◄ چرا پیاده روی در شهرها با شکست مواجه می شود؟ تحلیل متفاوت از بحران حمل و نقل

علی بهارلوئی، عضو انجمن حمل و نقل پاک و پایدار، در تحلیل چالش های شهری، اعلام کرد که مشکل اصلی شهرها، کمبود پیاده رو یا ترافیک نیست، بلکه عدم ایجاد فرصت برای پیاده روی معنادار و دور شدن ارزش های زندگی از دسترس انسان هاست.

به گزارش تین نیوز، علی بهارلوئی با تأکید بر مفهوم «توسعه مبتنی بر دسترسی پیاده» معتقد است که پیاده روی نباید صرفا به عنوان یک شیوه حمل و نقل در کنار خودرو، مترو، اتوبوس و دوچرخه دیده شود، بلکه ستون اصلی نظام دسترسی شهری است و آینده شهرها باید بر مبنای دسترسی آسان شهروندان به نیازهای روزمره در مقیاس انسانی طراحی شود.

بهارلوئی با طرح این پرسش که چرا یک شهروند تهرانی برای انجام ساده ترین فعالیت های روزانه مانند رفتن به محل کار، رساندن فرزند به مدرسه، خرید، مراجعه به پزشک یا حتی ورزش، ناچار است بخش بزرگی از روز خود را در مسیر سپری کند، اظهار کرد: بسیاری از افراد در پایان روز احساس می کنند تنها توانسته اند یکی از نیازهای طبیعی زندگی خود را برآورده کنند و سایر امور را به روز بعد موکول کنند.

وی افزود: معمولاً در پاسخ به این مسئله، عواملی مانند ترافیک، کمبود پارکینگ، آلودگی هوا، ضعف حمل و نقل عمومی، پیاده روهای نامناسب و مشکلات مشابه مطرح می شود، اما این پرسش اساسی وجود دارد که آیا این موارد خود مشکل هستند یا تنها نشانه های یک مسئله بزرگ تر؟

بهارلوئی با مقایسه برنامه ریزی شهری و علم پزشکی تصریح کرد: همان طور که پزشک بیماری را درمان می کند نه صرفا علائم آن را، در مدیریت شهری نیز نباید تنها به درمان نشانه ها پرداخت.

به اعتقاد وی، شاید سال هاست به جای ریشه یابی مسئله، تنها به دنبال رفع علائم بوده ایم.

عضو انجمن حمل و نقل پاک و پایدار ادامه داد: حتی اگر بهترین پیاده روهای دنیا در تهران ساخته شود، خیابان ها سایه دار شوند و مبلمان شهری افزایش یابد، الزاما مردم پیاده روی را انتخاب نخواهند کرد، زیرا انسان صرفا برای راه رفتن، راه نمی رود؛ بلکه برای رسیدن به یک ارزش حرکت می کند.

وی توضیح داد: دیدار با دوستان، خرید روزانه، رساندن فرزند به مدرسه، حضور در کافه، کتابخانه، پارک، مسجد یا محل کار، انگیزه اصلی پیاده روی است و اگر این ارزش ها از زندگی روزمره شهروندان دور شوند، حتی بهترین مسیرهای پیاده نیز خالی خواهند ماند.

بهارلوئی با اشاره به بازارهای سنتی ایران گفت: بازارهای سنتی بدون تبلیغات و پروژه های پرهزینه همچنان زنده و پویا هستند، زیرا مردم برای تماشای سنگفرش بازار به آنجا نمی روند، بلکه برای زندگی کردن و انجام فعالیت های روزمره حضور پیدا می کنند. به گفته وی، پیاده روی محصول زنده بودن مقصد است و زیبایی مسیر تنها یک عامل تکمیلی محسوب می شود.

وی تأکید کرد: مسئله اصلی این نیست که مردم پیاده روی نمی کنند، بلکه شهر فرصت پیاده روی معنادار تولید نمی کند. از نگاه او، سال هاست موفقیت نظام حمل و نقل با شاخص هایی مانند سرعت خودروها، طول بزرگراه ها، تعداد پارکینگ ها و ظرفیت جابه جایی مسافر سنجیده می شود، در حالی که کمتر به این موضوع توجه شده است که آیا شهروندان می توانند نیازهای روزمره خود را در مقیاس انسانی و با دسترسی مناسب تأمین کنند یا خیر.

به گفته این پژوهشگر حوزه حمل و نقل شهری، اگر برای ساده ترین امور روزانه ناچار به سفرهای طولانی باشیم، مسئله اصلی کمبود پارکینگ نیست، بلکه این است که شهر، ارزش های زندگی را از دسترس پیاده خارج کرده است.

بهارلوئی خاطرنشان کرد: پیاده روی نباید در کنار سایر شیوه های حمل و نقل به عنوان یک «مود حمل و نقل» تعریف شود، زیرا تمام شیوه های جابجایی از پیاده روی آغاز می شوند و به پیاده روی پایان می یابند. هیچ شهروندی بدون چند قدم راه رفتن از مترو، اتوبوس یا حتی خودروی شخصی استفاده نمی کند و اگر این ستون اصلی ضعیف باشد، کل نظام حمل و نقل شهری آسیب خواهد دید.

وی در پایان تأکید کرد: توسعه آینده شهرها باید به جای تمرکز بر افزایش سرعت جابجایی، با این پرسش آغاز شود که چگونه می توان شهر را به گونه ای طراحی کرد که انسان برای داشتن یک زندگی عادی، کمتر مجبور به انجام سفرهای طولانی باشد.

به اعتقاد بهارلوئی، اگر شهرها بر پایه این رویکرد طراحی شوند، دیگر نیازی به تشویق مردم به پیاده روی نخواهد بود، زیرا پیاده روی در شهری که دوباره در مقیاس انسان شکل گرفته باشد، نه یک اجبار، نه یک شعار و نه یک مُد، بلکه طبیعی ترین انتخاب شهروندان خواهد بود.