◄ خانم وزیر؛ مرکز تحقیقات را به هیچ‌ کس بدهکار نکنید/ مرکز تحقیقات، پاداش یا سرمایه علمی؟

پیرو انتشار گزارشی در تین نیوز درباره گزینه های احتمالی ریاست مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، یکی از اعضای این مرکز با ارسال یادداشتی به تین نیوز، ضمن تأکید بر حساسیت این انتخاب، خطاب به وزیر راه و شهرسازی خواستار آن شده است که ریاست مرکز بر مبنای شایستگی، تجربه و مأموریت های راهبردی پیش روی کشور تعیین شود، نه ملاحظات خارج از مأموریت مرکز.

به گزارش تین نیوز، متن این یادداشت به شرح زیر است:

خانم وزیر؛

این روزها درباره رئیس آینده مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گمانه زنی هایی مطرح است و هنوز، بنا بر گزارش های منتشرشده، تصمیم نهایی اعلام نشده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی فقط این نیست که چه کسی رئیس مرکز شود؛ بلکه این است که این انتخاب بر اساس چه معیاری و با چه نگاهی به آینده مرکز انجام خواهد شد؟

مرکز تحقیقات یک صندلی مدیریتی معمولی نیست که بتوان آن را در موازنه میان افراد، پدرخوانده ها، جریان ها یا مجموعه ها جابه جا کرد. این مرکز سرمایه علمی وزارت راه و شهرسازی و بخشی از ظرفیت ملی برای حل مسائل کشور است.

مرکز امروز به مدیری نیاز دارد که مسائل واقعی وزارتخانه را بشناسد؛ کسی که هم زبان علم را بفهمد و هم زبان اجرا را، تجربه میدان داشته باشد و بتواند دانش را به تصمیم و تصمیم را به اقدام تبدیل کند.

مسئله کشور امروز فقط توسعه شهری و تولید ادبیات جدید در شهرسازی نیست. کشور با چالش هایی چون تاب آوری زیرساخت های حمل و نقل، ایمنی راه ها و پل ها، فرسودگی زیرساخت ها، فرونشست زمین، محدودیت منابع، کمبود انرژی، تحریم فناوری و تجهیزات، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش فشار هزینه های مسکن و حمل و نقل بر مردم مواجه است.

تحریم، محدودیت های هوایی و دریایی و شرایط پرریسک منطقه ای نیز نشان داده اند که تاب آوری زیرساخت، کاهش وابستگی، پیش بینی مسیرهای جایگزین، استمرار خدمات و تصمیم سازی دقیق، دیگر موضوعاتی صرفاً فنی نیستند؛ بلکه بخشی از امنیت و تاب آوری ملی به شمار می روند.

مرکز تحقیقات زمانی ارزش واقعی خود را نشان می دهد که پژوهش های آن بتواند هزینه ساخت را کاهش دهد، ایمنی را افزایش دهد، گلوگاه های حمل و نقلی را شناسایی و برطرف کند، وابستگی فناورانه را کاهش دهد و تبعات یک سیاست نادرست را پیش از اجرا آشکار کند؛ یا در زمان بحران، راه حلی عملی و قابل اجرا در اختیار وزیر قرار دهد.

حتی مهم تر از آن، مرکز باید آنقدر استقلال علمی و حرفه ای داشته باشد که اگر لازم شد، به وزیر بگوید: «این تصمیم درست نیست.»

استقلال علمی دقیقاً از همین جا معنا پیدا می کند.

در چنین شرایطی، شاید مهم نباشد چه کسی رزومه دانشگاهی درخشان تری دارد؛ مهم تر این است که چه کسی برای حل مسائل امروز کشور آماده تر، آزموده تر و به مسائل واقعی وزارتخانه نزدیک تر است.

رئیس مرکز نباید وامدار مسیر رسیدن خود به این صندلی باشد. مدیری که از ابتدا در برابر ملاحظات بیرونی احساس تعهد کند، حتی اگر فردی توانمند باشد، ممکن است نتواند آن استقلالی را که از یک مرجع علمی و راهبردی انتظار می رود، حفظ کند.

به همین دلیل، بهتر است این بار انتخاب از «افراد» شروع نشود؛ از «مأموریت» شروع شود.

از هر گزینه باید پرسید: برای تاب آوری حمل و نقل و لجستیک چه برنامه ای دارد؟ برای کاهش وابستگی فناورانه چه خواهد کرد؟ چگونه پژوهش را به تصمیمات واقعی وزارتخانه متصل می کند؟ و مهم تر از همه، در ۱۰۰ روز نخست کدام مسئله واقعی وزارتخانه را روی میز وزیر خواهد گذاشت و برای آن راه حل ارائه خواهد کرد؟

پاسخ به این پرسش ها، بیش از هر توصیه و سابقه ای، می تواند شایستگی و آمادگی یک مدیر را برای این مسئولیت روشن کند.

خانم وزیر؛

مرکز تحقیقات نه ملک شخصی است، نه سهم سازمانی و نه جایزه ای برای جبران حمایت های گذشته.

این مرکز باید به کسی سپرده شود که بیش از هر چیز خود را متعهد به مأموریت مرکز، برنامه های وزارتخانه و عبور کشور از شرایط دشوار کنونی بداند؛ نه اینکه پیش از آغاز مسئولیت، وامدار مسیری باشد که او را به این جایگاه رسانده است.

مردم با نام رئیس مرکز کاری ندارند؛ آنها نتیجه را می بینند. می پرسند آیا مسکن قابل دسترس تر شد؟ آیا حمل و نقل ایمن تر شد؟ آیا هزینه ها کاهش یافت؟ و آیا زیرساخت کشور در روز بحران تاب آورد؟

بنابراین انتخاب رئیس مرکز را به یک جابه جایی اداری تقلیل ندهید.

این انتخاب می تواند نشان دهد که وزارتخانه هنوز مدیر را برای موازنه ها انتخاب می کند یا برای مسئله ها؛ برای حفظ وضع موجود یا برای ساختن آینده.

و شاید همین، مهم ترین آزمون این انتصاب باشد: مرکز تحقیقات را برای «مرکز» انتخاب کنید؛ نه برای صاحبان ملاحظات و حافظان منافع.