بررسی همه جانبه وضعیت نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶

نیروی دریایی ایالات متحده در سال ۲۰۲۶، با وجود آنکه کماکان بزرگ ترین و قدرتمندترین نیروی دریایی جهان محسوب می شود، در پیچ وخم تاریخی ترین چالش های چند دهه اخیر گرفتار آمده است. از یک سو، جنگ فرسایشی با ایران در خاورمیانه، این نیروی عظیم را تا مرز گسست تحت فشار قرار داده و نقاط ضعف مزمن آن را بی پرده به نمایش گذاشته است. از سوی دیگر، ظهور چین به عنوان رقیبی جدی در منطقه هند-اقیانوسیه، با در اختیار داشتن ناوگانی بیش از ۳۷۰ کشتی، واشنگتن را به بازنگری اساسی در راهبرد دریایی خود واداشته است. این گزارش با استناد به منابع معتبر از جمله بودجه رسمی نیروی دریایی، برنامه ۳۰‑ساله ساخت کشتی، گزارش های رسانه های بین المللی و اظهارات مقامات نظامی، تصویری جامع از وضعیت فعلی، چالش ها و چشم انداز پیش روی این نیروی عظیم نظامی ترسیم می کند.

۱. وضعیت فعلی ناوگان: تعداد کشتی ها در برابر نیاز قانونی

بر اساس سند بودجه سال مالی ۲۰۲۶ وزارت نیروی دریایی آمریکا، این نیرو در حال حاضر دارای ۲۸۷ کشتی قابل استقرار در ناوگان رزمی است که شامل ۱۱ ناو هواپیمابر، ۶۳ زیردریایی، ۱۱۵ کشتی سطحی جنگی، ۳۶ کشتی پشتیبانی، ۳۱ کشتی لجستیکی رزمی و ۳۱ کشتی آبی خاکی می شود. منابع دیگر تعداد کشتی های عملیاتی را ۲۹۱ فروند گزارش کرده اند. این اختلاف ناچیز ناشی از تعاریف متفاوت از «ناوگان رزمی» است. نکته مهم آنکه نیروی دریایی آمریکا بر اساس قانون مصوب ۲۰۱۸ موظف به داشتن ۳۵۵ کشتی است. یعنی فاصله فعلی با هدف قانونی حدود ۶۴ کشتی، به عبارتی نزدیک به ۱۸ درصد کمبود نسبت به نیاز قانونی.

شگفت انگیزتر آنکه طی دو دهه گذشته، بودجه ساخت کشتی های نیروی دریایی دو برابر شده، اما تعداد کشتی های ناوگان در مقایسه با سال ۲۰۰۳ افزایش معناداری نیافته است. این آمار به خوبی نشان دهنده بحران ساختاری در صنعت کشتی سازی آمریکاست. سیستمی که با وجود انبوه سرمایه گذاری، توان تحویل کشتی های موردنیاز را ندارد.

۲. بودجه ۲۰۲۶: تلاشی «نسلی» برای بازسازی ناوگان

بودجه پیشنهادی وزارت نیروی دریایی برای سال مالی ۲۰۲۶ بالغ بر ۲۹۲.۲ میلیارد دلار است که از ۲۴۸.۹ میلیارد دلار بودجه اختیاری و ۴۳.۳ میلیارد دلار بودجه اجباری تشکیل شده و نسبت به سال قبل ۱۱.۱ درصد افزایش داشته است. این بودجه در چارچوب برنامه ای با عنوان «ناگان طلایی» (Golden Fleet) تدوین شده که به گفته مقامات، سرمایه گذاری هایی «نسلی» برای تضمین برتری دریایی آمریکا در دهه های آینده محسوب می شود.

وزیر نیروی دریایی آمریکا، جان فیلان، سه اولویت اصلی این بودجه را چنین تعریف کرده است: ۱) تقویت کشتی سازی و پایگاه صنعتی دریایی، ۲) پرورش فرهنگ جنگی سازگار، پاسخ گو و نوآور، و ۳) سلامت، رفاه و آموزش نیروی انسانی و خانواده های آن ها.

در بخش خرید کشتی، بودجه سال ۲۰۲۶ شامل ۱۹ کشتی جدید ناوگان رزمی است که از این تعداد، ۳ فروند با بودجه اختیاری و ۱۶ فروند با بودجه اجباری تأمین می شوند. این کشتی ها شامل یک زیردریایی کلاس کلمبیا، دو زیردریایی کلاس ویرجینیا، دو ناوشکن کلاس آرلی برک، یک کشتی آبی خاکی کلاس سن آنتونیو، یک کشتی تهاجمی آبی خاکی کلاس آمریکا، و ۹ فروند کشتی تهاجمی متوسط (LSM) هستند.

سخنگوی نیروی دریایی در جلسه استماع سنا اعلام کرد که این بودجه شامل ۶۸.۵ میلیارد دلار برای خرید ۳۴ کشتی جدید و ۵ کشتی بدون سرنشین است و برنامه این است که طی پنج سال آینده، ۱۲۲ کشتی سرنشیندار و ۶۳ کشتی بدون سرنشین به ناوگان اضافه شود. دریادار داریل کادل، فرمانده عملیات نیروی دریایی، در این جلسه تأکید کرد: «این بودجه در نوع خود نسلی است——ما را از داشتن یک نیروی دریایی توخالی نجات خواهد داد.»

