باری که از دوش شهرها برداشته میشود
در حالی که یک سال از اجرای طرح سوخت براساس پیمایش برای ناوگان حملونقل عمومی میگذرد و مرحله دوم آن با نصب و تجهیز این ناوگان به سامانههای هوشمندِ کنترل، نظارت و پایش مستمر از مهرماه امسال با تأکید بر ناوگان جادهای در حال اجراست، طنین اجرای «طرح ساماندهی حملونقل بار درون شهری» با استفاده از این سامانهها به گوش میرسد.
این موضوع، فراتر از پروژهای است که صرفا توسط شهرداران و مسئولان شهری قابل اجرا باشد و پروژهای در سرتاسر شهرهای کشور است که از سوی دولت و وزارت کشور با همکاری شهرداریها و سایر نهادهای ذیربط صورت میگیرد.
از برون تا درون
اگرچه طرح سهمیهبندی بنزین به منظور صرفه جویی سوخت در دولت قبل کلید خورد اما این اتفاق مبارک، بهدلیل مدیریت نشدن بهینه، منجر به افزایش قاچاق سوخت گردید. از این رو، دولت برای بهبود وضعیت موجود و توزیع عادلانه سوخت، بهمن ماه ۹۳ مصوب کرد که تحویل سوخت به هر خودرو متناسب با سوخت مصرفی آن براساس پیمایش باشد.
این، همان نکتهای است که علی نوذرپور، معاون امور شهرداریهای سازمان شهرداریها و دهیاریها نیز به آن اشاره میکند. اجرای این طرح، بیشتر در حوزه جادهای و در ناوگان حملونقل باری، نمود پیدا کرد. قبل از اجرای طرح سوخت براساس پیمایش، تشکری هاشمی، معاون پیشین حملونقل و ترافیک شهرداری تهران، در تابستان ۹۴ گفته بود «این طرح، صرفا در حملونقل جادهای میتواند مطرح باشد نه در حملونقل شهری» اما بنابر شواهد موجود، دولت مصمم است که آن را در شهرها نیز اجرا کند.
با توجه به اظهارات نوذرپور، ۸۲۰ هزار ناوگان باری و مسافری دیزل در کشور فعالند که از این تعداد، ۵۲۸ هزار دستگاه در بخش درونشهری هستند.
طی یک سال گذشته دستورالعملهایی از سوی دولت برای ساماندهی سوخت آنها تدوین شده و طی ۹ ماه قبل، سوخت پایه ناوگان باری درونشهری، کاهش ۲۹ درصدی داشته است. میزان کل صرفه جویی درون شهری، رقمی حدود ۱۴۰ میلیون لیتر در ماه با معادل روزانه بیش از چهار میلیون و ۶۰۰ هزار لیتر است و چنانچه گازوئیل آزاد را مبنا قرار دهیم، روزانه ۲۸ میلیارد ریال صرفه جویی شده است.
سامانهها در خدمت ساماندهی
برای ساماندهی حملونقل بار درون شهری از چهار سامانه مدیریت مرکزی، سامانه صدور باربرگ شهری، سامانه تسهیم مرکزی و سامانه هوشمندسازی و نیز سه دستورالعمل شناسایی ساماندهی نظارت سامانه حملونقل بار درون شهری، دستورالعمل هوشمندسازی و دستورالعمل صدور اسناد حملونقل بار لحاظ شده است.
سامانه مرکزی حمل بار، سامانهای متمرکز برای مدیریت کاربران، قواعد و فرایندهای حمل بار درون شهری در کشور است. سامانه صدور باربرگ مجموعهای از نرمافزارها در لایههای مختلف است که در سطح کاربران حملونقلی و نرمافزار مدیریت فرایند در سطح مدیران سامانه ایفای نقش میکند.
سامانه تقسیم منافع حاصل شده بین ذینفعان مختلف حاضر و سامانه هوشمندسازی حمل بار درون شهری تحت وب و موبایل پایه در سطح کاربران حملونقلی و نرمافزار مدیریت فرایند در سطح مدیران طراحی شده که امکان مدیریت آنلاین ناوگان بار درون شهری براساس پیمایش و اسناد حمل را فراهم میکند.
بار، کرایه و درآمد
یکی از نکات مهم در اجرای طرح ساماندهی حمل بار درون شهری، تأثیر آن بر درآمد پایدار برای شهرداری است؛ همان موضوعی که دغدغه مشترک دولت و مدیریت شهری است.
آنگونه که نوذرپور عنوان کرده، در این طرح که از طریق اتحادیه تاکسیرانیهای شهری انجام میشود، شهرداریها برای استقرار این سامانه و اجرای طرح، هزینهای پرداخت نمیکنند و از تردد بیمورد در حوزه حملونقل بار درون شهری جلوگیری میشود.
همچنین وضعیت کرایه و خدمات حمل بار توسط ناوگان بار درون شهری یکی از ابهاماتی است که از گذشته تاکنون، چندان مشخص نبوده و گهگاه موجب مشاجراتی بین صاحبان این وسایل نقلیه و مصرف کنندگان این خدمات صورت گرفته است.
ظاهرا به منظور ساماندهی حمل بار درون شهری، قرار است این موضوع توسط شوراها تعیین تکلیف شده و سپس در سامانه ثبت شود. به گفته نوذرپور این ساماندهی که برای اولین بار انجام میشود، به نظام یکپارچه در حملونقل بار درون شهری منجر خواهد شد.
و سرانجام...
تشکیل چهار سازمان حملونقل مسافری، سازمان بار، سازمان حملونقل ریلی و سازمان مدیریت شبکه حملونقل براساس ابلاغ وزیر کشور برای کلان شهرها و تشکیل سازمان بار و مسافر برای شهرهایی که جمعیت زیر ۲۰۰ هزار نفر دارند با ابلاغ وزیر کشور صورت گرفته که فعلا تهران را شامل نمیشود اما سایر شهرداریها اقدامات اجرائی را آغاز کردهاند.
یکی از موضوعاتی که موجب مقاومت، تأخیر یا تعویق در اجرای طرحهای ساماندهی میشود، هزینههای ناشی از آن است. برای رفع این معضل، مقرر شده تا متقاضیان برای تجهیز خودروی خود و اتصال به سامانه هوشمند هیچ هزینهای پرداخت نکنند. باید دید این اقدام یعنی ساماندهی حمل بار که پیشینهاش به سالهای گذشته بازمی گردد، از مرحله برنامهریزی تا اجرا چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد.
لینک خبر