◄ چرا ارزش ابرنفتکش های قدیمی از کشتی های نوساز بیشتر شد؟
هجوم بی سابقه شرکت های نفتی و مالکان کشتی برای بهره برداری از کرایه های نجومی حمل نفت خام در خلیج فارس، پدیده ای کم سابقه در تاریخ دریانوردی رقم زده است؛ وضعیتی که طی آن، بهای ابرنفتکش های دست دوم به دلیل مزیت «تحویل فوری» از شناورهای نوساز پیشی گرفته و بازگشت سرمایه خرید یک کشتی را به تنها چند ماه تقلیل داده است.
روزنامه اقتصادی فایننشال تایمزگزارش داد، ارزش ابرنفتکش های غول پیکر (VLCC) پنج تا ده ساله در بازارهای جهانی به شدت افزایش یافته و معاملات خرید شناور که پیش تر چند هفته به طول می انجامید، اکنون ظرف چند روز نهایی می شود. عامل اصلی این رالی قیمتی، افزایش چشمگیر نرخ کرایه حمل نفت از خاورمیانه به آسیا است که برای ابرنفتکش های با ظرفیت ۲ میلیون بشکه به سطوح خیره کننده ۱.۲ میلیون دلار در روز رسیده است.
به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، بررسی آمار معاملات نشان می دهد که در روزهای اخیر، چندین فروند ابرنفتکش ساخته شده پیش از سال ۲۰۱۶ با مبالغی معادل ۱۵۰ میلیون دلار یا بالاتر دادوستد شده اند؛ این در حالی است که میانگین قیمت یک فروند نفتکش نوساز سفارش داده شده در یاردها حدود ۱۳۵ میلیون دلار است.
دلیل این فاصله قیمتی، نیاز فوری خریداران به ورود به بازار است؛ زیرا تحویل یک نفتکش نوساز مستلزم ماه ها یا سال ها انتظار در نوبت ساخت کارخانه هاست، در حالی که خرید یک کشتی فعال دست دوم امکان بهره مندی فوری از کرایه های جاری را فراهم می کند. در همین راستا، یک نفتکش نوساز متعلق به شرکت «دیناکوم» (Dynacom) یونان صرفاً به شرط «تحویل فوری» با قیمت استثنایی ۲۰۰ میلیون دلار معامله شد که از بالاترین ارقام ثبت شده در این بازار است. همچنین شناور دیگری با موعد تحویل ماه اکتبر، ۱۶۹ میلیون دلار ارزش گذاری شد تا رشد کلی ارزش نفتکش ها نسبت به سال گذشته به بیش از ۳۳ درصد برسد.
بازگشت چندماهه سرمایه و اشتیاق غول های انرژی
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که منطق ریاضی پشت این خریدهای سنگین نهفته است؛ با نرخ های کنونی، یک شناور می تواند ظرف مدت شش ماه بیش از ۱۰۰ میلیون دلار درآمد ناخالص ایجاد کند. بنابراین، خرید یک نفتکش ۱۷۵ میلیون دلاری در عمل ظرف مدت کوتاهی به دارایی با هزینه تمام شده بسیار پایین تبدیل می شود.
هم زمان، یکی از مهم ترین محرک های این موج خرید، تغییر استراتژی شرکت های ملی نفت در خاورمیانه است. کشورهایی نظیر امارات متحده عربی، کویت و عراق که پیش از این به اجاره کشتی های خارجی برای عبور از گلوگاه های پرخطر مانند تنگه هرمز اتکا می کردند، اکنون به دنبال تملک مستقیم ناوگان هستند تا کنترل زنجیره صادرات را خود در دست بگیرند. در این میان، شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) تنها طی دو ماه گذشته دست کم ۶ فروند ابرنفتکش خریداری کرده است.
دوام بازار تا کجاست؟ چشم انداز کاهش تنش ها
در انتهای این هرم تحلیلی، دلالان و فعالان بازار کشتیرانی نسبت به پایداری این وضعیت دیدگاه های متفاوتی دارند. گروهی از مالکان با این تحلیل که نرخ ها ممکن است با کاهش تنش های منطقه ای و بازگشت آرامش به تنگه هرمز سقوط کند، در آستانه تصمیم گیری برای فروش و خروج از بازار هستند.
با این وجود، حقوق دانان و متخصصان ارشد دریانوردی بین المللی نظیر «جورج ماچراس» معتقدند که ریسک بازار مدیریت پذیر است. به گفته کارشناسان، حتی اگر با هرگونه گشایش ژئوپلیتیک نرخ کرایه روزانه به سطح ۲۰۰ هزار یورو اصلاح شود، باز هم این بازار درآمدی به مراتب بالاتر از میانگین سال های گذشته خواهد داشت و سودآوری مالکان در ماه های پیش رو تضمین شده ارزیابی می شود.