بهترین های حمل ونقل ریلی جهان؛ کشورهای آسیایی با بهترین سیستم های ریلی در سال ۲۰۲۵

چین: غول ریلی آسیا

چین به دلیل مقیاس بی نظیر و رهبری فناوری در صدر جدول قرار دارد. این کشور بزرگ ترین شبکه راه آهن سریع السیر (HSR) جهان را اداره می کند که بیش از ده ها هزار کیلومتر طول دارد و می توان گفت تمام شهرهای بزرگ آن را به هم متصل می کند. قطارها با سرعت بیش از ۳۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت می کنند و زمان سفر در مسافت های طولانی را به شدت کاهش می دهند.

چین علاوه بر HSR، سرمایه گذاری سنگینی در راه آهن باری، متروهای شهری و فناوری های هوشمند ریلی انجام داده است. این امر حمل ونقل ریلی را به مرکز اقتصاد و زندگی روزمره تبدیل کرده است. گسترش مداوم، سیستم های سیگنالینگ پیشرفته و ادغام با فرودگاه ها و مراکز لجستیک، چین را به قدرت برتر ریلی آسیا تبدیل کرده است.

ژاپن: استاندارد طلایی دقت و ایمنی

سیستم ریلی ژاپن به دلیل دقت، ایمنی و زمان بندی بی نقص در سطح جهانی مشهور است. شبکه شینکانسن یکی از ایمن ترین و قابل اعتمادترین سیستم های سریع السیر ساخته شده در جهان محسوب می شود و دهه ها بدون حادثه در سرعت های بالا عمل کرده است.

علاوه بر راه آهن بین شهری، شبکه های ریلی شهری و حومه ای ژاپن به شدت در فرهنگ رفت وآمد روزانه مردم نفوذ کرده اند. فرکانس بالای خدمات، ایستگاه های تمیز، انتقال های بی درنگ و رعایت دقیق زمان، ژاپن را به الگوی جهانی کارایی ریلی و تجربه مسافران تبدیل کرده است.

کره جنوبی: فناوری محور و مدرن

کره جنوبی با سیستم ریلی مدرن و فناوری محور جایگاه خود را کسب کرده است. راه آهن سریع السیر KTX شهرهای بزرگ این کشور را به طور کارآمد بهم متصل و زمان سفر بین سئول، بوسان و دیگر مراکز شهری را به شدت کوتاه می کند. این کشور یکی از پیشرفته ترین سیستم های متروی جهان را، به ویژه در سئول دارد که بلیت الکترونیکی، اطلاعات بلادرنگ و فناوری های ایمنی به طور گسترده به کار گرفته شده است. حمایت قوی دولتی و ارتقاهای مداوم، سیستم ریلی کره جنوبی را رقابتی و قابل اعتماد نگه می دارد.

هند: غول شبکه ریلی در حال تحول

هند یکی از بزرگ ترین شبکه های ریلی جهان را اداره می کند که روزانه میلیون ها مسافر را در مناطق شهری و روستایی جابه جا می کند. هرچند به طور سنتی بر راه آهن متداول تکیه دارد، اما در سال های اخیر تلاش های عظیم نوسازی شامل برقی سازی، بازسازی ایستگاه ها و بهبود ناوگان آن در حال اجراست. در سال ۲۰۲۵، اولین کریدور راه آهن سریع السیر هند در آستانه بهره برداری قرار گرفت که نقطه عطفی در تکامل ریلی این کشور به شمار می رود. با دسترسی گسترده و سرمایه گذاری رو به رشد در ایمنی و کارایی، هند همچنان غولی کلیدی در ریلی آسیا باقی مانده است.

اندونزی: ستاره در حال طلوع جنوب شرقی آسیا

اندونزی به عنوان رهبر نوظهور ریلی در جنوب شرقی آسیا به ویژه با راه اندازی راه آهن سریع السیر جاکارتا-باندونگ برجسته است که نخستین مورد از این دست در منطقه محسوب می شود. این پروژه جهشی عمده در فناوری ریلی و اتصال منطقه ای به شمار می رود. علاوه بر HSR، اندونزی خدمات ریلی تردد را در شهرهای بزرگ گسترش می دهد تا ترافیک را کاهش دهد و تحرک را بهبود بخشد. پروژه های در حال اجرا و برنامه های بلندمدت ریلی، جایگاه اندونزی را در نقشه ریلی آسیا تقویت می کند.

