◄ نگاهی به حمل و نقل ریلی در عراق
تین نیوز | با توجه به اینکه راه های حمل و نقلی نقش مهمی در تحقق سیاست افزایش سهم تجارت کشورها ایفا می کنند، ضرورت شناخت وضعیت حمل و نقل کشورهایی که ایران با آنها همکاری دارد، اجتناب ناپذیر است.
به گزارش تین نیوز این روزها اخبار زیادی از سرعت اجرایی پروژه های راه آهن در کشورهای ایران، ترکیه، سوریه، عراق و عربستان شنیده می شود؛ به طوری که کشورهای دیگر منطقه نیز برای گسترش این همکاری سرمایهگذاری و تاسیس راهآهن را آغاز کرده اند.
در این راستا شناخت وضعیت حمل و نقل کشورهایی که قرار است کشور ما با آنها همکاری حمل و نقلی داشته باشند ضرورتی اجتناب ناپذیر است زیرا راه های حمل و نقلی نقش مهمی در تحقق سیاست افزایش سهم تجارت کشورها ایفا می کنند.
لذا در زیر وضعیت حمل و نقل ریلی کشور عراق به عنوان یکی از کشورهای مذکور، مورد بررسی قرار گرفته است:
باید گفت راهآهن عراق حدود یك قرن سابقه دارد. اولین خط آهن در این كشور در سال 1912 توسط آلمانها و در مقیاس 4 فوت و 8 اینچ در بخش غربی بغداد كه ”الكرخ” نامیده میشود پایهگذاری شد و سپس خطی بین بغداد - سمیكه (اسحاقی فعلی) از توابع موصل كشیده شد.همزمان با جنگ جهانی اول، خط بغداد سامرا احداث گردید و اولین قطار در عراق در ژوئیه 1914 راهاندازی شد.
همچنین در سال 1916 انگلیسیها اقدام به راهاندازی خط آهن بصره - ناصریه به طول 125 مایل كرده و به دنبال آن ارتباط بغداد به بصره توسط آنها به وجود آمد و اولین قطار در سال 1920 وارد بصره گردید.
به روایت تاریخ فكر ایجاد راهآهن عراق از سال 1830 توسط انگلیسیها به منظور ارتباط بین دریای مدیترانه با خلیج فارس و هند مطرح شد و در اوایل قرن بیستم طرحی تحت عنوان احداث خط آهن برلین - بیزانس - بغداد (B.B.B ) با هزینهای بالغ بر 100 میلیون دلار ارائه گردید.
از سال 1916 نیز ارتش بریتانیا ابزار و لوازم خود را به ابتدای این خط آورد تا برای مقابله با تهدید تركها، خطوط آهن را افزایش دهد. پس از شكست تركها، تمامی خطوط آهن عراق به نام شركتی بریتانیایی به ثبت رسید.
شركت ملی خط آهن عراق (IRR) پیمانكار ملی خطوط آهن در این كشور است. شبكه راه آهن عراق حدودا 2700 كیلومتر طول دارد كه در حال حاضر حدود 1905 كیلومتر آن فعال است. طول راهآهن استاندارد (52/1435 میلیمتری) حدود 1450 كیلومتر و طول راهآهن متریك (100 سانتیمتر) حدود 1010 كیلومتر است.
خطوط اصلی شبكه راهآهن عراق
بغداد - بصره به طول 545 كیلومتر: این خط استاندارد نیز با عبور در امتداد دجله به طرف شمال ادامه دارد و از موصل به طرف شمال غربی امتداد یافته و به فاصله 116 كیلومتر به منطقه مرزی «ربیعه» واقع در نقطه مرزی با كشور سوریه میرسد كه از آنجا به تركیه و اروپا راه دارد كه به «راهآهن سریع شرق» مشهور است.
بغداد - القائم: این خط جدیدالتاسیس در شمال بغداد با عبور از مسیر فلوجه، رمادی و حدیثه، به منطقه مرزی «القائم» (واقع در مرز با سوریه) امتداد یافته كه یك خط فرعی آن، القائم را به فاصله حدودا 144 كیلومتر به منطقه «عكاشات» كه مجتمع صنعتی فسفات عراق در آن قرار دارد متصل میسازد. طول این خط مجموعا حدود 375 كیلومتر است. این مسیر عراق را به بنادر عربی واقع در كرانه دریای مدیترانه در كشورهای سوریه و لبنان مرتبط میسازد.
