مصایب بنزین دو نرخی
تین نیوز | دو نرخی بودن یک کالای واحد مثل بسیاری دیگر از دستآوردهای دولتهایی که در اقتصاد عجولانه تصمیمگیرند، از اتفاقها و روالهای منحصربفر ما در ایران است که هیچ کشور دیگر تجربه چنینی در کارنامه موفق کاری خود ندارد.
در شرایطی که همه انتظار داشتند نرخ ارز کاهش پیدا کند دیدیم که برای مثال قیمت دلار دوباره به روزهای اوج برگشت و نرخ بهره بانکها در شرایطی متزلزل روی شماره 25 درصدی ایستاد تا موقعیت کشتی اقتصادی مملکت در شرایط متزلزل و توفانی قرار بگیرد در حالی که نیاز داشتیم برای گسترش سرمایهگذار در کشور محیط را برای سرمایهگذاران آرام کنیم اما متاسفانه نه تنها این اتفاق حادث نشد بلکه در بدترین زمان ممکن کم اثرترین تصمیمها اتخاذ شد. دو نرخ پیشنهاد شده برای بنزین با اختلاف 300 تومانی چند هدف را میتواند دنبال کند.
نخست این که مصرف بنزین کاهش پیدا کند؛ که البته متأسفانه این هدف در شرایطی که جمعیت کثیری از فعالان بازار در اقتصاد ایران بیش از کار تولیدی مشغول انجام دلالی هستند، محقق نمیشود. از سوی دیگر نیز بدیهی است که مردم همیشه راه مصرف معمول خود را پیدا میکنند.
هدف دوم ممکن است این باشد که به قول دولتمردان نهم و دهم، نرخ بنزین به نرخ جهانی ان نزدیک شود. در این صورت باید تأکید کرد که این امر از اساس اشتباه است. چه که در مملکت ما و با توجه به مختصات اقتصادی کشور، تردیدی نیست که اهمیت نیروهای انسانی کشور بیش از اهمیت مناسبات مربوط به نفت و بنزین است. از این جهت باید این نکته را مورد مداقه قرار داد که وقتی شاغلان و فعالان کشور دستمزدی در حد و اندازه دستمزد جهانی ندارند و به قیمتی نزدیک به یک پنجم تا یک بیستم میانگین دستمزد کشورهای توسعه یافته دارند کار میکنند، به این معنی است که این شاغلان از محل کار خود دارند به دولت سوبسید
و یارانه میدهند.از این نظر نه تنها هزینهها بلکه بیش و پیش از آن باید دستمزدها را به استاندارد جهانی نزدیک کرد.
پیشنهاد نزدیک به واقعیت امروز کشور و استاندارد جهانی میتوانست این باشد که با تعیین یک نرخ ثابت و واحد برای توزیع بنزین در کشور برای مثال چیزی در حدود 800 تا 850 تومان، از چندگانگی قیمتی در این محصول پرمصرف جلوگیری کرد و راه را برای کنترل فسادهای گسترده احتمالی به واسطه سهمیه بندیهای موجود هموار کرد.
در این شرایط برای تأمین مصرف برخی مراکز پر مصرف عمومی مانند ناوگان حمل و نقل و... نیز میتوانستیم بر اساس اطلاعات موجود و بدون اضافه کردن یک موقعیت یا شرایط جدید، تخفیفهایی را برای جامعه هدف در نظر گرفت.
به هر حال این اتفاق نیفتاد و دوستان نرخ واحد بنزین را نپذیرفتند وما از فردا باید منتظر اضافه شدن قیمت پنیر، نان، لباس، گوشت و حمل و نقل و... باشیم.