◄ قم؛ نقطه ثقل کریدورهای مواصلاتی کشور / ضرورت گذار از «گذرگاه ترافیکی» به «هاب لجستیک هوشمند»
استان قم به دلیل موقعیت منحصربه فرد جغرافیایی و اتصال به شریانهای اصلی ارتباطی ۱۷ استان کشور، در آمایش سرزمین جایگاهی استراتژیک دارد. با این حال، تحلیل وضعیت موجود نشان می دهد که نقش قم در نظام حمل ونقل کشور، بیش از آنکه بر مبنای «ارزش افزوده لجستیکی» تعریف شده باشد، تحت تأثیر «ترافیک عبوری» بوده است.
در روز قم، وقت آن است که نگاهی تخصصی به زیرساختهای این استان بیندازیم.۱.قم؛ کریدور یا هاب؟قم در کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب کشور نقش یک گره کلیدی را ایفا می کند. اما واقعیت این است که این مزیت، بیشتر یک «هزینه زیرساختی» برای استان ایجاد کرده تا یک «منفعت اقتصادی».
به گزارش تین نیوز، برای تبدیل شدن به یک هاب لجستیکی واقعی، زیرساختهای موجود باید از سطح «جاده های ترانزیتی» به سمت ایجاد یک «بندر خشک ارتقا یابد. فقدان یک پایانه لجستیکی مدرن و مجهز به تجهیزات تخلیه، بارگیری و انبارداری استاندارد، باعث شده تا بخش بزرگی از جریان کالا بدون ایجاد ارزش افزوده قابل توجه برای استان، از آن عبور کند.
۲.ضرورت توسعه حمل ونقل چندوجهی: در شرایطی که هزینه های لجستیک در کشور سهم بالایی از قیمت تمام شده کالا را به خود اختصاص داده است، اتصال هوشمند شبکه های جاده ای به شبکه ریلی در محدوده قم یک ضرورت غیرقابل انکار است. استفاده از توان راه آهن برای جابه جایی بارهای سنگین و اتصال آنها به قطبهای صنعتی استان، می تواند ترافیک جاده ای را کاهش و ایمنی حمل ونقل را ارتقا دهد. تحقق این امر نیازمند بازنگری در طرحهای جامع حمل ونقل استان با رویکرد «یکپارچه سازی شریانها» است.
۳.زنجیره تأمین و صنایع پشتیبان لجستیک:ظرفیتهای صنعتی استان قم، به ویژه در صنایع غذایی و شیمیایی، پتانسیل بالایی برای صادرات دارند. اما لجستیک صادرات محور، بدون وجود زیرساختهای بسته بندی، سردخانه های مکانیزه و دفاتر گمرکی پیشرفته، ابتر می ماند. قم می تواند به عنوان «پس کرانه» پایتخت، بخش مهمی از بار خدمات لجستیکی کلانشهر تهران را بر عهده بگیرد و هزینه های توزیع کالا در مرکز کشور را به شدت کاهش دهد.
۴.مدیریت داده محور ترافیک:بهره گیری از سامانه های هوشمند حمل ونقل (ITS) برای مدیریت ترافیک عبوری، نه فقط برای کاهش تصادفات، بلکه برای تحلیل جریان کالا و برنامه ریزی اقتصادی ضروری است. ما نیازمند داده های دقیق از حجم و نوع کالاهای ترانزیتی هستیم تا بتوانیم صنایع مکمل لجستیک را در جوار این مسیرها مستقر کنیم.
در خاتمه این مطلب یادآوری می کنیم: توسعه زیرساختهای حمل ونقل قم، فراتر از یک پروژۀ استانی، یک نیاز ملی است. برای تحقق این هدف، نهادهای متولی باید با نگاهی فراتر از «وضعیت موجود»، به سمت جذب سرمایه گذاری در زیرساختهای مدرن لجستیکی حرکت کنند. تبدیل قم به یک هاب لجستیکی هوشمند، می تواند این استان را از معبری برای عبور کالا، به بازیگر اصلی در زنجیره تأمین مرکز ایران تبدیل کند. این امر نیازمند اراده ای تخصصی برای پیاده سازی استانداردهای لجستیکی روز دنیاست.
مشاور تحقیق و توسعه
