آخرین ایستگاه
تکلیف آخرین فاز پارس جنوبی هم روشن شد؛ حالا دیگر همه فازهای نیمهتمام منطقه پارس جنوبی پیمانکارانشان مشخص شدهاند تا ایران را برای رسیدن به برداشت برابر از میدان مشترک با قطر همراهی کنند.
هفته گذشته، اتفاق بزرگی در صنعت نفت و گاز کشور رخ داد. توافقنامه توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی به شیوه (HOA) بین شرکت ملی نفت ایران، شرکت توتال، شرکت CNPC چین و پتروپارس به امضا رسید تا با به ثمر نشستن این فاز، روزانه ۲ میلیارد فوت مکعب گاز به ظرفیت تولید کشور اضافه شود.
قرار است در قالب این توافقنامه برای نخستین بار تأسیسات تقویت فشار دریایی در پارس جنوبی اجرا شود. آنطور که وزارت نفت اعلام کرده، هزینه اجرای این طرح ۴.۸ میلیارد دلار برآورد شده که در مدت ۴۰ ماه تولید گاز از آن آغاز میشود.
توسعه فاز ۱۱ در ۱۵ سال گذشته به سرانجام نرسیده بود. درواقع در سال ۲۰۰۰ میلادی شرکت ملی نفت ایران و توتال فرانسه برای توسعه بخش بالادستی فاز ۱۱ پارس جنوبی به توافق رسیده بودند، اما این طرح اجرایی نشد. سپس برای تکمیل این فاز قراردادی با شرکت ملی نفت چین امضا شد که آن نیز به سرانجام نرسید.
اگرچه در سالهای بعد، شرکتهای متعددی اعم از شرکتهای خارجی و داخلی متقاضی توسعه این فاز شدند، اما جنبه عملیاتی پیدا نکرد. حالا با امضای توافقنامه و تعیین تکلیف این فاز، بخش نخست توسعه این میدان که ناظر بر تولید بوده است، پایان مییابد و فاز دوم توسعه که به راهاندازی سکوهای تقویت فشار گاز و جلوگیری از افت فشار مخزن مربوط میشود، آغاز میشود.
همه فرازوفرودهای یکفاز
گفتهاند، عروس هزار داماد است؛ این لقب را به دلیل به سرانجام نرسیدن مذاکرات توسعه این فاز به او دادهاند. چراکه پس از خروج چینیها از این پروژه، مذاکراتی بین شرکت نفت و شرکتهای داخلی مانند پترو ایران، تأسیسات دریایی و پترو پارس انجام شد تا اینکه شهریورماه ۹۱ عملیات توسعه فاز ۱۱ به شرکت پتروپارس واگذار شد، اما چندی پسازاین اقدام، با توجه به اولویتبندی صورت گرفته درزمینهٔ توسعه فازهای پارس جنوبی و با توجه به محدودیت مالی موجود، پترو پارس از این پروژه خارج شد.
درحالیکه اواخر سال ۹۳ از فاز ۱۱ بهعنوان یکی از پروژههای قابل معرفی در کنفرانس لندن یاد شد، شرکت مپنا که توسعه میدان گازی فروز B را به عهده داشت که در دولت یازدهم با توجه به اولویتبندی صورت گرفته مبنی بر توسعه میادین مشترک، از فوریت خارج شد، برای انجام عملیات حفاری فاز ۱۱ اعلام آمادگی کرد که بازهم کاری از پیش نبرد.اکنون بعد از گذشت بیش از ۱۵ سال دوباره فرانسویها راهی عسلویه میشوند تا آخرین فاز را نیز به سرانجام برسانند.
حالا با تعیین تکلیف توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی، پرونده این میدان گازی مطابق وعده وزارت نفت، در دولت یازدهم بسته شد، با به ثمر رسیدن این طرح توسعهای، روزانه ۵۶ میلیون مترمکعب به ظرفیت برداشت ایران از این میدان گازی مشترک با قطر افزوده میشود.توجه به موضوع ازدیاد برداشت از طریق بهکارگیری فناوریهای مدرن و پیشرفته از مزیتهای طرح توسعه فاز ۱۱ است، بهطوریکه برای نخستین بار در میدان گازی پارس جنوبی، ساخت سکویی عظیم برای افزایش فشار گاز هدفگذاری شده است. پیشبینی میشود فاز ۱۱ به مرکز انتقال فناوریهای روزآمد پارس جنوبی بدل شود.
کارشناسان میگویند، ۲۷ فاز پیشین که درگذشته به سرانجام رسیده، ممکن است در سالهای آینده با افت فشار تولید روبهرو شوند و از همین رو دولت باید راهکارهای مقابله با این افت فشار در دستور کار قرار بدهد.
درواقع راهاندازی سکوی افزایش فشار گاز در فاز ۱۱ پارس جنوبی، نخستین تجربه ایران در استفاده از سکوی تقویت فشار خواهد بود و این تجربه بهعنوان الگویی برای پیادهسازی در دیگر فازهای پارس جنوبی مورداستفاده قرار میگیرد. به گفته بیژن زنگنه وزیر نفت در دولت یازدهم ۱۱ فاز وارد مدار میشود و بهاینترتیب برداشت گاز از پارس جنوبی بیش از ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش مییابد.
گاز، ایران را هاب منطقهای میکند؟
«سوآپ گاز با ورود بخش خصوصی جان تازه گرفت و ازاینپس، ایران حلقه وصل ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در حوزه گاز میشود.» این خبر را حمیدرضا عراقی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران اعلام کرده و گفته است یک شرکت خصوصی پس از توافق با کشورهای ترکمنستان برای خرید و آذربایجان برای فروش گاز با ایران برای انتقال این گاز وارد مذاکره شده است.پس از خبر توافق تکمیل فاز ۱۱ پارس جنوبی، حالا بخش دیپلماسی گاز هم فعالتر از همیشه شده است.
طی سالهای اخیر اندیشه تبدیلشدن شرکت انتقال گاز ایران به یک برند ملی، شاید بهشدت تحت شعاع هزینههای هنگفت انتقال و تعمیر و نگهداری و درعینحال توسعه شبکهای از تلمبهخانهها، خطوط لوله و ایستگاههای تقویت فشار گاز که بیشترین کالای سرمایهای شرکت ملی گاز را به خود اختصاص داده، بود.
چراکه دخلوخرج این دستگاه عظیم که وظیفه انتقال گاز طبیعی تسویه شده و یا استخراجشده توسط پالایشگاهها و چاههای گاز طبیعی شیرین به شرکتهای گاز استانی، مصارف خانگی نیروگاههای و درنهایت انتقال گاز طبیعی وارداتی از جمهوری ترکمنستان بهمنظور مصرف یا سوآپ آن را بر عهده دارد، به نظر کار آسانی نیست.
توجیه اقتصادی و فنی این میزان لوله و تجهیزات انتقال گاز طبیعی جز با صادرات و یا سوآپ گاز طبیعی امکانپذیر نیست. درواقع گازی که در پارس جنوبی تولید میشود، باید تبدیل به ارزشافزوده داخلی شود و مازاد آنهم صادر شود. طی سالهای اخیر، تحریمهای هدفمند اقتصادی درصدد فلج کردن شبکه گاز ایران بود.
عدم گشایش اعتبارات اسنادی بهمنظور خرید تجهیزات و عدم انعقاد قرارداد روند انتقال گاز را با مشکل مواجه کرده بود. حالا در دوران پسابرجام با حضور بخش خصوصی و سرمایهگذاران خارجی میتوان امیدوار بود که صنعت گاز جان دوبارهای بگیرد.
لینک خبر