ویتنام: بلندپروازی های تحول آفرین

حضور ویتنام نشان دهنده برنامه های بلندپروازانه تحول ریلی این کشور است. هرچند سیستم فعلی به طور عمده بر راه آهن متداول تکیه دارد، دولت متعهد به توسعه راه آهن سریع السیر شمال-جنوب شده که اتصال ملی را به طور چشمگیری افزایش می دهد. این کشور در سال ۲۰۲۵، مطالعات امکان سنجی عمده تأمین مالی و برنامه های توسعه مرحله ای را در جریان قرار داد. این سرمایه گذاری های بلندمدت، ویتنام را به عضوی از لیگ راه آهن سریع السیر آسیا تبدیل می کند.

تایلند: هاب منطقه ای در حال توسعه

تایلند به عنوان هاب ریلی منطقه ای در حال ظهور است و پروژه های راه آهن سریع السیر و دوخطه پیشران آن هستند. ساخت وسازها بنگکاک را به مناطق اقتصادی کلیدی و کشورهای همسایه از جمله چین متصل می کند. این کشور شبکه ریلی متداول خود را برای بهبود کارایی، ایمنی و ظرفیت باری ارتقا می دهد. این تلاش ها تایلند را به بازیگری مهم در آینده ریلی جنوب شرقی آسیا تبدیل کرده است.

سنگاپور: کارایی بالا در مقیاس کوچک

هرچند سنگاپور کوچک است، سیستم ریلی آن یکی از کارآمدترین و قابل اعتمادترین ها در جهان به شمار می رود. شبکه حمل ونقل سریع جمعی (MRT) به دلیل زمان بندی دقیق، تمیزی، ایمنی و ادغام بی نقص با دیگر شیوه های حمل ونقل شناخته شده است. اتوماسیون پیشرفته، نظارت دیجیتال و فرهنگ نگهداری قوی، اختلالات را به حداقل می رساند. سنگاپور ثابت می کند که تعالی ریلی نه به اندازه، بلکه به کیفیت، برنامه ریزی و اجرا بستگی دارد.

هنگ کنگ: کارایی عملیاتی استثنایی

سیستم ریلی هنگ کنگ، به طور عمده شامل سیستم حمل ونقل سریع ریلی (MTR) مدیریت شده، به دلیل کارایی عملیاتی فوق العاده و پایداری مالی مشهور است. قطارها بسیار دقیق، پیشرفته از نظر فناوری و به طور کامل با توسعه شهری ادغام شده اند. این سیستم همچنین لینک های ریلی سریع مرزی به سرزمین اصلی چین ارائه می دهد و نقش هنگ کنگ را به عنوان دروازه حمل ونقلی منطقه ای تقویت می کند. مدل مدیریت قوی آن، یکی از قابل احترام ترین سیستم های ریلی آسیا است.

مالزی: نوسازی پایدار و آینده نگرانه

مالزی با ارتقاهای مداوم ریلی و پروژه های آینده محور فهرست را تکمیل می کند. هرچند هنوز رهبر HSR نیست، اما سرمایه گذاری سنگینی در سیستم ریلی تردد روزانه، سیستم های ترانزیت شهری و خطوط بین شهری برقی شده انجام داده است. تلاش های نوسازی در حال اجرا، خدمات بهتر مسافران و اتصالات منطقه ای برنامه ریزی شده، اهمیت رو به رشد مالزی در حمل ونقل ریلی آسیا را حمایت می کند.

