◄ بررسی حمل و نقل حومهای و لزوم تغییر نگرش به آن
وبلاگ تین نیوز | در گزارش زیر حمل و نقل ریلی حومهای و لزوم تغییر نگرش به آن مورد بررسی قرار گرفته است:
تعریف شهرهای حومه ای:
از لحاظ جغرافیایی، حومه یک مکان فیزیکی است در منظر جامعه شناختی، حومه جایگاه طبقه کارگر و خصوصاً مهاجرین میباشد اگر چه در آنجا کم و بیش شاهد تجمع کارکنان، تکنسینهای کادر متوسط و جوانان با طبقه اجتماعی خاص میباشیم.
طبق فرهنگ لغت اربانیسم (حومه) محلی در اطراف یک شهر است.
حومه یک تعریف اداری دارد و تحت نفوذ مرکز شهر است اما این تعریف اداری گاه، مطابق با واقعیت نیست: یعنی یک شهر می تواند دارای قلمرو یا ضمیمهای کلی یا جزیی از حومههای خود باشد و یا حوزهای که عمدتاً به منطقه مسکونی اختصاص مییابد و در بیرون از شهر قرار دارد، حومه خوانده میشود.
یک حومه ممکن است به صورت روستا یا شهر جلوه کند.
فرآیند شکلگیری حومههای شهری:
1- بین حومه و حوادث اجتماعی ( از قبیل انقلاب صنعتی، اجتماعی و فرهنگی) رابطه وجود دارد. در اروپا، پس از انقلاب صنعتی، دو دلیل اساسی برای شکل گیری حومه بوده است:
الف. نیاز بخش صنعت به نیروی کار
ب. افزایش مسئولیت های اجتماعی و آموزشی: (به عنوان نمونه در ایران انقلاب سفید میتوان معادل انقلاب صنعتی فرض نمود)
اولین مرحله شکل گیری حومه در پی انقلاب صنعتی بوده است این حومه ها بیشتر در اطراف شهرها صنعتی مثل پاریس یافت میشوند.
2- دومین مرحله شکل گیری حومه اغلب با گسترش محلههای مسکونی ارتباط دارد.
3- پدیده های اجتماعی نامناسب، مثل جنگ ها نیز می توانند عامل مهمی در شکل گیری حومهها باشند .
4- بحران مسكن
ساختار حومه ها:
1- مجتمع با بافت شهری متراکم خانه های متراكم آپارتمانی(مثل حومه های آمستردام)
2- شهرهایی با دو بخش محله های قدیم و جدید (مثل حومه های متوسط پاریس)
تقسیمبندی حومه ها:
تقسیمبندی حومه از نظر مدلن
الف) حومه های صنعتی: این حومه ها عمدتاً در دوران صنعتی قرن 20 شکل گرفته اند. کشورهایی که دارای این حومه ها هستند بیشتر از فضاها جهت استقرار صنعت و اسکان کارگران صنایع استفاده نموده اند به تدریج با انتقال صنایع، این حومه ها تبدیل به محله ها شده اند.
ب) حومه های صنعتی سنتی: این حومه ها در کنار خطوط راه آهن، مسیرهای آب و مناطق جدید صنعتی احداث شده اند.
ج) حومه های سکونتی: مجتمع با بافت شهری متراکم، محله ها با خانه های انفرادی و محله های مشترک با برنامه ریزی اختیاری (مثل حومه های آمستردام) ، یا به شکل متراکم ، محله های قدیم و جدید (مثل حومه های متوسط پاریس) از نظر الگوی انسجام جمعیت بسیار پر ازدحام می باشند.
تقسیم بندی بر اساس فاصله از شهر اصلی (نظریه ماکس دریو ):
حومه های نزدیک
حومه های میانه
حومه های دور
البته بر این تقسیم بندی نمی توان همیشه تأکید داشت چرا که بعضی از شهرهای کوچک فاقد حومه های نزدیک و دور و اصولاً شعاع جایگزینی حومه از شهر بر حسب اهمیت شهر تغییر می یابد و با توسعه شهرها و گسترش راه ها پس روی از پشت حصار شهرها آغاز می شود.
تقسیم بندی بر اساس محیط كار (نظریه سنی هارییس):
1- حومه های صنعتی که کارگران مراکز صنعتی این حومه ها از شهر می آیند.
2- حومه های صنعتی که کارگران واحدهای صنعتی آن مقیم خود حومه هستند بدیهی است اگر این حومه ها به فاصله بیشتری از شهر قرار بگیرند و از خودمختاری نسبی برخوردار باشند به عنوان اقمار شهر باید از آنها نام برد.
3 -حومه های نیمه اقامتگاهی
4- حومه های نیمه صنعتی
5- حومه های خوابگاهی
6- حومه های معدنی و یا صنعتی نواحی معدنی
تقسیم بندی بر اساس شرایط اجتماعی (نظریه ژرژ شابو و بوژ گارنیه):
1- حومه های اقامتگاهی دور افتاده
2- حومه های صنعتی: آنجا که خانه های کارگران در پیرامون صنایع جایگزین شده است.
3-حومه های اقامتگاهی فقیرنشین که جمعیت این حومه ها به سبب بالا بودن اجاره بهای ساختمان در شهر به این حومه ها پناه آورده اند.
4- حومه هایی که مردم شخصاً خانه های خود را با مصالح کم ارزش ساختمانی و غیربهداشتی می سازند و اکثراً این خانه ها به شکل حلبی آباد است.
5- حومه هایی مجهز با فضای بسیار سالم، مساعد و با سطح زندگی بالا
مسایل پیش روی مناطق حومه ای:
- تراكم همزمان مناطق مسكونی -صنعتی -تجاری
- تضادهای گروه های قومی
- مسائل سیاسی و فرهنگی در این مناطق
- تراكم بالای جمعیتی و محدودیت های دسترسی به مناطق شهری
برای مشاهده فایل کامل گزارش اینجا کلیک کنید.