◄ تجارت جهانی تجهیزات حمل‌ ونقل به ۴.۸ تریلیون دلار رسید

در ساختار متحول شده تجارت ۵۱.۴ تریلیون دلاری جهان در سال ۲۰۲۵، صنایع وابسته به جابه جایی کالا و مسافر نقشی دوگانه ایفا می کنند؛ از یک سو شریان ترانزیت را زنده نگه داشته اند و از سوی دیگر خود به عنوان یک بازار کلان مبادلاتی عمل می کنند.

به گزارش سرویس لجستیک و ترانزیت تین نیوز، بررسی روند ربع قرن اخیر نشان می دهد که تجارت جهانی تجهیزات حمل ونقل با جهش از ۱.۴ تریلیون دلار در سال ۲۰۰۰ به ۴.۸ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۵، جایگاه خود را به عنوان چهارمین ستون بزرگ بازرگانی بین المللی تثبیت کرده است؛ رویدادی که در بطن خود حامل پیام های معناداری از تغییر جغرافیای تولید، منطقه ای شدن زنجیره های تأمین خودرو و ناوگان تجاری، و سهم بری فزاینده سامانه های فناورانه است.

۴.۸ تریلیون دلار در قلب تجارت جهانی کالا

مجموع واردات و صادرات کالا در جهان در سال ۲۰۲۵ به ۵۱.۴ تریلیون دلار رسید؛ رقمی حدود چهار برابر ارزش تجارت کالایی در سال ۲۰۰۰. در این میان، تجهیزات حمل ونقل از خودروهای سواری و تجاری تا قطارات، کشتی و قطعات یدکی با ۴.۸ تریلیون دلار، چهارمین جایگاه را در میان دسته بندی های اصلی به خود اختصاص داده اند.

بر اساس داده های سازمان تجارت جهانی (WTO) و پایگاه کامترید سازمان ملل که توسط «اکونوویس» گردآوری شده، ارزش این دسته در سال ۲۰۰۰ حدود ۱.۴ تریلیون دلار بود. این رقم طی ۲۵ سال ۳.۴ برابر شده است؛ هرچند این سرعت رشد در مقایسه با مواد معدنی و فلزات (۵.۶ برابر) و کشاورزی و مواد غذایی (۵.۲ برابر) کم رمق تر است.

چرا رشد تجارت تجهیزات حمل ونقل کُند بود؟

کندی رشد این دسته به معنای افول صنعت حمل ونقل نیست، بلکه بازتاب دو واقعیت ساختاری در اقتصاد جهانی است. نخست آنکه بخش بزرگی از زنجیره تولید خودرو و تجهیزات نقلیه طی دو دهه اخیر درون مرزی یا منطقه ای شده و دوم آنکه رشد انفجاری تقاضا به سمت کالاهای میان دستی مانند نیمه رساناها و فلزات معطوف شده است.

شاهد این مدعا، فاصله ی ارزشی است: الکترونیک و کالاهای برقی با ۱۲.۱ تریلیون دلار، بیش از دو و نیم برابر تجهیزات حمل ونقل ارزش آفرینی می کنند. جالب آنکه از سامانه های کنترل خودرولب تپنده ی محصولات این دسته از سامانه های کنترل خودرو تا ناوبری دریایی را می سازند و ارزش افزوده به سمت تأمین کنندگان قطعه حرکت کرده است.

رویدادهای کلان اقتصادی نیز اثر خود را بر نمودار گذاشته اند: جهش سرمایه گذاری ها پس از عضویت چین در سازمان تجارت جهانی (۲۰۰۱)، بحران مالی ۲۰۰۸ و رکود همه گیری کرونا در ۲۰۲۰، هر یک موج هایی در جریان تجارت تجهیزات نقلیه ایجاد کردند که در سال های پس از پاندمی با جهش قیمت ها و اختلال زنجیره تأمین همراه شد.

پیام برای زنجیره حمل ونقل و ترانزیت

برای بازار حمل ونقل، این ارقام یک پیام روشن دارد: تقاضای پایدار برای ناوگان باری، سواری و تجهیزات جاده ای، ریلی و دریایی همچنان بخشی از یک بازار ۴.۸ تریلیون دلاری است که رشد آرام اما دیرپای آن، برنامه ریزی بلندمدت برای نوسازی ناوگان و توسعه کریدورهای ترانزیتی از جمله کریدورهای شمال–جنوب در منطقه را توجیه می کند.