پروازهای ایرانی در تحریم سوخت، نسوختند و پریدند

تین نیوز | از مسافران‌شان کم کردند تا سوخت بیشتری ذخیره کنند. فرودگاه‌های واسطه انتخاب کردند، مسیرشان دورتر شد و هزینه نشست و برخاست اضافه را به جان خریدند تا ثابت کنند پرواز از روی مانع تحریم، حتی اگر تحریم سوختی باشد، برای هوپیماهای ایران، شدنی است.
 
از اواسط اسفند ۸۵ بود که در یکی از پروازهای هواپیمایی ایران‌ایر به لندن، در فرودگاه این شهر به خلبان گفته شد، این آخرین سوختی است که به هواپیماهای ایرانی داده می‌شود. پس از آن نیز به ترتیب، فرودگاه‌های فرانسه، هلند، دانمارک، آلمان، سوئد و سایر فرودگاه‌های اروپایی، از ارائه سوخت به هواپیماهای ایرانی، امتناع کردند. از آن زمان بود که پای فرودگاه‌های دوم برای سوخت‌گیری هواپیماهای ایرانی در پروازهای خارجی به میان آمد.

این، روایت تحریم سوخت هواپیماهای ایرانی در روزگار تحریم و در کشورهای اروپایی است و به نظر می‌رسد، با وجود لغو تحریم‌های اقتصادی کشور، هنوز هم ادامه دارد. در این میان هزینه‌های تحمیل شده بر ایرلاین‌ها به دلیل استفاده از فرودگاه‌های واسطه را نباید از یاد برد. امتناع فرودگاه‌های اروپایی از سوخت‌رسانی به هواپیماهای ایرانی، اگرچه بیش از همه برای ۲شرکت ماهان و ایران‌ایر که به کشورهای اروپای غربی پرواز دارند، مشکلاتی ایجاد کرده، اما برای شرکت‌های دیگر نیز در برخی پروازهای خارجی مشکلاتی را به دنبال داشته است. آنطور که شهریار روزبیانی، خلبان و مدیر ایمنی عملیات شرکت هواپیمایی زاگرس به صمت می‌گوید، زمانی که هواپیما مجبور باشد برای تامین سوخت، فرودگاه دوم یا واسطه را انتخاب کند، نشست و برخاست دیگری بر هواپیما تحمیل و قطعه‌های هواپیما سائیده می‌شود که این برای ناوگان، امر نامطلوبی است. از سوی دیگر فرودگاه‌های جایگزین، سوخت را به مراتب گران‌تر به هواپیماهای ایران ارائه می‌کنند که این مسئله نیز هزینه‌های خاص خود را به ایرلاین تحمیل می‌کند.

کاهش مسافران و ذخیره سوخت در هواپیما
کاستن از تعداد مسافران در کنار هزینه‌های تحمیلی بابت نشست و برخاست در فرودگاه دوم نیز هزینه‌های دیگری بر ایرلاین‌ها تحمیل می‌کند. به گفته روزبیانی از آنجا که برای ایرلاین مهم است مسیرهای پروازی خود را حفظ کند، ایرلاین‌ها همزمان با تحریم سوخت‌رسانی به هواپیماهای ایرانی، تلاش کرده‌اند به هر قیمتی و با وجود هزینه‌های تحمیل شده، پرواز را انجام دهند. به همین دلیل حتی حاضر شدند، گاه با ۵۰ یا ۶۰ صندلی خالی پرواز کنند تا بتوانند به جای وزن مسافران کم شده، بنزین ذخیره کنند.
 
