روسیه دست رد به سینه اوپک خواهد زد؟
۱۲ دعوتنامه برای شرکتها و کشورهای مختلف ارسال شده است. حالا اوپک خود را برای میزبانی از یک تصمیم بزرگ در واپسین ماه ۲۰۱۶ آغاز میکند. تصمیمی که اگر به نتیجه برسد، می تواند سال خوبی را برای تولیدکنندههای نفت رقم بزند. اگرچه نشست ۱۳ اکتبر استانبول و پیش از آن نشست ۲۲ سپتامبر الجزیره تاحدودی امیدوار کننده بود، اما تحلیلگران بزرگ بازار نفت میگونید، حالا همه چیزبه بازی روسیه و عربستان در بازار نفت بستگی دارد.
اگر روسیه بنا به وعدهای که داده بپذیرد که در کنار اوپک برای کاهش قیمت نفت، تولید خود را متوقف میکند، عربستان مصمم به کاهش ۴ درصدی تولید خود شده و لذا میتوان امیدوار بود که ۲۰۱۷ با دلخوشیهای کوچک اما آرزوهای بزرگ آغاز خواهد شد. بیش از همه پینو وزیر انرژی ونزوئلا در بین اعضای اوپک برای این توافق تلاش کرده است. کشورش با مشکلات انبوه اقتصادی بهدلیل کاهش بهای نفت روبهرو شده و احتمال فروپاشی اقتصادی بالاست.
او میگوید: « انتظار دارد که طرح محدود کردن تولیدات اوپک حداقل برای ۶ ماه اجرائی شود. ما کشورهای روسیه، آذربایجان، قزاقستان، عمان، مصر، بحرین، کلمبیا، مکزیک،ترینیداد و توباگو، بولیوی، نروژ و کانادا را نیز به این نشست دعوت کردهایم. تنها روسیه و قزاقستان حضور خود در این نشست را اعلام کردهاند. » پیش از این نیکلاس مادورو رئیسجمهور ونزوئلا گفته بود که وزیر نفت این کشور برای همکاری و هماهنگی میان روسیه و ونزوئلا در اجرای طرح فریز نفتی به این کشور سفرکرده است.
در روز ۲۸ سپتامبر اعضای اوپک توافق کردند که میزان تولیدات نفتی خود را کاهش داده و به ۳۲. ۵ تا ۳۳ میلیون بشکه در روز برسانند. بااینحال هنوز جزئیات این مسئله روشن نشده و مشخص نیست هر کشوری تا چه میزان باید میزان تولیدات خود را کاهش دهد.
سختترین مرحله تاریخ
محمد سانوسی بارکیندو، دبیرکل اوپک این روزها بیش از همه نگران است. او برای توافق فریز نفتی از تهران به مسکو و از مسکو به ریاض و بغداد سفر کرده تا روسای دولتها را برای اجرای این طرح ترغیب کند. او گفته که این نهاد در سختترین مرحله تاریخ خود قرار دارد و با دشوارترین چالشها روبهرو است.
بارکیندو سهشنبه هفته قبل پس از ملاقات با جبار علی اللعیبی، وزیر نفت عراق، در بغداد، گفته بود که اوپک برای بیش از نیم قرن، دورههای خوب و دورههای دشواری را از سر گذرانده که مرحله کنونی، سختترین آنهاست و این سازمان به شدت برای یافتن راهحلی برای ایجاد ثبات در بازار تلاش میکند.
سختیهایی که بارکیندو از آنها یاد میکند، زیر قول زدن روسای دولت هاست. وقتی پای همکاری برای یک تصمیم جمعی در میان است، اول همه موافق هستند اما بعد یکی یکی زیر قولشان میزنند.
