◄ چشم‌ انداز بازار نفتکش‌ های MR در آسیا/ رکورد تجارت فرآورده و موج ورود شناورهای جدید

بر اساس داده های کپلر (Kpler)، تجارت جهانی فرآورده های تمیز نفتی در ژانویه ۲۰۲۶ به رکورد روزانه ۱۰.۱ میلیون بشکه رسید؛ اما برنامه تحویل حدود ۱۴۲ نفتکش MR در سال جاری می تواند در کنار رشد تقاضا، فشار عرضه را نیز بر بازار حفظ کند.

به گزارش سرویس دریایی تین نیوز،  بازار نفتکش های MR، که بخش مهمی از جابه جایی بنزین، گازوئیل، سوخت جت و دیگر فرآورده های پالایشی را بر عهده دارد، به تغییرات جریان تجارت و توازن عرضه و تقاضای شناور حساس است. در آسیا، افزایش سهم صادرات خاورمیانه از تجارت شرق سوئز و تغییر مسیر برخی محموله ها بر میزان تقاضای حمل اثر گذاشته است. با این حال، رشد حجم تجارت به تنهایی برای پیش بینی افزایش پایدار نرخ کرایه کافی نیست؛ زیرا شمار شناورهای در دسترس و میزان تحویل کشتی های تازه ساز نیز در تعیین توازن بازار نقش مستقیم دارد.

بر اساس گزارش  کپلر درباره بازار نفتکش ها در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، تجارت دریایی فرآورده های تمیز نفتی در ژانویه به حدود ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز رسید. کپلر بازگشت بخشی از صادرات پالایشگاهی روسیه پس از اختلال های تولید را از عوامل مؤثر بر این افزایش دانسته است. صادرات فرآورده های تمیز روسیه نیز در همان دوره از ۷۰۰ هزار بشکه در روز فراتر رفت و به بالاترین سطح چند ماه اخیر رسید.

در بازار شرق سوئز، افزایش سهم صادرات خاورمیانه از جریان تجارت فرآورده ها می تواند تقاضا برای نفتکش های MR را تقویت کند. در مقابل، کپلر به محدودیت ها و اصطکاک های تجاری مؤثر بر صادرات فرآورده های هند نیز اشاره کرده است؛ عاملی که می تواند بر مقصد محموله ها و آرایش مسیرهای حمل اثر بگذارد. بنابراین، برای ارزیابی بازار آسیا باید علاوه بر حجم صادرات، تغییر مبدأ و مقصد محموله ها و مسافتی را که کشتی ها برای انتقال آن ها طی می کنند نیز در نظر گرفت.

با وجود نشانه های تقاضای مناسب، چشم انداز عرضه ناوگان عامل مهمی در تعیین مسیر نرخ هاست. کپلر از برنامه ورود حدود ۱۴۲ فروند نفتکش MR به ناوگان در سال ۲۰۲۶ خبر داده است. تحویل این شناورها می تواند دسترسی بازار به ظرفیت حمل را افزایش دهد و رشد نرخ کرایه را محدود کند؛ به ویژه اگر افزایش صادرات و تقاضای حمل نتواند با سرعت جذب شناورهای تازه وارد پیش برود. به همین دلیل، کپلر وضعیت بازار را ترکیبی از تقاضای سازنده و فشار عرضه ارزیابی می کند.

داده های منتشرشده درباره نرخ ها نیز باید با توجه به تفاوت مسیر و شیوه محاسبه خوانده شوند. برای نمونه، ارزیابی مسیر کره جنوبی به ژاپن برای محموله های ۳۰ هزار تنی در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶، نرخ ۴۰.۸۳ دلار به ازای هر تن را نشان می دهد؛ رقمی که نسبت به ارزیابی پیشین ۰.۸۳ دلار افزایش داشته است. این نرخ مربوط به یک مسیر مشخص در شرق آسیاست و نباید آن را معادل نرخ مسیرهای دیگری مانند سنگاپور به ژاپن یا سنگاپور به استرالیا دانست.

گزارش لویدز لیست نیز در مقطعی از ثبت اوج های چندساله برای شاخص های برخی مسیرهای آسیایی، از جمله سنگاپور به استرالیا و هند به ژاپن، خبر داده است. با این حال، از آنجا که تاریخ انتشار و بازه زمانی این داده ها در اطلاعات در دسترس مشخص نیست، نمی توان آن ها را به عنوان نرخ روز بازار یا مبنای مقایسه مستقیم با ارزیابی کره جنوبی به ژاپن در نظر گرفت. همچنین نرخ های مسیرمحور، درآمد روزانه کشتی و شاخص های کرایه، واحدها و روش های محاسبه متفاوتی دارند و باید جداگانه بررسی شوند.

مؤسسات تخصصی از جمله پلتفرم داده ای پلتس (Platts) و آرگوس مدیا (Argus Media) بازار کرایه نفتکش ها را بر پایه مسیرهای مشخص و تعاریف ارزیابی شده پوشش می دهند. با این حال، داده های در دسترس برای این گزارش، نرخ جاری یا پیش بینی مشخصی برای مسیرهای سنگاپور به ژاپن و سنگاپور به کره جنوبی ارائه نمی کنند؛ ازاین رو نمی توان بر پایه آن ها درباره نرخ قطعی این مسیرها اظهارنظر کرد. کلارکسونز ریسرچ نیز به عنوان یکی از منابع داده و تحلیل صنعت کشتیرانی، وضعیت عرضه و ناوگان را دنبال می کند، اما اطلاعات موجود در این بررسی نرخ مسیرمحور مشخصی برای بازار MR آسیا ارائه نمی دهد.

در مجموع، بازار نفتکش های MR آسیا در سال ۲۰۲۶ با تقاضای قابل توجه برای حمل فرآورده های تمیز و هم زمان با افزایش ظرفیت ناوگان روبه رو است. رکورد تجارت ثبت شده در ژانویه، نشانه ای از پویایی جریان محموله هاست، اما تحویل شناورهای جدید می تواند بخشی از اثر افزایشی تقاضا را خنثی کند. ازاین رو، مسیر نرخ کرایه در ماه های آینده به توازن میان حجم صادرات، طول مسیرهای حمل، دسترسی به شناورهای آماده بارگیری و سرعت ورود نفتکش های تازه ساز وابسته خواهد بود؛ توازنی که ارزیابی آن به داده های به روز و مسیرمحور نیاز دارد.