بحران گازوئیل جهان تا نیمه 2027 ادامه دارد

به گزارش  تین نیوز، بر اساس گزارشی که ایرینا اسلاو در پایگاه خبری اویل پرایس منتشر کرده است؛ با وجود تلاش تولیدکنندگان خارج از مناطق درگیر برای افزایش تولید، ظرفیت موجود برای جبران کاهش عرضه کافی نیست و افزایش تقاضای فصلی در ماه های سرد سال نیز می تواند فشار بیشتری بر قیمت سوخت وارد کند،

در این شرایط، تحلیلگران معتقدند توافق آمریکا و روسیه برای ارسال گازوئیل به بازار این کشور نیز نمی تواند به تنهایی تغییر محسوسی در وضعیت عرضه جهانی ایجاد کند.

کاهش ظرفیت پالایش در خاورمیانه و روسیه

یکی از عوامل اصلی تداوم بحران، آسیب دیدن تأسیسات پالایشی در خاورمیانه است. پالایشگاه باپکو در بحرین که در هفته های ابتدایی جنگ هدف حملات منتسب به ایران قرار گرفت، اکنون به حدود 75 درصد ظرفیت کامل خود بازگشته است؛ با این حال، پالایشگاه جیزان عربستان سعودی همچنان از مدار تولید خارج است،

این پالایشگاه با ظرفیت روزانه 400 هزار بشکه، یکی از مراکز مهم پالایش نفت عربستان در ساحل دریای سرخ به شمار می رود و در ماه های گذشته چندین بار هدف حمله قرار گرفته است.

کنار محدودیت های تولید در خاورمیانه، صادرات گازوئیل روسیه نیز با اُفت قابل توجهی روبه رو شده است. بر اساس این گزارش، حملات پهپادی اوکراین موجب شده است حدود نیمی از پالایشگاه های روسیه برای ماه ها از مدار خارج شوند، این وضعیت علاوه بر کاهش عرضه صادراتی، به کمبود سوخت در بازار داخلی روسیه و اعمال ممنوعیت صادرات گازوئیل منجر شده است.

مجموع این تحولات، عرضه فرآورده های نفتی از دو منطقه مهم تولیدکننده را محدود کرده و فشار مضاعفی بر بازار جهانی وارد آورده است.

چرا افزایش صادرات نفت خام به معنای رفع بحران سوخت نیست؟

یکی از نکات مهم گزارش، تفاوت وضعیت صادرات نفت خام و فرآورده های نفتی از تنگه هرمز است. بر اساس داده های برخی سامانه های ردیابی کشتی ها، جریان عبور نفت خام از این تنگه به سطوحی نزدیک به پیش از جنگ بازگشته است، اما صادرات فرآورده های نفتی همچنان با محدودیت مواجه است.

حمل محموله های سوختی به دلیل اشتعال پذیری بیشتر، در شرایط حمله به کشتی ها با ریسک بالاتری همراه است، همچنین فرآورده های نفتی معمولاً با نفتکش های کوچک تری حمل می شوند و همین موضوع می تواند بر روند انتقال محموله ها اثر بگذارد.

از سوی دیگر، پالایشگاه های خارج از خاورمیانه و روسیه نیز طی ماه های گذشته با حداکثر ظرفیت فعالیت کرده اند تا بخشی از کمبود عرضه را جبران کنند، این پالایشگاه ها تعمیرات دوره ای خود را به تعویق انداخته اند، اما ادامه این روند می تواند احتمال خرابی تجهیزات و توقف های ناخواسته تولید را افزایش دهد،

به این ترتیب، حتی اگر صادرات نفت خام بهبود یابد، بازگشت عرضه گازوئیل به سطح عادی همچنان به احیای ظرفیت پالایش و عادی شدن صادرات فرآورده ها وابسته خواهد بود.

