◄ راه آهن رشت آستارا پس از ۲۶ سال مذاکره و ۴ سال کلنگ زنی؛ پیشرفت یک درصدی پروژه و بار مالی ۲۰۰ همتی
محمدرضا حدادی: مسئولان پروژه اعلام کرده اند که راه آهن رشت آستارا پس از ۲۶ سال مذاکره و ۴ سال کلنگ زنی، از پیشرفت یک درصدی پروژه با بار مالی ۲۰۰ همتی برخوردار است.
محمدرضا حدادی مسئول اندیشکده حکمرانی بهره وری امیرکبیر در یادداشتی نوشت: آخرین وضعیت راه آهن رشت به آستارا پس از ۲۶ سال مذاکره و پس از ۴ سال کلنگ زنی حاکی از آن است که پیشرفت کلی این پروژه حدود یک درصد است.
- پیشرفت کلی پروژه حدود ۱ درصد است.
- ۳۱ درصد مسیر راه آهن رشت–آستارا تثبیت شده است.
- ۲۹ درصد مطالبات مردم برای آزادسازی زمین های کشاورزی و خانه هایشان برای تملک مسیر پرداخت شده است (۷۱ درصد پرداخت نشده).
- بودجه مورد نیاز برای باقی مانده تملک مسیر در بخش مردمی، حداقل ۶ هزار میلیارد تومان است؛ و این مبلغ بجز هزینه تملک و عبور از جنگل گیسوم، تالاب استیل و منطقه حیات وحش لوندویل و سایر تملک های مورد نیاز خارج از مسیر است.

اعلام آخرین وضعیت پروژه از سوی مدیر حوزه طرح های شرکت ساخت
محمد پردل نژاد، مدیر حوزه طرح های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل در گیلان، روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، در خصوص آخرین وضعیت ساخت راه آهن رشت–آستارا که در سال ۱۴۰۱ (فقط ۱۰ کیلومتر از مسیر) و در سال ۱۴۰۲ (تمام ۱۶۲ کیلومتر مسیر) توسط پیمانکار ایرانی کلنگ زنی شده است، اعلام کرد که هم اکنون با تمام قوا در حال تثبیت مسیر و ساخت پل ها هستیم.

وی در این گفت و گو اعلام کرد:
- حدود ۳۱ درصد مسیر (۵۰ کیلومتر از ۱۶۲ کیلومتر) تثبیت شده است.
- حدود ۲۹ درصد مطالبات مردم برای آزادسازی مسیر پرداخت شده است.
- ۲۵۰۰ میلیارد تومان از سال ۱۴۰۱ تا کنون برای تملک زمین هزینه شده است.
- حدود ۶۰۰۰ میلیارد تومان دیگر برای تملک زمین (مطالبات کشاورزان برای واگذاری زمین های کشاورزی و باغات و... به ساخت راه آهن) و آزادسازی مسیر مورد نیاز است.

هزینه های خارج از مسیر و پیش پرداخت ارزی
لازم به ذکر است که هزینه های فوق به جز هزینه های آزادسازی مسیر و عبور از جنگل گیسوم، تالاب استیل و منطقه لوندویل است که لازم است بودجه مورد نیاز برای آزادسازی این مسیرها هم اعلام شود (حدود چند هزار میلیارد تومان).
علاوه بر موارد فوق، در صورت انعقاد قرارداد تجاری شرکت ساخت با شرکت کاسپین سرویس روس (برخلاف نظر منتقدین)، ایران باید ۲۴۰ میلیون دلار (۱۵ درصد قرض ۱.۶ میلیارد دلاری) به شرکت خارجی پیش پرداخت بدهد؛ با دلار ۲۰۰ هزار تومان این مبلغ ۴۸ هزار میلیارد تومان می شود.

بار مالی «بالغ بر ۲۰۰ همت» از زبان رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی گیلان
علیرضا نورانی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان، ۲ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد: پروژه راه آهن رشت–آستارا بالغ بر ۲۰۰ همت بار مالی دارد. البته چه میزان بالغ بر ۲۰۰ همت اعلام نشده است. پیش بینی هزینه پروژه با انجام مهندسی ارزش حدود ۲ میلیارد دلار برآورد می شود. همچنین قطعاً ۴۰ کیلومتر پل برای این پروژه کفایت نمی کند و سایر گزینه های پیشنهادی وزارت راه به سازمان برنامه که ۱۰۰ کیلومتر پل و بیشتر نیز وجود دارد، در عمل اجرا خواهد شد و اعداد واقعی برای میزان پل مورد نیاز برای این پروژه به مرور اعلام می شود.

منتقدان: چرا سیاست راه آهن رشت–آستارا تغییر نمی کند؟
منتقدان همچنان بر نظرات خود اصرار دارند و اعلام می کنند که واقعاً جای تعجب دارد، چرا مسئولان نمی خواهند سیاست شان را در خصوص راه آهن رشت–آستارا تغییر بدهند؟
منتقدان می پرسند: در همین ۴ سال که از کلنگ زنی پروژه می گذرد، نظر منتقدین به واقعیت تبدیل نشده است؟
منتقدان اعلام می کنند که با امضای قرارداد تجاری ساخت راه آهن رشت–آستارا با شرکت خارجی، وارد بازی باخت باخت ایران و روسیه می شویم.
منتقدان تأکید می کنند: ۲۰ تا ۳۰ سال استان گیلان را درگیر ساخت این پروژه باتلاقی ضد محیط زیستی، ضدامنیتی و ضداقتصادی با فرضیات خلاف واقع نکنید و طرح پیشنهادی منتقدان را عملیاتی نمایید و هر چه سریع تر واقعیت ها را بپذیرید و به مسئولان واقعیت ها را منعکس نمایید.

هشدار درباره تکرار تجربه تلخ تهران–قم–اصفهان
در دهه پنجم انقلاب، مسئولین فرصت سعی و خطا ندارند و نباید تجارب تلخ و اشتباه پروژه قطار سریع السیر تهران–قم–اصفهان (با پیشرفت فیزیکی حدود ۱۰ درصد بعد از ۱۸ سال از کلنگ زنی) در پروژه راه آهن رشت–آستارا تکرار شود.
سیاست موجود، تکرار تجارب تلخ گذشته است که باید اصلاح شود.