فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی به بهای جان مسافران تمام می شود
نقش ناوگان حمل ونقل عمومی به ویژه اتوبوس های برون شهری در بروز یا کاهش حوادث جاده ای، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه کارشناسان و مسئولان قرار گرفته است.
فرسودگی ناوگان اتوبوسی و تأخیر در نوسازی آن، به یکی از عوامل مؤثر در افزایش سوانح جاده ای تبدیل شده؛ وضعیتی که سالانه جان هزاران نفر را در کشور می گیرد و ایمنی سفرها را تهدید می کند.
به گزارش تین نیوز، سوانح جاده ای در ایران سال ها است به یکی از چالش های جدی حوزه حمل ونقل و ایمنی تبدیل شده، حوادثی که علاوه بر خسارات اقتصادی، سالانه هزاران نفر را به کام مرگ می کشاند و ده ها هزار نفر دیگر را با آسیب های جدی و ناتوانی های دائمی مواجه می کند. در این میان، نقش ناوگان حمل ونقل عمومی به ویژه اتوبوس های برون شهری در بروز یا کاهش این حوادث، بیش از هر زمان دیگری مورد توجه کارشناسان و مسئولان قرار گرفته است.
آمارها نشان می دهد سالانه حدود ۲۰ هزار نفر در تصادفات رانندگی در کشور جان خود را از دست می دهند و نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر نیز مصدوم شده که از این میان، ۱۰ تا ۱۵ درصد به معلولیت های دائمی دچار می شوند، آماری که به روشنی بیانگر عمق بحران ایمنی در جاده های کشور است. در این میان، واژگونی اتوبوس ها نیز به عنوان یک زنگ خطری جدی برای وضعیت ناوگان حمل ونقل عمومی محسوب می شود.
در همین رابطه، مجتبی یوسفی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، با اشاره به حادثه های واژگونی اتوبوس در جاده ها گفت: یکی از پیامدهای عدم واردات اتوبوس، وقوع چنین حوادث ناگواری است و این موضوع تنها بخشی از بحران گسترده سوانح جاده ای در کشور به شمار می رود.
وی با تاکید بر ضرورت حل ریشه ای این معضل افزود: در حال حاضر، ناوگان حمل ونقل عمومی کشور با بحران جدی فرسودگی مواجه است؛ به طوری که در یک دهه گذشته تعداد اتوبوس های فعال در بخش برون شهری از حدود ۱۵ هزار دستگاه به کمتر از ۷۱۰۰ دستگاه کاهش یافته و اغلب این ناوگان نیز عمری بالای ۱۰ تا ۱۵ سال دارند.
این کاهش چشمگیر تعداد اتوبوس ها در کنار افزایش سن ناوگان، نه تنها ظرفیت جابه جایی مسافر را کاهش داده، بلکه ضریب ایمنی سفرهای جاده ای را نیز به طور محسوسی تنزل داده است. کارشناسان حوزه حمل ونقل معتقدند که اتوبوس های فرسوده به دلیل استهلاک بالا، ضعف در سیستم های ایمنی و افزایش احتمال نقص فنی، سهم قابل توجهی در بروز سوانح جاده ای دارند.
یوسفی در ادامه با اشاره به دلایل تشدید این وضعیت تصریح کرد: افزایش بی رویه قیمت اتوبوس های بی کیفیت یکی از عوامل اصلی کاهش نوسازی ناوگان است؛ به گونه ای که در حال حاضر قیمت هر دستگاه اتوبوس به حدود ۲۰ میلیارد تومان رسیده و رانندگان با توجه به هزینه های سنگین تعمیر و نگهداری، عملاً توان خرید این وسایل نقلیه را ندارند.
به گفته وی، در چنین شرایطی، عدم حمایت های مالی و تسهیلاتی از سوی دولت و نظام بانکی، موجب شده تا روند نوسازی ناوگان به طور کامل متوقف شود و فعالان این حوزه با چالش های جدی مواجه شوند. این در حالی است که در بسیاری از کشورها، نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی از طریق اعطای تسهیلات کم بهره، یارانه های دولتی و تسهیل واردات، به عنوان یکی از اولویت های اصلی دولت ها دنبال می شود.