تحمیل هزینه ۲۰هزار دلاری بابت تحریم سوخت
از هزینه‌های تحمیل شده بر ایرلاین‌ها بابت رفتن به فرودگاه دوم برای دریافت سوخت و از دست دادن بخشی از مسافران به دلیل ذخیره سوخت، آمار دقیقی در دست نیست. از سوی دیگر مسئولان سازمان هواپیمایی کشوری و مدیران شرکت هواپیمایی ایران‌ایر حاضر نشدند  در این‌باره و درباره سایر مشکلات‌شان در روزگار تحریم سوخت پاسخ دهند. با این حال آن‌طور که یکی از خلبانان ایران‌ایر می‌گوید، این هزینه‌ها در هر پرواز ۱۸ تا ۲۰ هزار دلار برای هر هواپیما است. این مطلب را علی زرگر، خلبان شرکت هواپیمایی ایران ایر، زمستان گذشته، در کارگاه آموزشی ویژه خبرنگاران اعلام کرد و افزود: علاوه بر این، چک‌های دوره‌ای نیز برای این هواپیماها که نشست و برخاست بیشتری دارند، افزایش می‌یابد.

در آن زمان زرگر اعلام کرد که در چند ماه گذشته، رایزنی‌هایی با برخی فرودگاه‌های اروپا برای سوخت‌گیری انجام شده که منجر به ارائه سوخت از سوی چند فرودگاه در کشورهای اسکاندیناوی شده است. با این حال همان‌طور که او تاکید می‌کند، همچنان هواپیماهای ایران ناگزیرند از فرودگاه مقصد تا فرودگاه این کشورها، سوخت اضافه به همراه داشته باشد.
 
تحریم سوخت، حتی در آسیا
علاوه بر کشورهای اروپایی، در آسیا نیز، کشور تایلند از ارائه سوخت به هواپیماهای ایران خودداری کرده است. این را علیرضا منظری، کارشناس پیشکسوت صنعت هوانوردی کشورمان در گفت‌وگو با صمت می‌گوید و در تایید سخنان روزبیانی می‌افزاید: به دلیل تحریم سوخت هواپیمایی ایران، شرکت‌های هواپیمایی ایرانی هنگام بازگشت از کشورهای اروپایی و در آسیا، در کشور تایلند با مشکل مواجه هستند که یا باید به منظور برداشت سوخت بیشتر، مسافر کمتر از ظرفیت حمل کنند یا برای سوختگیری، به کشورهای دیگری بروند که مسیر آنها طولانی و هزینه‌ها بیشتر می‌شود.
 
مشکلی که همچنان باقی است
با وجود خبرهای خوبی که بعد از توافق هسته‌ای درباره صنعت هوای کشور به گوش می‌رسد، آنطور که کارشناسان به صمت می‌گویند، تحریم سوخت همچنان ادامه دارد.
روزبیانی در این‌باره نیز می‌گوید: درحال‌حاضر شنیده شده که سوئد ارائه سوخت را آغاز کرده، هرچند هنوز اخبار دقیقی در این زمینه منتشر نشده است.

معاون ایمنی عملیات شرکت زاگرس می‌افزاید: به نظر می‌رسد، اتفاقات کوچکی در زمینه بهبود اوضاع افتاده اما شرایط هنوز مطلوب نیست. منظری نیز معتقد است که هنوز شرایط تفاوت خاصی نکرده است و می‌افزاید: البته با رفع تحریم‌ها از جانب اروپا، این مشکل در حال رفع شدن است. به گفته وی، در این‌باره پرداخت وجه سوخت که معمولا مبلغ قابل‌توجهی است نیز یکی از مشکلات بوده است زیرا ایرلاین‌ها نمی‌توانستند این هزینه را از طریق سیستم بانکی پرداخت کنند و باید به صورت نقدی پرداخت می‌کردند.

با توجه به اینکه سوخت هوانوردی یکی از عوامل مهم پروازی تلقی می‌شود، تحریم سوخت، شرکت‌ها را با مشکلاتی نظیر کاهش مسافر، افزایش هزینه‌های پرواز و از دست دادن زمان بیشتر و بر هم زدن برنامه‌های پروازی آنها مواجه کرده و امکان رقابت را از آنها سلب کرده است. همانطور که کارشناسان نیز تایید می‌کنند، با رفع تحریم‌ها، شرکت‌های هواپیمایی دوباره می‌توانند با برنامه‌ریزی مناسب، نسبت به گسترش پروازها و جذب مسافر بیشتر اقدام کنند.