بغداد - اربیل به طول 461 كیلومتر: این خط ریلی، در شرق و شمال شرقی كشور از شهرهای یعقوبه، جلولاء و كركوك عبور نموده و به اربیل منتهی میشود. ضمنا یك خط فرعی منشعب از آن در طول مسیر، جولا را به شهر مرزی خانقین متصل مینماید.
شایان ذکر است حافظه رسانه ها به یاد دارد عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی گفته بود توسعه اقتصادی کشور را درگرو توسعه ارتباط و تعامل ایران با جهان با حفظ منافع، عظمت و اقتدار ملی است. لذا یکی از راهکارهای تحقق این سیاست افزایش سهم تجارت جهانی ایران است و در این عرصه راه های حمل و نقل کشور در تمام بخش های هوایی، زمینی و ریلی نقش مهمی ایفا می کنند. گفتنی است بازه خبری اطلاعات تا پایان سال 1391 است.
دستاورد های دولت احمدی نژاد: رشد پرشتاب بومی سازی صنایع ریلی در هشت سال گذشته در هشت سال گذشته به منظور جبران عقب ماندگی صنعت حمل و نقل ریلی و ساماندهی بخشی از مشکلات این بخش، روند بومی سازی این صنعت به عنوان یک برنامه بنیادین مورد نظر دولت قرار گرفت به گونه ای که ۸۰ درصد بخش باری ریلی، ۶۰ درصد بخش مسافری و ۳۰ درصد ساخت لکوموتیوها در این مدت بومیسازی شده است. اگرچه ساختار حمل و نقل ریلی در جهان قدمتی چندصد ساله دارد و در ایران نیز عمر حضور راهآهن حدود هشتاد سال برآورد میشود اما همواره وابستگیهای این بخش به خدمات بیگانگان موانعی را در مسیر توسعه ریلی کشور به وجود آورده است. بر این اساس طی چند سال گذشته برای ساماندهی بخشی از مشکلات مذکور، تسریع در بومیسازی صنعت حمل و نقل ریلی به طور جدی دنبال شد، حرکتی که پیش از این در بخش ریلی کشور سابقه نداشته است. در مجموع روند بومیسازی صنعت حمل و نقل ریلی قبل از دولت نهم در ساخت تعداد قطعات لکوموتیو ساخت داخل ۴۷۲ قطعه بود که رقم مذکور طی هشت سال گذشته با ۴۳۲ درصد رشد، به ۲هزار و ۵۱۲ قطعه رسید. همچنین تعداد شرکتهای سازنده قطعات لکوموتیو قبل از دولت نهم ۱۱۶ شرکت بود که طی دولت نهم و دهم ۱۷۸ شرکت با رشد ۵۳ درصدی در این زمینه فعال شدند. البته در حال حاضر ۱۰۰ درصد قطعات سیستمهای علائم الکتریکی راهآهن ساخت داخل است. اگرچه در تداوم استفاده از حداکثر توان تعداد کارخانجات تولید لکوموتیو – واگن مسافری قبل از دولت نهم ۴ کارخانه بود اما طی هشت سال فعالیت دولتهای نهم و دهم ۳ کارخانه دیگر به این تعداد اضافه شد. بنابراین از مجموع هفت کارخانه تولید لکوموتیو در داخل کشور، سه کارخانه در دولت های نهم و دهم ساخته شده است که ۴۳ درصد از کل ظرفیت ساخت لکوموتیو کشور را تشکیل می دهد. همچنین در کنار این موارد دهها مجموعه کوچک و بزرگ داخلی که در امر قطعهسازی ادوات ریلی فعال هستند را نیز باید مورد نظر قرار داد. در مجموع با نگاهی گذرا و بررسی روند فعالیتهای اجرایی در حوزههای مختلف راهآهن میتوان عزم جدی مسئولان در جبران عقبماندگی توسعه ریلی را شاهد بود. دولت نهم از همان ابتدا توسعه کمی و کیفی ناوگان ریلی را از اولویت های خود اعلام کرد و با ادامه این سیاست در دولت دهم و پیگیری آن، حمل و نقل ریلی را در کشور رونق تازه ای بخشید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و تا پایان شهریورماه سال ۱۳۷۶(۱۸.