کلنل محمدتقی خان پسیان؛ نخستین خلبان ایرانی و چهره ماندگار تاریخ معاصر
محمدتقی خان پسیان، مشهور به کلنل پسیان، نخستین خلبان ایرانی و از فرماندهان برجسته ژاندارمری بود که در راه دفاع از ایران جان باخت. مروری بر زندگی، فعالیت ها و سرنوشت این چهره ماندگار تاریخ معاصر.
محمدتقی خان پسیان، مشهور به کلنل پسیان ، از برجسته ترین افسران ژاندارمری ایران و نخستین خلبان ایرانی بود که نامش با وطن دوستی، شجاعت و مبارزه برای استقلال ایران گره خورده است. وی پس از طی آموزش های نظامی، در آغاز جنگ جهانی اول فرماندهی گردان همدان را بر عهده داشت. با پیشروی نیروهای روسیه به سمت همدان، به همراه نیروهای خود به کرمانشاه عقب نشینی کرد و پس از آن برای ادامه تحصیلات نظامی راهی آلمان شد.
به گزارش تین نیوز، کلنل پسیان در آلمان دوره های تخصصی هوانوردی و علوم نظامی را گذراند و به نیروی هوایی این کشور پیوست. پس از پایان جنگ جهانی اول به ایران بازگشت و به فرماندهی ژاندارمری خراسان منصوب شد. او در دوران مسئولیت خود تلاش کرد امنیت منطقه را برقرار کند و با ناامنی ها و شورش های محلی مقابله کند.
در سال ۱۳۰۰ خورشیدی، هم زمان با حمله گروه هایی از کردهای قوچان به بجنورد، کلنل پسیان به همراه جمعی از افسران و نیروهای ژاندارمری برای مقابله با مهاجمان عازم منطقه شد. او در نبردی نابرابر تا آخرین گلوله مقاومت کرد و سرانجام در ۹ مهر ۱۳۰۰ جان خود را از دست داد. پیکر وی در مجموعه باغ نادری مشهد و در جوار آرامگاه نادرشاه افشار به خاک سپرده شد.
مرگ کلنل پسیان تأثیر عمیقی بر روشنفکران و آزادی خواهان ایران گذاشت. عارف قزوینی در سوگ او سرود:
این سر که نشان سرپرستی ست
امروز رها ز قید هستی ست
با دیده عبرتش ببینید
کاین عاقبت وطن پرستی ست
از مشهورترین جملات منسوب به کلنل محمدتقی خان پسیان نیز این عبارت است:
مرا اگر بکشند، قطرات خونم کلمه "ایران" را ترسیم خواهد کرد و اگر بسوزانند، خاکسترم نام وطن را تشکیل خواهد داد.
کلنل محمدتقی خان پسیان همچنان یکی از نمادهای میهن دوستی، استقلال خواهی و فداکاری در تاریخ معاصر ایران به شمار می رود و نام او در حافظه تاریخی ایرانیان جایگاهی ویژه دارد.
