رابطه مصرف سوخت و آلودگی هوا در ایران
تین نیوز | به دلیل تغییرات آب وهوایی دردنیا؛ واستفاده بیشاز اندازه از سوختهای فسیلی مثل نفت و گاز و تاثیرآن برسلامت مردم ضرورت استفاده از سوختهای پاک بیشتر ازگذشته احساس میشود. هم اکنون سهم گاز طبیعی درسبد انرژی ایران که ازآن به عنوان «سوخت پاک فسیلی»یا«سوخت آبی» یاد میشود، به رقم نزدیک به 70 درصد رسیده است.ایران با آنکه ازلحاظ تعداد خودروهای گازسوز جایگاه اول را دارد با این حال کلان شهرها با مشکل شدید آلودگی روبه روهستند.همچنین ایران از سال 1388، نزدیک به 40 درصد بنزین مصرفی را ازخارج تامین کرده است و بعد ازتحریمهای غرب دیگر نتوانست بنزین مورد نیازخود را وارد کند و برای جبران این کمبود مجبورشد تا ظرفیت پالایشگاهی تولید بنزین داخل را افزایش دهد. ازآنجایی که این پالایشگاهها توان چنین افزایشی را نداشتند مجتمعهای پتروشیمیبا افزودن سرب به کاتالیستهای شیمیایی وخطرناک که سرطانزا هستند اقدام به تولید وعرضه این بنزین درسطح کشورکردند وباعث شد تا مشکلی دیگر به آلودگی هوای کشوراضافه شود.موضوعی که بارها ازسوی سازمان حفاظت ازمحیط زیست مورد انتقاد گرفت.ایران تا فروردین ماه 93 به طورمتوسط 5/5 میلیون لیتربنزین در پتروشیمیها تولید میکرد،اما توزیع بنزین پتروشیمی از ماههای ابتدایی دولت حسن روحانی متوقف شده و به گفته مسئولین وزارت نفت در بعضی از شهرهای بنزین «یورو4»عرضه میشود که متناسب با استانداردهای جهانی است. با این حال هوای ایران یکی از آلودهترینها ازبابت سوخت فسیلی درجهان است. براساس گزارش سازمان بهداشت جهانی ایران سومین هوای آلوده را به خود اختصاص داده و چهارشهر آن درمیان 10 شهر آلوده جهان جای گرفته است. براساس آمارهای رسمی، ایران سالانه معادل یک میلیارد و600 میلیون بشکه انواع سوخت فسیلی درکشورمصرف میکند.همچنین مصرف گازآن سالانه 180 میلیارد مترمکعب بوده این رقم معادل یک میلیارد و 132 میلیون بشکه نفت خام است، به عبارتی گاز سهمی در حدود 70 درصدی درسبد سوخت کشور دارد.از این 70 درصد انرژی که از گاز طبیعی تامین میشود روزانه معادل 20میلیون مترآن به بیشاز سه میلیون خودرو عرضه شده که این رقم در بین دیگر کشورها قابل توجه است.هم اکنون کل خودروهای کشور15 میلیون و 800 هزاردستگاه است که به ازای هر1000 نفر 213 خودرو درکشور وجود دارد که 800 هزاردستگاه از آنها گازوئیل مصرف میکنند و حدود 6/3 میلیون خودرو درکشور دوگانه سوزهستند که هم با بنزین وهم گاز مایع «سیانجی» کار میکنند. که برای این تعداد خودرو دوگانه سوز تنها 2000 جایگاه عرضه گازمایع وجود دارد.ضمن آنکه ازحدود 4 میلیون خودرو موجود درتهران یک میلیون آنها فاقد استاندارد میباشد که باعث آلودگی شدید هوای شهرمیشوند. همچنین حدود 3 میلیون موتورسیکلت در تهران وجود دارد، اگر از این تعداد 5/1 میلیون ارآنها مورد استفاده قراربگیرد.باید گفت یک موتورسیکلت غیراستاندارد بیشاز 3 برابرخودروی استاندارد ایرانی وهفت برابرخودروهای استاندارد دنیا آلودگی ایجاد میکند. از طرفی ایران با کمبود گازهم مواجه است، به طوری که در زمستان برای ممانعت از قطع گاز خانوارها،عرضه گاز مایع برای خودروها به شدت محدود میشود، موضوعی که یکی ازعوامل افزایش 7 درصدی مصرف بنزین درسال بوده است. باید خاطرنشان کرد از عوامل اصلی آلایندگی هوای ایران خودروهایی بوده که استاندارد لازم را نداشتند، با راندمان و استاندارد بسیار پایین تولید وتحت عنوان خودرو نو به مردم فروخته میشود؛ لازم به ذکر است بیشاز80 درصد خودروهایی که درتهران تردد میکنند خودروهایی به شدت آلاینده و غیراستاندارد هستند و تا زمانی که این خودروها درسطح شهرها تردد میکنند، قطعاً هوا آلوده خواهد ماند.مشکل مشترک شهرهای ایران الزام شهروندان به استفاده ازخودروهای، غیراستاندارد و به شدت آلاینده است.افزون براین آمارها نشان میدهد، علت دیگر آلودگی هوای ایران مصرف گازوئیل و نفت کوره درنیروگاههای حرارتی برای تولید برق است.طی سال گذشته 547 میلیون تن آلودگی ناشی ازسوختهای فسیلی در کشورایجاد شده که 222 میلیون تن آن، به دلیل مصرف سوخت درنیروگاههای برق بوده است. در حالی که بازدهی این نیروگاهها تنها 37 درصد بوده ولی سهم 40 درصدی درآلودگی هوای کشورداشتهاند.