راه آهن خواف - هرات، تولد موفق یک گذرگاه تجاری منطقه‌ ای

به گزارش تین نیوز به نقل از ایرنا، گذرگاه ریلی خواف - هرات به سال ۱۳۹۹ به بهره برداری رسید اما با روی کارآمدن طالبان زیرساخت های این خط آهن تخریب شد و در واقع دوباره و شاید بتوان گفت چند باره طی سال های بعد با تکمیل هر مرحله؛ این مسیر ریلی افتتاح شد.

طبق اعلام تشکیلات جوانِ بهره بردار از این گذرگاه ریلی نوپا، در سال ۱۴۰۲ یعنی سال نخست بهره برداری رسمی این خط آهن، میزان بار جابجا شده از ایران به افغانستان ۱۱ هزار و ۵۰۰ تن بود که عمده آن اقلام ساخت خط ریلی و تجهیزات ایستگاهی بوده است.

در ادامه نیز به سال ۱۴۰۳ از مجموع ۶۰ هزار تن کالای منتقل شده به افغانستان ۲۰ هزار تن «تراورس»، ریل و مصالح ساخت خط آهن افغانستان و ۴۰ هزار تن دیگر کالای صادراتی و ترانزیتی بوده است.

جهش ۱۰ برابری حمل کالا در راه آهن خواف - هرات

اکنون که این خط آهن نوپا رونق گرفته و به نوجوانی رسیده است مدیر عامل کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان عنوان کرد: در حالی که مجموع صادرات و ترانزیت کالا به افغانستان در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۵۰ هزار تن بوده امسال فقط در دی ماه این رقم به مرز ۱۰۰ هزار تن رسیده است.

مصطفی رضایی در تشریح روند مثبت و موفق فعالیت این گذرگاه ریلی در سال جاری افزود: از طرفی حجم کالای صادراتی و ترانزیتی حمل شده از مسیر ریلی خواف - هرات به افغانستان از ابتدای امسال از مرز نیم میلیون تن گذشته که نسبت به سال قبل که این میزان بیش از ۵۰ هزار تن بوده، رشد ۱۰ برابری دارد.

وی گفت: سیمان تیپ ۲ ساختمانی، آهن آلات، کاشی، گازوئیل، مواد غذایی و شیمیایی به ترتیب عمده کالاهای صادراتی و ترانزیتی خروجی از مرز ریلی خواف - هرات در ۱۰ ماهه امسال بوده است.

جایگاه پررونق راه آهن خواف - هرات در کنار دیگر کریدورهای ریلی ایران

برای درک این موضوع که راه آهن نوپای خواف - هرات موفق به جابجایی چه حجم بالایی از محموله های تجاری در سال جاری شده است باید به صادرات ریلی خراسان رضوی از مرز سرخس با قدمت فعالیت ۲ دهه اشاره کرد.

صادرات ریلی ایران از مرز سرخس با سابقه ۲ دهه فعالیت ۹۷۶ هزار تن بوده است اما صادرات و ترانزیت کالا در مسیر نوپای خواف -هرات طی ۱۰ ماه اخیر نیم میلیون تن بوده است.

مدیرکل راه آهن خراسان در این خصوص اعلام کرد: مجموع صادرات ریلی استان و کشور از مرز ریلی سرخس دربازه زمانی ۹ ماهه امسال ۹۷۶ هزار تن بوده است.

مصطفی نصیری ورگ اظهار کرد: یک میلیون و ۲۸۰ هزار تن کالا از خراسان رضوی در ۹ ماهه امسال از طریق شبکه ریلی کشور به مقاصد خارجی صادر شده که در مقایسه با مدت مشابه پارسال ۶۰ درصد رشد دارد.

وی افزود: ۹۰ درصد صادرات ریلی خراسان رضوی از طریق مرزهای سرخس با ترکمنستان و شمتیغ با افغانستان صادر شده و مابقی از سایر مرزهای ریلی مانند رازی با ترکیه و لطف آباد با ترکمنستان منتقل شده است.