۳. برنامه ۳۰‑ساله ساخت کشتی: جهشی به سوی ۴۵۰ فروند

در مه ۲۰۲۶، نیروی دریایی آمریکا برنامه جامع ساخت کشتی خود را برای ۳۰ سال آینده منتشر کرد. این برنامه که مستقیماً در پاسخ به رشد روزافزون نیروی دریایی چین تدوین شده، بزرگ ترین برنامه توسعه ناوگان از دوران جنگ سرد تاکنون محسوب می شود.

هدف این برنامه، رسیدن به ۴۵۰ فروند کشتی شامل کشتی های سرنشیندار و خودران تا اوایل دهه ۲۰۳۰ است. این ناوگان متشکل خواهد بود از ۲۹۹ کشتی جنگی، ۶۸ کشتی کمکی و ۸۳ سامانه بدون سرنشین. هزینه کل این برنامه برای ساخت کشتی های جدید طی ۳۰ سال حدود ۱.۲ تریلیون دلار برآورد شده است——یعنی بیش از ۳۰ درصد گران تر از برنامه قبلی.

یکی از جنجالی ترین بخش های این برنامه، معرفی ناو جنگی هسته ای کلاس «ترامپ» (BBG(X)) است——نخستین ناو جنگی هسته ای در تاریخ نیروی دریایی آمریکا. این کشتی با وزن ۳۰ تا ۴۰ هزار تن، مجهز به سامانه های پیشرفته از جمله موشک های مافوق صوت، سلاح های لیزری و توپ های ریلی الکترومغناطیسی خواهد بود. نیروی دریایی قصد دارد طی ۳۰ سال آینده ۱۵ فروند از این ناو ها را خریداری کند. بر اساس برآورد دفتر بودجه کنگره، هزینه ساخت نخستین ناو این کلاس حدود ۲۳.۴ میلیارد دلار و هر ناو بعدی حدود ۱۸ میلیارد دلار خواهد بود——که آن را به گران ترین برنامه ساخت کشتی های سطحی در تاریخ آمریکا تبدیل می کند.

۴. زیردریایی ها: ستون فقرات بازدارندگی

برنامه زیردریایی های نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶ با تحولات چشمگیری همراه بوده است. در ژوئیه ۲۰۲۶، وزارت نیروی دریایی قراردادی تاریخی به ارزش ۷۶.۶ میلیارد دلار با دو شرکت بزرگ کشتی سازی——جنرال داینامیکس الکتریک بوت و هانتینگتون اینگالز——برای ساخت ۱۴ زیردریایی هسته ای جدید امضا کرد.

این قرارداد شامل ۹ زیردریایی تهاجمی کلاس ویرجینیا (بلوک VI) به ارزش ۴۲.۱ میلیارد دلار و ۵ زیردریایی موشک انداز بالستیک کلاس کلمبیا (بیلد II) به ارزش ۲۹.۵ میلیارد دلار است. کل برنامه کلاس کلمبیا در نهایت شامل ۱۲ زیردریایی با هزینه ای حدود ۱۲۸ میلیارد دلار خواهد بود. نخستین زیردریایی این کلاس——یواساس دیستریکت آو کلمبیا——پیش بینی می شود تا پایان سال ۲۰۲۸ به نیروی دریایی تحویل داده شود. با این حال، گزارش ها حاکی از آن است که این زیردریایی حداقل ۱۸ ماه از برنامه عقب تر است و هزینه کل برنامه در طول عمر عملیاتی به حدود ۳۱۱ میلیارد دلار خواهد رسید.

۵. چالش های آمادگی رزمی: بحرانی که از درون می جوشد

شاید نگران کننده ترین بخش گزارش، وضعیت اسفناک آمادگی رزمی و روحیه نیروی انسانی باشد. جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد，فشار بی سابقه ای بر نیروی دریایی وارد کرده است.

ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن که در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ از سن دیگو به قصد یک مأموریت هفت ماهه حرکت کرده بود，به دلیل جنگ با ایران، مأموریتش به بیش از ۹ ماه (معادل ۲۷۲ روز) تمدید شد. این ناو سرانجام در اوت ۲۰۲۶ به خانه بازگشت. گزارش ها از کمبود شدید مواد اولیه، مشکلات روحی خدمه، کاهش کیفیت غذا و حتی تلاش چندین ملوان برای خودکشی حکایت دارد. به گفته نیویورک تایمز، حملات ایران به پایگاه آمریکا در بحرین، زنجیره تأمین ناوهای آمریکایی را مختل کرده است.