محموله روسیه کمتر از یک دهم مصرف روزانه آمریکا است

در همین شرایط، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از توافق با ولادیمیر پوتین برای تأمین گازوئیل موردنیاز آمریکا از روسیه خبر داده است. بر اساس گزارش اویل پرایس، نخستین محموله این توافق شامل حدود 40 هزار تن، معادل تقریباً 300 هزار بشکه گازوئیل با گوگرد بسیار پایین، هفته گذشته بندر پریمورسک روسیه در دریای بالتیک را ترک کرده است.

انتظار می رود این محموله در 7 نوامبر به نیویورک برسد.

رابین میلز، مدیرعامل شرکت مشاوره انرژی قمَر انرژی، با اشاره به حجم این محموله اعلام کرده است که میزان گازوئیل ارسالی کمتر از یک دهم مصرف روزانه آمریکا است،

ازاین رو، تحلیلگران تأثیر این توافق بر عرضه جهانی و قیمت گازوئیل را محدود ارزیابی می کنند، این محموله به تنهایی نمی تواند کمبود موجود را جبران کند و انتظار نمی رود پیش از انتخابات میان دوره ای آمریکا در 3 نوامبر نیز کاهش محسوسی در قیمت سوخت ایجاد کند.

تداوم قیمت بالای سوخت با نزدیک شدن به زمستان

افزایش تقاضای فصلی، یکی دیگر از عواملی است که می تواند بحران را تشدید کند. با نزدیک شدن به زمستان در نیمکره شمالی، تقاضا برای سوخت های گرمایشی افزایش می یابد؛ موضوعی که به ویژه در آمریکا می تواند فشار بیشتری بر بازار گازوئیل وارد کند.

بر اساس اظهارات پاتریک دی هان، رئیس بخش تحلیل نفت شرکت گس بادی، میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا همچنان بالاتر از 6 دلار به ازای هر گالن قرار دارد و قیمت بنزین نیز احتمالاً بالاتر از 4 دلار باقی خواهد ماند.

وی تأکید کرده است که با وجود اقدامات دولت آمریکا برای کاهش فشار قیمت سوخت، از جمله کاهش مالیات سوخت در برخی ایالت ها، قیمت ها همچنان در سطح بالایی قرار دارند.

بر اساس داده های ارائه شده در این گزارش، قیمت بنزین آمریکا حدود 42.3 سنت به ازای هر گالن بالاتر از میانگین روز انتخابات سال 2022 است. قیمت گازوئیل نیز نزدیک به یک دلار در هر گالن بالاتر از میانگین 5.33دلاری آن در روز انتخابات سال 2022 قرار دارد.

این ارقام نشان می دهد که قیمت هر دو سوخت در مسیر ثبت بالاترین سطح خود در روز انتخابات آمریکا قرار گرفته اند؛ هرچند این موضوع به معنای ثبت رکورد تاریخی قیمت در تمام روزهای سال نیست.

تعمیرات پالایشگاه ها در 2027 فشار عرضه را تشدید می کند

چشم انداز عرضه در سال آینده نیز با محدودیت هایی همراه است. بر اساس ارزیابی مورگان استنلی، بازار جهانی سوخت دست کم تا اواسط سال 2027 با شرایط عرضه محدود مواجه خواهد بود.

این مؤسسه مالی پیش بینی کرده است که در سه ماهه دوم سال 2027، حجم ظرفیت پالایشی خارج شده از مدار به دلیل تعمیرات برنامه ریزی شده، به حدود 2.5 برابر میزان معمول تعمیرات بهاره پالایشگاه ها در سطح جهان برسد.

این تعمیرات که بخشی از آن به دلیل تعویق برنامه های نگهداری در سال جاری انباشته شده است، می تواند ظرفیتی بیش از مجموع ظرفیت پالایشی فعلیِ خارج از مدار در خاورمیانه و روسیه را از دسترس خارج کند.

آژانس بین المللی انرژی نیز در گزارش ماهانه بازار نفت اکتبر خود هشدار داده است که محدودیت عرضه در بازار گازوئیل و گازوئیل گرمایشی احتمالاً تا میانه سال آینده ادامه خواهد داشت.