◄ جزئیات تازه از گران‌ فروشی شرکت چینی هائوکان به ایران‌ ایر

افشای ابعاد تازه ای از پرونده همکاری ایران با شرکت چینی «هائوکان انرژی» نشان می دهد که وعده تهاتر نفت و توسعه زیرساخت های هوانوردی نه تنها به سرانجام نرسیده، بلکه خرید دو فروند ایرباس ۳۳۰ از این شرکت، بار مالی سنگین ۱۷ تا ۱۸ همتی (میلیارد تومانی) را با نرخ دلاری نجومی به «ایران ایر» تحمیل کرده است؛ در حالی که به گفته مدیرعامل هواپیمایی جمهوری اسلامی، با این رقم امکان خرید ۱۲ فروند ایرباس ۳۴۰ وجود داشت.

به گزارش تین نیوز، پرونده جنجالی معامله با شرکت چینی «هائوکان انرژی» (HAOKUN ENERGY) که سال گذشته با افشای موضوع گران فروشی در خرید دو فروند هواپیمای ایرباس ۳۳۰ به جنجال کشیده شده بود، ابعاد پیچیده تری به خود گرفته است. با وجود تلاش اولیه برخی جریان ها برای تکذیب این اخبار، اسناد جدید و اظهارات صریح مدیرعامل فعلی ایران ایر پرده از خسارت های سنگین این قرارداد برمی دارد.

از وعده کلان ۲.۵ میلیارد دلاری تا رهاسازی پروژه فرودگاه امام

نام هائوکان انرژی نخستین بار در فاز دوم توسعه فرودگاه امام خمینی (ره) مطرح شد. مدیرعامل وقت شرکت شهر فرودگاهی امام، ماهیت این شرکت را متشکل از یک کنسرسیوم بزرگ و شبیه به «قرارگاه خاتم الانبیاء» توصیف کرده بود که ایران قرارداد کلان ۱۰.۹ میلیارد دلاری (شامل بخش های ریلی، قطار و هواپیما) با آن امضا کرده است.

در آذرماه ۱۴۰۲، «لیو کان»، مدیرعامل هائوکان انرژی، با سفر به تهران در مراسم آغاز عملیات عمرانی فاز دو شهر فرودگاهی حاضر شد و از توسعه این منطقه به عنوان نقطه عطف همکاری ۲۵ ساله ایران و چین یاد کرد. با وجود این، پروژه یادشده در حد ثبت عکس های یادگاری و بیل های مکانیکی متوقف شد و از مجموع ۵۵ فروند هواپیمای وعده داده شده، تنها دو فروند ایرباس ۳۳۰ با قیمت هایی گزاف وارد ناوگان شد.

تناقض گویی مقامات دولتی و افشاگری مدیرعامل ایران ایر

سال گذشته در حالی که «محمدی بخش»، رییس وقت سازمان هواپیمایی کشوری، خبر ایلنا درباره خرید ۱۱۶ میلیون دلاری این دو هواپیما را کذب خوانده بود، «طاهر عبدالحی»، مدیرعامل فعلی ایران ایر، این موضوع را تایید کرد. به گفته عبدالحی، این دو فروند هواپیما برای ایران ایر ۱۲۱ میلیون دلار (معادل ۱۸ همت) هزینه در پی داشته است؛ رقمی که به جای آن امکان خرید ۱۲ فروند ایرباس ۳۴۰ را فراهم می کرد.

مدیرعامل ایران ایر با اشاره به تصور اولیه خود مبنی بر ورود رایگان این هواپیماها از محل استجازه رهبری و منابع تهاتر نفت، تصریح کرد که پس از پذیرش مسئولیت، متوجه واقعیت ماجرا شده است. به گفته وی، از مبلغ ۱۲۱ میلیون دلار نهایی شده، حدود ۸ تا ۱۰ میلیون دلار بابت انتقال از عمان به تهران و ۹ میلیون دلار بابت عملیات پروازی محاسبه شده است. این در حالی است که موتورهای همراه این هواپیماها نیز فاقد کارایی لازم بوده اند؛ به طوری که یکی از آن ها صرفاً یک «پوسته موتور» بوده و سه موتور دیگر تنها بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سیکل کارکرد (معادل ۴ تا ۶ ماه پرواز) دارند و فاصله زیادی با استانداردهای ادعایی دارند.

در نهایت، با جهش نرخ ارز و محاسبه دلار بر مبنای ۱۳۶ هزار تومان و سود ۲۴ درصد، ایران ایر ناچار است طی ۴۸ ماه، ماهانه ۵۰۰ میلیارد تومان (در مجموع ۱۷ تا ۱۸ همت) بابت این خرید پرداخت کند تا پس از پایان اقساط، مالکیت هواپیماها از صندوق حمل ونقل به این شرکت منتقل شود.

بدهی ۸۲۶ میلیون دلاری هائوکان انرژی به ایران

افزون بر پرونده هواپیماها، اسناد و نامه ای که در اختیار خبرگزاری ایلنا قرار گرفته، نشان می دهد شرکت چینی هائوکان انرژی کماکان بدهکار کلان ایران است. در نامه ای مورخ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵ (۹ آذر ۱۴۰۴) از سوی یک شرکت ایرانی خطاب به «لیو کان»، رئیس هیئت مدیره گروه انرژی هائوکون (HEKG)، میزان مطالبات معوق بابت محموله های تحویلی سال های ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ بالغ بر ۸۲۶ میلیون و ۶۰۷ هزار و ۶۴۶ دلار اعلام شده است.

در این نامه ضمن اشاره به توافقات برای استهلاک بخشی از بدهی از طریق قراردادهای تامین مواد و تجهیزات و منافع نفتکش ها، به مدیرعامل شرکت چینی اخطار داده شده است تا برنامه ای تفصیلی برای تسویه بدهی های باقی مانده و فروش سهم خود از نفتکش ها و هواپیماها ارائه کند.