۵ سال)، تنها ۲۴ دستگاه واگن مسافری و حدود ۲هزار و ۳۴۰ دستگاه واگن باری به مجموعه واگن های مسافری و باری کشور اضافه شد. در دولت های هفتم و هشتم متوسط سالانه توسعه واگن های مسافری و باری در کشور به ترتیب ۵۷ و ۴۲۶ دستگاه واگن بوده است. در مجموع در این دوره ۴۵۲ دستگاه واگن مسافری و ۳ هزار و ۴۰۵ دستگاه واگن باری به ظرفیت این بخش افزوده شده است. آمارها نشان می دهد در ۷.۵ سال گذشته علیرغم مشکلات و مسایلی که کشور با آن مواجه بود حدود ۶۳۵ دستگاه واگن مسافری و حدود ۳ هزار و ۶۴۶ دستگاه واگن باری به مجموع ناوگان ریلی کشور اضافه شد. روند توسعهای واگن مسافری در این مدت نسبت به مدت مشابه دولت قبل بیش از ۴۹ درصد رشد نشان می دهد. این رقم برای افزایش ظرفیت و توسعه واگن باری نیز بیش از ۱۴ درصد افزایش داشته است. طبق آمارهای موجود افزایش ظرفیت در بخش لکوموتیو چشمگیرتر از سایر بخشها بوده است. درحالیکه در دولت اصلاحات تنها ۳۴ دستگاه به تعداد لکوموتیوهای کشور افزوده شده، این افزایش در دولت احمدی نژاد به ۱۸۴ دستگاه رسیده است که رشدی ۴۷۷ درصدی را نشان می دهد. این در حالی است که تعداد لکوموتیوهای اضافه شده به ناوگان ریلی کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا ابتدای دولت اصلاحات ۱۲۸ دستگاه بوده است. باتوجه به این آمار می توان گفت دولت احمدی نژاد توانسته است ۳۱.۶ درصد افزایش ظرفیت در این بخش ایجاد کند در حالیکه دولت اصلاحات در طول فعالیت خود نتوانست بیش از ۶ درصد افزایش ظرفیت در این بخش فراهم کند. لازم به ذکر است افزایش ظرفیت ایجاد شده در این بخش در تمام دولتهای قبل از اصلاحات نیز در مجموع ۳۰.۵ درصد بوده است که این رقم در مقایسه با عملکرد دولتهای نهم و دهم بیانگر توجه دولت احمدی نژاد در این بخش و اهتمام آن به تجهیز زیرساختهای حمل و نقل کشور است. اگرچه در شرایط کنونی بستر مناسبی برای تسریع در ساماندهی برخی غفلتها درخصوص ارتقای مسائل کمی و کیفی خدمات راهآهن شده است اما تداوم این حرکت عظیم تاریخی باید در سالهای آینده روندی پرشتابتر را طی کند تا بتوان زمینههای تحقق اهداف سند چشمانداز در حوزه صنعت حمل و نقل ریلی جمهوری اسلامی ایران را شاهد بود.
البته باید متذکر شد که در زمان آقای مهنس نیکزاد رکورد ساخت راه اهن در یکسال که حدود ۷۰۰ کیلومتر میشد نیزشکسته شد. بنابراین با سعی و تلاش مضاعف باید مجدد این رکورد انشاالله با همت شما عزیزان شکسته شود
چرا حق ناس می کنید من به عنوان یک ایرانی راضی نیستم حتی یک ریال از حقم وارد کشور عراق شود کشور خودم ومردم خودم نیاز های زیادی دارند وشما حق ندارید بدون رضایت مردم هزینه کنید اگر می خواهید از جیب مبارک خودتان خرج کنید