◄ سایه سنگین لنگر بیمه بر کشتیرانی تنگه هرمز

پل بردشاو، از مدیران شرکت ملی نفت امارات (ENOC)، در کنفرانس انرژی APPEC در سنگاپور اعلام کرده است که افزایش حق بیمه محموله و بیمه ریسک جنگ، هزینه های مرتبط با عبور نفتکش ها از تنگه هرمز را به شکل محسوسی افزایش داده است. به گزارش تین نیوز، به گفته وی، حق بیمه محموله های نفتی در برخی موارد به ۵ تا ۶ درصد ارزش محموله رسیده؛ رقمی که می تواند میلیون ها دلار به هزینه حمل یک محموله اضافه کند.

بیمه؛ هزینه ای که ناگهان چند میلیون دلار شد

یکی از مهم ترین تغییرات در بازار حمل ونقل دریایی، افزایش شدید هزینه پوشش ریسک جنگ است. طبق اظهارات بردشاو، این هزینه که پیش از تشدید ریسک های منطقه ای در سطح بسیار پایینی قرار داشت، اکنون در برخی موارد به حدود ۱۰ درصد ارزش محموله رسیده است.

در چنین شرایطی، بیمه دیگر صرفاً یک هزینه جانبی در عملیات کشتیرانی نیست؛ بلکه به یکی از مؤلفه های اصلی تعیین کننده قیمت تمام شده حمل تبدیل شده است. ترکیب حق بیمه محموله با پوشش ریسک جنگ می تواند هزینه اضافی چند میلیون دلاری به هر سفر نفتکش تحمیل کند و در محاسبات اقتصادی صاحبان کالا و کشتی اثر مستقیم بگذارد.

بردشاو با اشاره به همین افزایش ها، مجموع هزینه های مرتبط با ترانزیت محموله های نفتی را در محدوده ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار عنوان کرده است؛ رقمی که نشان می دهد افزایش ریسک امنیتی چگونه می تواند بدون تغییر در مسافت یا ظرفیت کشتی، هزینه واقعی حمل ونقل را افزایش دهد.

نفتکش ها؛ میان سود حمل و هزینه ریسک

پیامد این وضعیت تنها افزایش هزینه بیمه نیست. با بالا رفتن ریسک تردد در منطقه، تعداد مالکان کشتی هایی که حاضر به پذیرش خطرات عملیاتی و ایمنی هستند نیز کاهش می یابد. این مسئله می تواند به محدود شدن عرضه کشتی های قابل استفاده در مسیرهای مرتبط با خلیج فارس منجر شود.

در سوی دیگر، شرکت های ملی نفت نیز برای کنترل هزینه ها و مدیریت ریسک، نقش بیشتری در تصمیم گیری درباره عملیات کشتیرانی خود بر عهده گرفته اند. به این ترتیب، بازار حمل ونقل نفت در حال حرکت به سمت شرایطی است که در آن انتخاب کشتی، مسیر حرکت، نوع پوشش بیمه و زمان بندی سفر، بیش از گذشته به یک تصمیم راهبردی تبدیل می شود.

مسیرهای طولانی تر، هزینه های پنهان بیشتر

افزایش ریسک در تنگه هرمز همچنین برخی صاحبان کالا و شرکت های کشتیرانی را به سمت مسیرهای جایگزین سوق داده است. اما تغییر مسیر، الزاماً به معنای کاهش ریسک یا هزینه نیست؛ مسیرهای طولانی تر به معنای مصرف سوخت بیشتر، افزایش زمان سفر، نیاز به کشتی و خدمه برای مدت طولانی تر و در نهایت کاهش بهره وری ناوگان است.

از منظر صنعت حمل ونقل، این تغییر می تواند اثر زنجیره ای ایجاد کند. هرچه زمان یک سفر افزایش یابد، تعداد سفرهایی که یک کشتی در یک دوره مشخص انجام می دهد کاهش پیدا می کند و همین موضوع می تواند بر ظرفیت مؤثر ناوگان و نرخ اجاره کشتی ها اثر بگذارد.

بنابراین، بحران در یک نقطه جغرافیایی مشخص، می تواند پیامدهای خود را به بازار گسترده تر حمل ونقل دریایی منتقل کند؛ از بیمه و کرایه حمل گرفته تا دسترسی به کشتی و زمان تحویل محموله.

هرمز؛ یک گلوگاه که هزینه ریسک آن جهانی می شود

تنگه هرمز فقط یک مسیر عبور برای نفتکش ها نیست؛ بلکه یکی از مهم ترین گلوگاه های زنجیره انرژی و تجارت دریایی جهان محسوب می شود. هرگونه افزایش ریسک در این منطقه، حتی اگر مستقیماً موجب توقف کامل تردد نشود، می تواند از طریق افزایش هزینه بیمه، تغییر مسیر کشتی ها و کاهش تمایل مالکان به فعالیت در منطقه، هزینه حمل ونقل را بالا ببرد.

از این منظر، عدد ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار اعلام شده از سوی مدیر ENOC صرفاً یک هزینه اضافی برای یک محموله نیست؛ بلکه نشانه ای از ورود «ریسک ژئوپلیتیک» به صورت حساب واقعی حمل ونقل دریایی است؛ ریسکی که در نهایت می تواند خود را در قیمت نفت، هزینه تجارت و نرخ خدمات لجستیکی نشان دهد.

در چنین شرایطی، آینده حمل ونقل نفت در منطقه بیش از گذشته به سه عامل وابسته خواهد بود: سطح ریسک امنیتی، ظرفیت و تمایل شرکت های بیمه برای پوشش این ریسک و تعداد مالکان کشتی هایی که حاضرند با شرایط جدید در منطقه فعالیت کنند. هرچه این سه متغیر بی ثبات تر شوند، هزینه عبور از یکی از مهم ترین آبراه های انرژی جهان نیز بیشتر تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.