مدیر کل راه آهن خراسان به صادرات ۲۸۰ هزار تنی کالاهای خراسان رضوی طی ۹ ماهه امسال از مرز شمتیغ خواف به افغانستان اشاره کرد و افزود: افغانستان مقصد عمده کالای صادراتی خراسان رضوی است از این رو علاوه بر ایستگاه شهید مطهری، برنامه ریزی می شود تا زمینه بارگیری کالا در ۲ ایستگاه دیگر در این منطقه برای حمل بار صادراتی به افغانستان فراهم شود.

برنامه ریزی برای ترانزیت ۱.۵ میلیون تنی کالا در مسیر خواف - هرات

مدیرعامل کنسرسیوم ریلی افغانستان هم در این رابطه اظهار کرد: رغبت روز افزون تجار به این مسیر ریلی و نیز فعالیت یک بخش غیردولتی در قالب کنسرسیوم در ۲ کشور از جمله عوامل رشد و جهش فعالیت تجاری در مسیر ریلی خواف- هرات در این مدت کوتاه بوده است.

مصطفی رضایی آینده تجارت در این کریدور ریلی را بسیار روشن عنوان کرد و گفت: ایستگاه راه آهن «رباط پریان» در نزدیکی شهر هرات نیز تا پایان سال به بهره برداری می رسد و پیش بینی می شود با افتتاح این ایستگاه جابه جایی کالا به شهر هرات رونق بیشتری بگیرد.

مدیرعامل شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران نیز در هفته جاری در گفت وگو با رسانه ها اظهار کرد: با توافق های جدید میان ایران و افغانستان، تعاملات ریلی دو کشور وارد مرحله تازه ای از رشد و توسعه شده و پیش بینی می شود در سال آینده یک و نیم میلیون تن بار در مسیر ریلی خواف- هرات ترانزیت شود.

جبارعلی ذاکری افزود: در مذاکرات انجام شده با مسئولان راه آهن افغانستان و وزارت فواید عامه این کشور درباره توسعه همکاری های ریلی بحث و تبادل نظر شد و در نتیجه این تعاملات، میزان جابه جایی بار از حدود ۳ هزار تُن در سال گذشته به طورمیانگین به رقم ۷۰ هزار تُن در هر ماه رسیده است.

راه آهن هرات -مزارشریف تداوم گذرگاه ریلی خواف - هرات

مدیرعامل شرکت راه آهن همچنین از برنامه تکمیل قطعه ۴۳ کیلومتری این مسیر ریلی تا ایستگاه «رباط پریان» در حاشیه شهر هرات خبر داد و گفت: مراحل نهایی اجرای این قطعه در حال انجام است و با وجود سرمای شدید و بارش های اخیر امید است تا سه ماه آینده آماده بهره برداری شود.

جبارعلی ذاکری یکی از محورهای مهم مذاکرات ریلی با مسوولان افغانستانی را استفاده از ظرفیت جغرافیایی این کشور دانست و گفت: طرح راه آهن هرات - مزارشریف و اتصال آن به تنگه واخان و کاشغر چین یکی از طرح های بزرگ منطقه ای است که اجرای آن موجب کاهش مسافت و هزینه حمل ونقل ریلی بین چین و اروپا خواهد شد.

مدیرعامل شرکت راه آهن تاکید کرد: به دلیل ساخت این محور با استاندارد خط آهن اروپایی، امکان اتصال مستقیم چین به اروپا از طریق همین مسیر فراهم می شود و این امر یک فرصت راهبردی برای کشورهای ایران، ترکیه، افغانستان و چین به شمار می آید.

جبارعلی ذاکری در پایان گفت: درباره روش های اجرایی این طرح و تفاهم میان کشورها نیز مذاکرات خوبی انجام شده و در صورت اجرای بخش نخست مسیر در خاک افغانستان، شاهد ایجاد یک گزینه مکمل و کارآمد در شبکه ریلی منطقه خواهیم بود.

به گزارش ایرنا، اعداد و ارقام موید رونق فعالیت این مرز ریلی است اما بسیاری از تجار نسبت به سازوکار حمل کالا از این گذرگاه رسمی که هنوز به واحد گمرگی و دیگر زیرساخت های مرزی مجهز نشده بی اطلاعند از این رو به نظر می رسد اطلاع رسانی و بیان شفاف ساز و کارهای تجاری در این مرز از اولویت تداوم رونق آن در سال آینده باشد.