رنسانس شبکه ریلی اروپا با پنج خط قطار جدید در سال ۲۰۲۶

سفر با قطار در سراسر اروپا در سال ۲۰۲۶ رونق تازه ای خواهد گرفت. نظرسنجی شرکت قطارسازی «هیتاچی ریل» از ۱۱ هزار نفر نشان می دهد که یک سوم پاسخ دهندگان قصد دارند در ۱۲ ماه آینده بیشتر با قطار سفر کنند و این رقم در پنج سال آینده به ۴۰ درصد در کشورهای مختلف و ۴۹ درصد در شهرها می رسد. مسافران عاشق قطار از احداث پنج خط جدید که برای سال آینده تأیید یا برنامه ریزی شده اند و از احیای قطار شبانه پاریس-برلین تا سرویس روزانه جدید پراگ-کپنهاگ خوشحال خواهند شد که شبکه ریلی اروپا را متحول می کنند.

شرکت قطار ملی اتریش (ÖBB) اعلام کرد که قطارهای شبانه پاریس-وین و برلین را از ۱۴ دسامبر به دلیل قطع بودجه دولت فرانسه متوقف می کند، اما شرکت ریلی مستقل یوروپین اسلیپر (European Sleeper) اعلام کرده که خط پاریس-برلین را راه اندازی می کند و نخستین قطار در بیست وششم مارس ۲۰۲۶ حرکت خواهد کرد. این سرویس سه بار در هفته فعال است و حرکت از ایستگاه گار دو نورد پاریس در شب های سه شنبه، پنج شنبه و یکشنبه و بازگشت از ایستگاه های هاپتبانهوف (Hauptbahnhof) و اوستبانهوف (Ostbahnhof) برلین در دوشنبه، چهارشنبه و جمعه خواهد بود.

اتصالات مرزی فرانسه-آلمان نیز هم زمان با خط جدید پاریس-مونیخ تقویت می شود که در اواخر ۲۰۲۶ راه اندازی خواهد شد. این خط پرسرعت توسط شرکت های دویچه بان (Deutsche Bahn) آلمان و SNCF فرانسه اداره می شود و در حالی که در حال حاضر یک قطار TGV (سامانه قطارهای سریع السیر فرانسه که شهرهای مختلف فرانسه و بعضی شهرهای اروپایی را با سرعت بالا به هم متصل می کند) روزانه در هر جهت وجود دارد، سرویس جدید سریع تر و پرتکرارتر خواهد بود، هرچند جزئیات زمان بندی و قیمت هنوز منتشر نشده است.

در همین حال، شرکت های راه آهن دانمارک Danish( Railways)، دویچه بان (Deutsche Bahn)، راه آهن چک (Czech Railways) خط مستقیم پراگ-کپنهاگ از طریق برلین را از یکم می ۲۰۲۶ راه اندازی می کنند. این سرویس روزانه، سالانه در هر دو جهت حدود ۷ ساعت بین کپنهاگ-برلین و ۱۱ ساعت بین کپنهاگ-پراگ طول می کشد و قطار شبانه تابستانی هامبورگ-کپنهاگ نیز به پراگ تمدید می شود. در قطارهای کامفورت جت (ComfortJet) با ظرفیت ۵۵۵ مسافر، رستوران روی برد (onboard)، وای فای، فضای دوچرخه، آسانسور ویلچر، سینمای کودکان و پنجره های شفاف به سیگنال موبایل مجهز هستند.

راه آهن فدرال سوئیس (SBB) نیز از طرح قطار شبانه بازل-کپنهاگ و مالمو سوئد رونمایی کرده که منتظر حمایت مالی دولت، اما بلیت های آن در حال فروش است. سرویس یورونایت (EuroNight) سه بار در هفته از پانزدهم آوریل ۲۰۲۶ در هر دو جهت، مسافت ۱۴۰۰ کیلومتری را طی می کند و بدون توقف در ایستگاه مرکزی کپنهاگ، اما با دسترسی ۱۵ دقیقه ای از طریق S-Bahn (سیستم حمل ونقل ریلی شهری و حومه ای سریع السیر که حومه ها را به مراکز شهری متصل می کند)، توقف هایی در فرایبورگ، کارلسروهه، مانهایم، فرانکفورت، هامبورگ، پادبورگ، کلدینگ، اودنسه و فرودگاه کپنهاگ دارد. ظرفیت آن ۳۵۰ مسافر در کوپه خواب، کوئت (یک محفظه خواب اشتراکی ارزان قیمت که صندلی های آن به تخت های چندطبقه چهار یا شش نفره) تبدیل می شود) و صندلی است.