درست مثل اتفاقی که در الجزایر افتا. همه موافق فریز نفتی بودند، اما بعد عراق بهعنوان دومین تولید کننده عمده اوپک عنوان کرد که برای پذیرش کاهش تولید آماده نیست زیرا با شبهنظامیان دولت اسلامی در کشورش درگیر است. حالا اوپک باید علاوه بر تعیین سهمیههای اعضا کمیتهای هم برای اختلافات برسر سطح تولید هر یک از اعضای این سازمان، تشکیل دهد.
امیرحسین زمانی نیا در این رابطه میگوید، ایران تمام تلاش خود را برای ترغیب اعضای غیرعضو اوپک در پیوستن به طرح فریز نفتی خواهد کرد، اما او هم با توجه به تحولاتی که در بازار اتفاق افتاده و اظهارات متناقض مقامات نفتی کشورهای مؤثر، چندان امیدوار به این توافق نیست.
حیدر العبادی، نخستوزیر عراق، نیز در دیدار با بارکیندو، گفت بود که به علت نیاز به درآمد نفت برای مبارزه با گروه تروریستی داعش، تولید خود را کاهش نخواهد داد و خواستار درنظرگرفته شدن معافیتی همانند ایران، نیجریه و لیبی که تولید آنان به علت تحریمها و درگیریها کاهش یافته است، برای این کشور شده است.
این کشور ماه گذشته (سپتامبر) چهار میلیون و ٧٧۴ هزار بشکه در روز نفت تولید کرده که در مقایسه با ایران بیش از یک میلیون بشکه بیشتر است. این درحالی است که عربستان شرطی پذیرش فریز نفتی را موافقت ایران با این طرح اعلام کرده بود، حالا به نظر میرسد موافقان فریز نفتی باید عراق را به کاهش تولید یا توقف تولید تشویق و راضی کنند.
قولهای لرزان روسیه
در حالی که عربستان و متحدانش با کاهش ۴ درصدی تولید نفت به منظور تقویت قیمتها موافقت کردهاند روسیه همچنان تأکید دارد که تنها در طرح فریز نفتی شرکت میکند، اما در اینکه با اوپک همراهی میکند یا نه، هیچ چیز از این کشور نمایان نشده است. حالا با این موضع جدید روسیه تقریبا میتوان گفت که فریز نفتی قابل اجرا نیست و مذاکرات دشواری در پیش است. حتی تحلیلگران ارشد نفتی هم میگویند ممکن است اختلاف نظرها کل توافق را تهدید کند.
اگرچه افزایش فشار ناشی از افت قیمتها موجب شد تا عربستان، بهعنوان تأثیرگذارترین عضو این سازمان در مقابل خواستههای ایران کوتاه بیاید اما شکافهایی در توافق الجزایر که براساس آن تولید اوپک باید به ۳۲. ۵ تا ۳۳ میلیون بشکه وجود دارد شاید کل توافق را با مهر «باطل شد»مواجه کند.
حتی گفته میشود، وزرای انرژی عربستان و متحدانش در حاشیه خلیجفارس این هفته به همتای روسی خود گفتهاند که آنها حاضرند ۴ درصد از تولید نفت خود بکاهند، به شرط آنکه روسیه با تصمیم اوپک همراهی کند، اما روسیه بازی آمریکا را در بازار نفت دنبال میکند و از سویی نمیخواهد بازار خود را از دست بدهدبه نظرمی رسد اگر اوپک استنثا را برای عراق و لیبی و نیجریه بپذیرد، شاید ایران هم بخواهد بهدلیل مسائل باقی مانده از تحریم درخواست استثنا کند.
رویترز روز جمعه به نقل از یک منبع اگاه در اوپک نوشت: «وزیر انرژی روسیه گفته... روسیه تولید خود را کاهش نخواهد داد. وی گفته که آنها دارند در مورد فریز تولید حرف میزنند نه کاهش تولید. »دست رد مسکو به سینه تولید کنندگان عرب موجب خواهد شد تا عربستان برای تثبیت بازار و افزایش قیمتها نیازمند دادن امتیازات بیشتری باشد.
لینک خبر