گزارش اختصاصی: بررسی همه جانبه وضعیت نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶

حتی یواساس جورج واشنگتن که برای جایگزینی لینکلن به خاورمیانه اعزام شد. پیش از حرکت با مشکلات مشابهی دست وپنجه نرم می کرد. کارشناسان هشدار داده اند که نیروی دریایی ممکن است با بیش از یک سال و نیم «خلأ حضور دریایی» در برخی مناطق مواجه شود. دریاداران بازنشسته و تحلیلگران ارشد مؤسسه رند می گویند این مشکلات نتیجه سال ها کم بود سرمایه گذاری، تمدید مکرر مأموریت ها، عقب افتادن تعمیرات دوره ای و سرعت کند کشتی سازی است که همگی در جریان جنگ ایران تشدید شده اند. یک افسر ارشد به دفنس نیوز گفته است: «برنامه ریزی عملیاتی مبهم و نبود شفافیت در اقدامات آمریکا در ایران، مشکلات دیرینه لجستیکی، تعمیراتی و نیروی انسانی نیروی دریایی را تشدید کرده است».

۶. تغییر راهبرد: از تقابل مستقیم به «مهار» چین

اعزام ناو جورج واشنگتن از اقیانوس آرام به خاورمیانه، به معنای خالی شدن منطقه غرب اقیانوس آرام از ناو هواپیمابر آمریکایی است——که تحلیلگران آن را فرصتی برای چین در دریای جنوبی چین می دانند. نیروی دریایی آمریکا با وجود داشتن ۱۱ ناو هواپیمابر، معمولاً تنها دو تا سه فروند را در هر زمان می تواند به طور همزمان در منطقه عملیاتی نگه دارد. با بازنشستگی برنامه ریزی شده یواساس نیمیتز در سال آینده، تعداد ناوهای هواپیمابر به ۱۰ فروند کاهش خواهد یافت.اعزام ناو جورج واشنگتن از اقیانوس آرام به خاورمیانه، به معنای خالی شدن منطقه غرب اقیانوس آرام از ناو هواپیمابر آمریکایی است——که تحلیلگران آن را فرصتی برای چین در دریای جنوبی چین می دانند. نیروی دریایی آمریکا با وجود داشتن ۱۱ ناو هواپیمابر، معمولاً تنها دو تا سه فروند را در هر زمان می تواند به طور همزمان در منطقه عملیاتی نگه دارد. با بازنشستگی برنامه ریزی شده یواساس نیمیتز در سال آینده، تعداد ناوهای هواپیمابر به ۱۰ فروند کاهش خواهد یافت.

گزارش اختصاصی: بررسی همه جانبه وضعیت نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶گزارش اختصاصی: بررسی همه جانبه وضعیت نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶

۷. صنعت کشتی سازی آمریکا در بحران

در پس زمینه تمام این تلاش ها، صنعت کشتی سازی آمریکا با بحرانی عمیق دست وپنجه نرم می کند. بر اساس گزارش ها، کمبود شدید نیروی کار ماهر، کارخانه های فرسوده، تغییرات مکرر در طراحی ها و زنجیره تأمین شکننده، همگی دست به دست هم داده اند تا صنعت کشتی سازی را به نقطه بحران برسانند. رئیس جمهور ترامپ در دستورالعمل اجرایی اوت ۲۰۲۶ تصریح کرد که نیروی دریایی با عقب ماندگی در شش برنامه بزرگ کشتی سازی و ضعف شدید بخش کشتی سازی تجاری مواجه است. در مقابل، صنعت کشتی سازی چین با ظرفیتی ۲۳۲ برابر بیشتر از آمریکا，ناوگان خود را با سرعتی بی نظیر توسعه می دهد. نیروی دریایی چین (PLAN) در حال حاضر حدود ۳۹۰ کشتی در اختیار دارد. یعنی حدود ۱۰۰ کشتی بیشتر از آمریکا. اگرچه آمریکا از نظر تناژ و تعداد ناوهای هواپیمابر همچنان در جایگاه اول قرار دارد، اما شکاف عددی به سرعت در حال بسته شدن است.

جمع بندی

نیروی دریایی آمریکا در سال ۲۰۲۶ در نقطه عطفی تاریخی قرار دارد. از یک سو، با کمبود ۶۴ کشتی نسبت به نیاز قانونی، صنعت کشتی سازی بیمار، ناوگانی فرسوده و نیروی انسانی در آستانه فرسودگی مواجه است. جنگ با ایران ضعف های مزمن این نیرو را بی پرده آشکار ساخته و مأموریت های طولانی مدت، روحیه و آمادگی رزمی را به خطر انداخته است. از سوی دیگر، برنامه «ناگان طلایی» با بودجه ای بی سابقه، قرارداد تاریخی ۷۶.۶ میلیارد دلاری برای ۱۴ زیردریایی هسته ای جدید، و چشمانداز ۴۵۰ کشتی تا اوایل دهه ۲۰۳۰، نشان از عزم واشنگتن برای بازپس گیری برتری دریایی دارد.

سؤال اساسی این است: آیا صنعت کشتی سازی آمریکا توانایی تحقق این چشمانداز بلندپروازانه را دارد؟ و آیا نیروی دریایی می تواند همزمان با جنگ در خاورمیانه و رقابت با چین در هند-اقیانوسیه، از پس این فشار مضاعف برآید؟ پاسخ به این سؤالات، سرنوشت برتری دریایی آمریکا را در دهه های آینده تعیین خواهد کرد.