گره‌ گشایی از پروژه‌ ای قدیمی در قم؛ ریل متروکه راه‌ آهن در مسیر تبدیل به فضای شهری

پس از سال ها بلاتکلیفی، توقف های مکرر و مشکلات مالکیتی، پروژه ساماندهی مسیر ریل متروکه راه آهن قم وارد مرحله جدیدی از عملیات اجرایی شده است؛ طرحی که با اعتبار ۱۰۰ میلیارد تومان در محدوده پل مصلی تا خیابان شهید عطاران در حال اجرا است.

به گزارش تین نیوز به نقل از ایمنا، ساماندهی مسیر ریل قدیمی راه آهن یکی از طرح های دیرینه مدیریت شهری قم است که طی سال های گذشته با فراز و فرودهای متعددی همراه بوده است. مسیری که با خروج از چرخه بهره برداری ریلی، ظرفیت تبدیل شدن به فضای عمومی شهری را پیدا کرد، اما اختلافات مالکیتی، معارضات موجود و مشکلات اجرایی، تحقق این هدف را برای سال ها به تعویق انداخت.

تلاش برای تعیین تکلیف این مسیر از اوایل دهه ۱۳۹۰ آغاز شد و در ادامه، موضوع جمع آوری خطوط ریلی متروکه و تبدیل اراضی آزادشده به فضای سبز، پیاده راه و فضاهای تفریحی در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفت.

در سال ۱۴۰۰ نیز موضوع جمع آوری حدود هفت کیلومتر از خطوط ریلی متروکه، از ایستگاه مرکزی قم تا ایستگاه جمکران، مورد توجه قرار گرفت و قراردادهایی برای ساماندهی بخش هایی از این مسیر منعقد شد. با این حال، اجرای پروژه به دلیل وجود معارضات ملکی با مشکلات جدی روبه رو شد، به گونه ای که عملیات اجرایی در مقاطعی متوقف و کارگاه پیمانکار برچیده شد.

در سال های بعد، پیگیری برای رفع معارضات و تعیین تکلیف اراضی ادامه یافت تا زمینه اجرای دوباره طرح فراهم شود. در همین راستا، احداث فضای شهری در بخشی از مسیر قدیمی راه آهن، حدفاصل پل مصلی تا خیابان شهید عطاران، در دستور کار قرار گرفت؛ پروژه ای که قرار است محدوده ای از اراضی بدون استفاده را به فضایی برای حضور شهروندان، پیاده روی و فعالیت های تفریحی تبدیل کند.

هزینه کرد ۵۰ میلیارد تومان برای احداث فضای شهری ریل راه آهن

عباس حلوایی زاده، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم در گفت وگو با خبرنگار ایمنا در قم با اشاره به آخرین وضعیت این پروژه اظهار کرد: عملیات اجرایی احداث فضای شهری ریل راه آهن از اوایل سال گذشته آغاز شده و برای اجرای آن اعتباری بالغ بر یک هزار میلیارد ریال اختصاص یافته است.

وی افزود: یکی از مهم ترین چالش های اجرای پروژه، رفع معارضات موجود در مسیر بود که با پیگیری های انجام شده و برطرف شدن موانع اجرایی، روند عملیات عمرانی شتاب گرفته است.

معاون فنی و عمرانی شهرداری قم با بیان اینکه تاکنون عملیات خاک برداری، زیرسازی و بتن ریزی در بخش های مختلف پروژه انجام شده است، گفت: این طرح در محدوده پل مصلی تا خیابان شهید عطاران اجرا می شود و تاکنون ۵۰۰ میلیارد ریال برای پیشبرد آن هزینه شده است.

حلوایی زاده ادامه داد: در حال حاضر عملیات کف سازی، مسیرسازی، احداث سکوهای نشیمن، فضای بازی کودکان و اجرای آب نما در بخش های مختلف پروژه در حال انجام است و با تکمیل این اقدامات، فضای جدیدی برای حضور و استفاده شهروندان فراهم خواهد شد.

وی با اشاره به ابعاد پروژه خاطرنشان کرد: عرض فضای شهری در حال احداث بین ۱۷ تا ۲۰ متر است و با احتساب خیابان مجاور، عرض کل محدوده به حدود ۳۵ تا ۴۵ متر می رسد.

معاون فنی و عمرانی شهرداری قم تأکید کرد: بر اساس برنامه ریزی های انجام شده، تلاش می کنیم با تکمیل عملیات اجرایی، این پروژه تا پایان سال جاری به بهره برداری برسد و در اختیار شهروندان قرار گیرد.

از توقف های مکرر تا امید به احیای یک فضای شهری

پروژه ساماندهی ریل متروکه راه آهن قم در حالی به مراحل جدید اجرایی رسیده است که پیش تر، در شهریور ۱۴۰۳، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم از توقف سه باره عملیات اجرایی به دلیل مشکلات تملک اراضی خبر داده بود.

حلوایی زاده در آن مقطع اعلام کرده بود که بر اساس مصوبات سفر ریاست جمهوری، جمع آوری حدود هفت کیلومتر خطوط ریلی متروکه و تعیین تکلیف اراضی مسیر پیش بینی شده بود، اما اجرا نشدن بخشی از تعهدات مربوط به تأمین زمین معوض و حل نشدن اختلافات ملکی، روند ساماندهی را با مانع روبه رو کرده است.

بر اساس اظهارات وی، شهرداری قم در سال های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ طراحی فضای سبز و پیاده راه این محور را در دو مرحله انجام داده و دو قرارداد به ارزش ۱۷ و ۳۲ میلیارد تومان نیز برای ساماندهی بخش هایی از مسیر بسته بود، اما مشکلات مالکیتی اجازه نداد طرح مطابق برنامه اولیه پیش برود.

اکنون با رفع معارضات در محدوده در حال اجرا و ازسرگیری عملیات عمرانی، بخشی از این طرح قدیمی به مرحله احداث فضاهای عمومی رسیده است، هرچند تکمیل همین بخش به معنای پایان یافتن تمام مسائل مربوط به مسیر هفت کیلومتری ریل متروکه نیست.

اهمیت این پروژه فراتر از جمع آوری زیرساخت های فرسوده ریلی است؛ چراکه می تواند بخشی از اراضی بدون استفاده را به فضای قابل بهره برداری برای شهروندان تبدیل کند و زمینه ارتقای کیفیت محیط شهری در این محدوده را فراهم آورد، با این حال، تحقق وعده بهره برداری تا پایان سال ۱۴۰۵، آزمون تازه ای برای طرحی است که در سال های گذشته بارها میان تصمیم گیری، رفع معارضات و توقف عملیات اجرایی در رفت وآمد بوده است.