فریز نفتی در گرو چراغ سبز تهران
هفته گذشته محمد باکیندو در اولین سفر دورهای خود در کسوت بیست و هشتمین دبیرکل اوپک به تهران سفر کرد، سفری که به گفته تحلیلگران بازار نفت سفری بسیار مهم ارزیابی میشود.
بررسی وضعیت بازار نفت، عرضه و تقاضا و طرح فریز نفتی مهمترین دلایلی بود که بارکیندو نیجریهای را به تهران کشاند. سه بار نشست اعضای اوپک برای بررسی طرحی که بر مبنای آن تولید نفت در حد کنونی فریز میشود، به شکست منجر شده است.
هر چند سفر بارکیندو به ایران در جایگاه دبیرکل اوپک، نخستین سفر وی به ایران به شمار میرود و میتواند بهعنوان سفری برای آشنایی وی با دیدگاههای مسئولان نفتی کشورمان درباره بازار جهانی نفت تلقی شود، اما شواهد از مذاکرات جدی با هدف دستیابی به دیدگاه مشترک درباره مدیریت بازار حکایت دارد.
منابع غیررسمی گزارش دادهاند، دبیرکل آفریقایی اوپک تلاش کرده تا در سفر به تهران، ایران را به همراهی با اجرای طرح فریز نفتی ترغیب کند. بهدلیل تداوم کاهش قیمت نفت که منجر به کسری بودجه گسترده عربستان و سایر تولیدکنندگان شده است، این دولتها تمایل خود را برای همراهی با طرح فریز نفتی اعلام کردهاند، اما مسئولان صنعت نفت ایران بارها اعلام کردهاند تا زمان بازپسگیری سهم خود از بازار نفت، هیچ محدودیتی برای تولید نفت نمیپذیرند.
بارکیندو پس از مذاکره با بیژن زنگنه به دیدار حسن روحانی رئیس جمهور ایران رفت. روحانی در این دیدار گفته بود: «جمهوری اسلامی ایران از هر اقدامی در راستای ثبات بازار و بهبود قیمت نفت که مبتنی برعدالت، انصاف و رعایت سهمیه عادلانه برای کشورهای تولید کننده نفت باشد، حمایت خواهد کرد، زیرا بیثباتی و کاهش قیمت نفت ۹ تنها به ضرر کشورهای عضو است بلکه متناسب با هدف بزرگ حفظ محیط زیست در جهان نیز نخواهد بود که امیدواریم با تدبیر و همکاری و هماهنگی اعضای اوپک، قیمت نفت به شرایط با ثبات و عادلانهای بازگردد. »
نقش کلیدی برای ایران
اگرچه مقامات ایرانی پیش از اعلام رئیس جمهوری، موضع ایران را در نشست الجزایر اعلام نکردند، اما اظهارات روحانی در دیدار بارکیندو نشان میدهد که ایران برای طرح فریز نفتی اعلام آمادگی کرده است.
این اعلام آمادگی ایران درحالی صورت میگیرد که پیش از این عربستان موافقت با اجرای طرح فریز نفت را منوط به موافقت ایران عنوان کرده بود. این موضع عربستان در دو نشست قبلی، با مخالفت ایران مواجه شد به این دلیل که ایران اعلام کرده بود زمانی با طرح فریز نفتی موافقت خواهد کرد که تولید خود را به پیش ازاجرای تحریمهای بینالمللی برساند.
دبیرکل سازمان اوپک میداند که نقش ایران در بازار نفت و بهخصوص اوپک نقسی سازنده و کلیدی است ازهمینرو در دیدارهایش بارها بر این موضوع تکیه کرده و گفت بود: «همه کشورهای عضو اوپک باید برای حل مشکلات، در مسیر عدالت هماهنگ باشند.
دستیابی به پیشرفتهای چشمگیر و برداشتن گامهای بزرگ توسط ایران در بخشهای مختلف اقتصادی و بهویژه صنعت نفت و گاز، بهرغم چالشهای گوناگون، دستاوردهای بسیار مهم و بزرگی است که در مدت کوتاهی پس از لغو تحریمها بهدست آمده است.»
نقش بیبدیل ایران در اوپک
حسین امیری خامکانی، نائب رئیس کمیسیون انرژی مجلس درباره نتایج سفر روز گذشته دبیرکل اوپک به ایران میگوید: « ما علیرغم اینکه روزهایی سخت، از تحریم تا جنگ نفتی شدید را پشت سر گذاشتیم، همچنان نقش اصلی خود را در اوپک ایفا کرده و اجازه ندادیم که کم اثر باشیم.
از زمانی که اوپک تصمیم گرفت سقف تولید برداشته شود ضربه پذیر شد و اعضا دچار بیتعهدی شدند. سازمان به سمتی میرفت که نقش خود را در مدیریت بازار تولید و عرضه نفت از دست بدهد لذا ایران در دولت جدید تلاش کرد که جایگاه اوپک حفظ شود و جایگاه خود را هم در این سازمان حفظ کرد.
اکنون اعضا میدانند که در دوران پسابرجام ایران سریع خودش را بازسازی کرده و تولید و بازار خود را با قدرت احیا کرد و این امر ثابت کرده که ایران تضعیف نشده است.»
کاهش بهای نفت از تابستان دو سال قبل آغاز شد، در آغاز تحلیلگران میگفتند، این کاهشها موقتی است و قیمتها دوباره باز خواهد گشت، اما هر چه زمانی پیش رفت، تولید بیش از تقاضا در بازار سبب شد تا قیمتها روند کاهشی خود را ادامه بدهد تا جایی که حتی به کانال ۲۰ دلاری هم وارد شد.
این اتفاق بیش از همه کشورهای عضو اوپک را که اقتصادهایشان به نفت وابسته است، متاثر ساخت. حتی عربستان سعودی که در میان اعضای اوپک وضعیت اقتصادی مناسبت تری نسبت به بقیه دارد، از کاهش بهای نفت بینصیب نماند و ناچار دست به اصلاحات اقتصادی و قطع یارانههای انرژی خود زد. کاهش بهای نفت وضعیت اقتصادی ونزوئلا را دستخوش بحران اقتصادی کرد.
با این حال شاید کمترین آسیب را از این شرایط ایران دید، به این دلیل که ایران پیش از کاهش بهای نفت، در بحران اقتصادی قرار گرفته بود.
ازسویدیگر جنگ اقتصادی و شیل نفتی اوپک را دچار تزلزل کرد و باعث شد حتی بحث دبیرکلی هم نزدیک سه سال دچار بحران شده و البدری بیش از سهم و عرف ماندگار شود. ایران در آن شرایط تلاش کرد که اوپک از این بحران بیرون بیاید و نقش اصلی را ایفا کرد.
امیری خامکانی در این رابطه میگوید: « نقش ایران در تغییر دبیرکل و انتخاب بارکیندو غیرقابل انکار بود و این بدان معناست که ایران همچنان نقش آفرین و از کشورهای قدرتمند اوپک است. لذا سفر بارکیندو به ایران برای اولین بار در نقش دبیرکل نشان میدهد که ایران همچنان در اوپک نقش خودش را حفظ کرده است.
به همین دلیل اولین سفر دبیرکل جدید به ایران نشان میدهد که توجه خاصی به کشور ما دارد و ایران در این سازمان از جایگاه ویژهای برخوردار است و نقش خود را علیرغم فشارهای وارده حفظ کرده و همچنان بازیگری اصلی در این سازمان است.»
لینک خبر:
http://transportationweekly.ir/fa/Main/Detail/7568