجویش هستیم روز به رو ز بیشتر می شود. چرا ؟ شاید مشخصات دقیقی از آنچه جستجو می کنیم در دست ندریم . بیایید وضعیت کنونی مان را بررسی کنیم . ارمغان معماری اصیل ایرانی – اسلامی آسایش و حفظ حریم خصوصی است ، در طراحی های برونگرای امروز که ناچار از مقتضیات اقتصادی فراوانی باید پیروی کنند ارمغان یاد شده سخت تر به دست می آید .
همبستگی و پیوستگی بناهای مختلف با یکدیگر اصل مهم دیگری است که اجتناب از هرج و مرج بافت های شهری را تضمین می کند . نگاهی به بافت های تاریخی شهرهای مختلف کشور چنین موضوعی را تائید خواهد کرد . اما آنچه امروز پیش روی ما قرار دارد بیشتر حاصل طراحی های جداگانه ای به نظر می رسد که اکثر آنها فارغ از بافت موجود ، خلاقیت های فردی را به نمایش می گذارند .اگر بپذیریم که هر بنا جزئی از یک کل به نام شهر است خواهیم دید که رویکردهای فردی ، حاصل جمعی زیبایی را به نمایش نمی گذارند.
معماری را باید گمشده ای در بازار مسکن دانست . بازاری که سودجویان آن کم نیستند و اولویت های آن با شاخص های معماری اصیل ما تفاوت دارد . اینجا حرف از متراژ ، مصالح ، تسهیلات و سود است . به عبارت دیگر اگر در دانشگاه ها نیز حرفی از اصول معماری ایرانی – اسلامی زده می شود ، در بازار امروز مسکن مجالی برای عرضه اندام آن وجود ندارد .
برخی خواهند گفت که تحقق اصول معماری ایرانی – اسلامی در آپارتمان های کوچک امروزی کاری دشوار و حتی نشدنی است . باز یادآوری می کنم که هر بنا جزئی از یک کل است ، چنانچه سیاستگذاری مناسبی برای همان کل داشته باشیم ، حاصل کار احیای هویت گمشده ای خواهد بود که سالهاست درباره آن حرف می زنیم .
معماری ملی ما تناقضی با تامین مسکن در ابعاد کلان ندارد . باید فکرها و خلاقیت های فردی را به محصولی جمعی تبدیل و آن را بر موازین هویت ایرانی – اسلامی منطبق کرد .
وزارت راه و شهرسازی عزمی جدی در میسر کردن چنین هدفی که بهبود کیفیت زندگی به آن وابسته است ، دارد . تصمیمات و جدیت شورای عالی شهرسازی و معماری ایران از تغییر رویه ای خبر می دهد که قامت معماری و هویت شهرها را زیر سایه سنگین کالبدهای سرد و بی روح خمیده بود .
اقداماتی که میزان موفقیت آنها تا حدود زیادی به هفمکری جامعه دانشگاهی و معماران صاحب سبک ایرانی وابسته است . معمارانی که اگر بخواهند و مسیرشان هموارتر باشد ، راه احیای معماری ایرانی – اسلامی این مرز و بوم را به خوبی بلد هستند.
* سخن اول، ماهنامه راه ابریشم، فروردین 94