عضو کمیسیون عمران مجلس با انتقاد از رویکردهای مقطعی در مواجهه با سوانح جاده ای گفت: مجلس به جای اتخاذ رویکرد منفعلانه پس از وقوع حوادث، بر اجرای قوانین کارشناسی شده تاکید دارد، اما در عمل، برخی دستگاه ها در اجرای این قوانین تعلل می کنند.
یکی از مهم ترین محورهای این قوانین، موضوع واردات اتوبوس و نوسازی ناوگان فرسوده است؛ موضوعی که به گفته یوسفی، همچنان با موانع جدی در حوزه تأمین ارز و هماهنگی بین دستگاه های اجرایی مواجه است.
وی در این خصوص هشدار داد که اگر قانون واردات اتوبوس با جدیت پیگیری نشود و روند کاهش تعداد ناوگان فعال ادامه یابد، در آینده نزدیک با افزایش حوادث ناگوار جاده ای مواجه خواهیم شد؛ چراکه ناوگان موجود نیز به شدت فرسوده است و کارایی لازم را ندارد.
یوسفی همچنین به زمان بر بودن فرآیند نوسازی ناوگان اشاره کرد و افزود: حتی در صورت صدور مجوز واردات یا تولید اتوبوس، حداقل یک سال زمان نیاز است تا این ناوگان وارد چرخه فعالیت شود؛ بنابراین هرگونه تأخیر در تصمیم گیری، عملاً به تعویق در بهبود وضعیت ایمنی جاده ها منجر خواهد شد.
از سوی دیگر، موضوع مصرف بالای سوخت نیز به عنوان یکی از پیامدهای مستقیم فرسودگی ناوگان حمل ونقل مطرح است که عضو کمیسیون عمران مجلس در این زمینه گفت: در حال حاضر روزانه حدود ۱۱۰ میلیون لیتر گازوئیل و ۱۳۰ میلیون لیتر بنزین در کشور مصرف می شود که بخش قابل توجهی از آن به تردد خودروهای فرسوده و بی کیفیت با فناوری قدیمی اختصاص دارد.
کارشناسان بر این باورند که نوسازی ناوگان اتوبوسی، علاوه بر کاهش چشمگیر مصرف سوخت، می تواند به کاهش آلاینده های زیست محیطی و بهبود کیفیت هوا نیز کمک کند؛ موضوعی که در کلان شهرها از اهمیت دوچندانی برخوردار است.
وی در پایان با اشاره به ضرورت ورود جدی دولت به این موضوع اظهار کرد: انتظار می رود رئیس جمهور که خود در تصویب این قانون نقش داشته، با رفع موانع موجود، گره این مسئله را باز کند؛ چراکه ادامه وضعیت فعلی، هزینه های سنگینی را از نظر جانی و مالی به مردم تحمیل می کند.
به گزارش مهر، مجموعه ای از عوامل شامل فرسودگی ناوگان، ضعف نظارت، کیفیت پایین برخی خودروها، وضعیت نامناسب زیرساخت های جاده ای و خطای انسانی، در بروز سوانح جاده ای نقش دارند؛ با این حال، نوسازی ناوگان حمل ونقل عمومی به ویژه اتوبوس ها، یکی از کلیدی ترین راهکارها برای کاهش تلفات جاده ای به شمار می رود.
بر اساس این گزارش، در شرایطی که تقاضا برای سفرهای جاده ای همچنان بالاست و اتوبوس ها نقش مهمی در جابه جایی ایمن و ارزان مسافران دارند، تداوم وضعیت فعلی ناوگان، می تواند تبعات جبران ناپذیری به دنبال داشته باشد. از این رو، تسریع در اجرای قوانین مربوط به واردات و تولید اتوبوس، ارائه تسهیلات مالی به فعالان این حوزه و تدوین برنامه ای جامع برای نوسازی ناوگان، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای ارتقای ایمنی جاده های کشور محسوب می شود.
