تخصیص سوخت بر اساس پیمایش خودروهای سنگین
تین نیوز | وزیر نفت وعده داده است بهزودی تخصیص سوخت به خودروهای سنگین بر اساس پیمایش صورت گیرد. این مهم میتواند نقشی بزرگ در كاهش حجم قاچاق بهجا بگذارد.
بررسیها نشان میدهد در حدود یکچهارم کامیونهای كشور فاقد كاركرد هستند و همین امر میتواند قاچاق سوخت را با كاهشی قابلتوجه روبرو كند. در حال حاضر بسیاری از کامیونهایی كه فاقد فعالیت هستند، سهمیه سوخت خود را تحویل گرفته و میفروشند.
با اجرای طرح تخصیص سوخت بر مبنای پیمایش، تخصیص سهمیه سوخت به حدود یکچهارم کامیونهای کشور که فاقد کارکرد (جابجایی بار بدون استفاده از بارنامه یا کلاً غیرفعال) هستند، بهشدت محدود میشود و قاچاق گازوئیل کاهش چشمگیری مییابد. وزیر نفت اعلام كرده است دستگاه GPS در خودروهای سنگین نصب میشود تا میزان تردد آنها معلوم شود البته تدابیری برای جلوگیری از سوءاستفاده در این حوزه اندیشیده شده است.
وی گفت: كاری میکنیم كه نتوانند انبوهی GPS را بر یك وانت سوار كنند و دور كشور بچرخند تا سوخت بگیرند.
پیش از این عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور در صحن علنی مجلس گفته بود: قاچاق سوخت روزانه به حدود 20 میلیون لیتر میرسد و درنتیجه 8 میلیارد دلار در سال پول کثیف وارد چرخه اقتصاد میشود. این اظهارات وزیر کشور درباره حجم و ارزش قاچاق سوخت که مورد توجه رسانهها نیز قرار نگرفت، شاید در ابتدا کمی عجیب به نظر برسد. ولی بررسیهای بیشتر نشان میدهد این آمار عاری از صحت نیست.
بررسی آمارهای اعلام شده توسط برخی از مسئولین ارشد ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در سال گذشته نشان میدهد که حجم قاچاق گازوئیل کشور، حدود 20 میلیون لیتر در روز است که خسارت ناشی از آن در سال 92 بین 5 میلیارد دلار (با توجه به متوسط قیمت فوب خلیجفارس گازوئیل در آن سال) و 7.2 میلیارد دلار (با توجه به مابهالتفاوت قیمت گازوئیل در ایران با کشورهای همسایه) بوده است.
البته با توجه به سقوط قیمت جهانی نفت خام در نیمه دوم سال 93، قیمت فعلی فوب خلیجفارس گازوئیل، 42 سنت در هر لیتر است و در نتیجه، حجم خسارت ناشی از قاچاق این فرآورده نفتی در شرایط فعلی، حداقل حدود 3 میلیارد دلار در سال تخمین زده میشود.
بر این اساس و با هدف کاهش قاچاق گازوئیل، اوایل بهمنماه سال گذشته، هیئتدولت با پیشنهاد مشترک وزارت راه و شهرسازی و نفت مصوب کرد که تحویل سوخت به خودروهای ناوگان حمل بار و مسافر به نسبت پیمایش انجام شود. بر اساس این مصوبه، مقرر شد رانندگانی که درزمینه حملونقل عمومی فعالیت دارند ازجمله کامیون، کامیونت، اتوبوس و مینیبوس از ابتدای اردیبهشت 94 متناسب با میزان فعالیت و عملکرد خود، گازوئیل دریافت کنند.
فاز اول اجرای این طرح از هفته گذشته آغاز شد. البته مطابق با اعلام سخنگوی کارگروه سامانه نظارت پایش هوشمند تردد ناوگان عمومی، سهمیه اردیبهشتماه خودروهای مشمول این طرح (فعلاً خودروهای فعال در بخش حملونقل بار و مسافر برونشهری) تغییری نمیکند، بلکه عملکرد این خودروها بر اساس پیمایش ثبت میشود و این پیمایش در خردادماه ملاک ارائه سوخت به آنها خواهد شد.
تخصیص سوخت یارانهای به 100 هزار کامیون بدون کارکرد
چند روز قبل از تصویب این مصوبه، عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی در حاشیه نخستین همایش سیستمهای هوشمند حملونقل جادهای گفته بود: در حال حاضر 100 هزار دستگاه کامیون از سازمان راهداری و حملونقل جادهای بارنامه دریافت نمیکنند. این کامیونها دارای سوخت هستند و از سوخت یارانهای استفاده میکنند؛ درحالیکه مشخص نیست حمل بار دارند یا نه؟
با توجه به اینکه تعداد کل کامیونهای کشور حدود 400 هزار دستگاه است، آمار وزیر راه و شهرسازی نشان میدهد که 25 درصد از کامیونهای کشور فاقد کارکرد هستند و این بدان معناست که این کامیونها یا بهصورت غیررسمی یعنی بدون بارنامه بهجابجایی بار میپردازند و یا کلاً غیرفعال بوده و سوخت تخصیصی به آنها به کشورهای همسایه قاچاق میشود. برآوردها نشان میدهد حجم سوخت تخصیصی به این خودروها حدود 15 میلیون لیتر در روز است.
بیتوجهی به میزان پیمایش خودروهای سنگین و اختصاص سهمیههایی بهمراتب بیشتر از مقدار مورد نیاز این خودروها که به بیش از 2 برابر مصرف فعلی آنها بالغ میشود، بزرگترین دلیل کاهش نیافتن قاچاق و مصرف گازوئیل بعد از اجرای طرح هدفمندی یارانهها و حتی افزایش آن در سالهای اخیر بوده است و خودروهای سنگین را تبدیل به یکی از مجاری مهم قاچاق و خروج سوخت از چرخه مصرف داخل کشور کرده است. اظهارات مسئولین سابق و فعلی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز این مدعا را تائید میکند: فداحسین مالکی، رئیس سابق ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز درباره این موضوع در همایش روز
جهانی گمرک (5 بهمن 91) گفت: افزایش قاچاق سوخت ناشی از این است که سهمیههای گوناگون بدون مطالعه داده میشود که این سهمیهها منجر به قاچاق میشود.
علیرضا بیات، معاون پیشگیری و هماهنگی سازمانها و استانهای ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، اردیبهشت 93 درباره این موضوع گفت: ناکارآمدی نظام توزیع سهمیههای سوخت یارانهای و انحرافات گسترده سهمیه موجود در کارتهای هوشمند سوخت، مهمترین منبع تأمین سوخت قاچاق در کشور به شمار میرود.