برای کاوش جاذبه های کمتر شناخته شده بریتانیا، خط جدید لندن-استیرلینگ (یک ساعت شمال ادینبورو) توسط شرکت ارزان قیمت لومو (Lumo) در اواسط ۲۰۲۶ راه اندازی می شود. استیرلینگ با قلعه قرون وسطایی بر صخره و بنای یادبود والاس (قهرمان ملی اسکاتلند) مشهور است و توقف های آن شامل لاکربی، کارلایل، پرستون و نیوتون خواهد بود.

شهرهای هوشمند بر شانه های حمل ونقل ریلی

در سال های اخیر، حمل ونقل ریلی که روزگاری یک فناوری منسوخ تلقی می شد، با تحولاتی قابل توجه دوباره به صحنه بازگشته است. این روند در کشورهای مختلف جهان در اروپا، آسیا و آمریکا، برای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای، کاهش ترافیک شهری و ایجاد عدالت اجتماعی به عنوان یک راهکار مهم و پایدار مورد توجه قرار گرفته است.

مطالعات نشان می دهند که حمل ونقل ریلی تنها حدود یک درصد از کل انتشار گازهای گلخانه ای حمل ونقل را به خود اختصاص می دهد، در حالی که ۷ درصد جابه جایی مسافران و ۶ درصد حمل بار بر عهده قطارهاست. این میزان انتشار بسیار کمتر از خودروها و هواپیماهاست و به این ترتیب سیستم ریلی یک گزینه بسیار مؤثر برای کاهش ردپای کربن در بخش حمل ونقل محسوب می شود. از سوی دیگر، سرمایه گذاری در زیرساخت های ریلی علاوه بر کاهش هزینه ها، می تواند هزاران شغل ایجاد کند و رشد گردشگری و رونق اقتصادی مناطق مرتبط را به همراه داشته باشد.

با این حال چالش هایی همچون تأخیر در پروژه های بزرگ، هزینه های بالای ساخت و مشکلات مربوط به هماهنگی های فنی و حقوقی میان کشورهای همسایه نیز وجود دارد که نیازمند تدابیر دقیق، حمایت های دولتی و برنامه ریزی بلندمدت هستند. در ایران نیز حمل ونقل ریلی با توجه به موقعیت جغرافیایی منحصربه فرد کشور، بستری مناسب برای توسعه تجارت منطقه ای و انتقال بارهای سنگین فراهم کرده است. توسعه شبکه های ریلی می تواند به کاهش فشار بر جاده ها، افزایش امنیت و کاهش آلودگی کمک کند. با این حال برای بهره برداری حداکثری از این ظرفیت، نیاز به هماهنگی های بین المللی، سرمایه گذاری در زیرساخت ها و رفع موانع فنی همچون تفاوت عرض خطوط ریلی میان کشورهای همسایه احساس می شود.

تحولات حاضر در حمل ونقل ریلی نه تنها به کاهش آلودگی هوا و حفظ محیط زیست کمک می کند، بلکه فرصتی برای رشد اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی شهری و تقویت پیوندهای منطقه ای فراهم می آورد. کارشناسان معتقدند حرکت به سمت سیستم حمل ونقل چندوجهی که حمل ونقل ریلی را با خودروهای برقی و حمل ونقل محلی ترکیب می کند، راهکاری هوشمندانه برای آینده ای پایدار است. چنین رویکردی می تواند ضمن حفظ مزایای حمل ونقل ریلی، پاسخگوی نیازهای متنوع حمل ونقل دوران معاصر باشد و زمینه ساز توسعه ای متوازن و پاک تر در سطح ملی و بین المللی شود.