◄ سیستم کنترل اتوماتیک قطارها ظرفیت را دو برابر میکند یا نمیکند؟
تین نیوز | چندی پیش وزیر راه و شهرسازی در نشست اعضای کمیسیون عمران مجلس با تاکید بر کیفیت اجرای پروژهها گفت: ظرفیت راهآهن با هزینه 100 میلیون دلاری به دو برابر افزایش مییابد.
عباس آخوندی افزود: سیستم کنترل اتوماتیک قطارها در حال حاضر در مسیر هزار کیلومتری تهران- مشهد اجرا شده است و در 14 ماه آینده تمام خطوط ریلی به این سیستم مجهز میشود که به این ترتیب با هزینه 100 میلیون دلاری ظرفیت راهآهن صددرصد افزایش مییابد...
اما پس از انتشار این خبر، برخی کاربران تین نیوز این سخنان وزیر راه و شهرسازی را مورد نقد قرار داده و به بیان دیدگاه های موافق و مخالف خود در مورد این اظهارات آخوندی پرداختند.
1- سیستم كنترل اتوماتيك قطارها فقط بر روی لکوموتیوهای زیمنس قابل اجرا می باشد یعنی فقط در برخی از مسیرها و نیز فقط برای قطارهای مسافری قابل اجرا است و چون تمام لکوموتیوهای باری به دور از این سرویس خواهند بود ظرفیت خطوط به ضرص قاطع دوبرابر نخواهد شد.
2- سیستم کنترل اتوماتیک قطارها بر روی انواع لکوموتیوها، اعم لکوموتیوهای باری و مسافری قابل نصب است. اصولا هدف از سیستم کنترل اتوماتیک قطارها افزایش ظرفیت نیست. هدف از این سیستم افزایش ایمنی و جلوگیری از سوانح است. تجهیز شبکه ریلی به چنین سیستمی خود پیشنیاز فاز بعد، یعنی اعزام چند قطار به صورت متوالی از ایستگاهی به ایستگاه بعد است. با این روش ظرفیت شبکه می تواند به صورت جدی افزایش یابد. این دو پروژه هم اکنون در قالب یک قرارداد در مسیر تهران مشهد در حال اجرا است. فاز اول، یعنی کنترل اتوماتیک قطار خاتمه یافته و اکنون پروژه در فاز دوم یعنی بلاک بندی میانی
است.
3- اول این که این سیستم معروف به ATC تا کنون بر روی چند لکوموتیو جی ام و حدود نزدیک به 70 لکوموتیو زیمنس نصب شده است و بر روی هیچ لکوموتیوهای دیگر موجود در شبکه اعم از آلستوم و جی ای تا کنون نصب نشده است که در عمل ادعای مطرح شده در زمینه قطارهای باری اثبات گردد.
دوم این که به نقل از کارشناسان اداره ارتباط و مهمتر از آن، کارکنان شرکت پیمانکار، این سیستم بر روی لکوموتیوهای جی ام جواب نداده است و طبق شنیده ها دارند همان چند تای بسته شده را هم از روی آنها باز می کنند.
سوم این که به نظر من به علت نداشتن سیستم تثبیت سرعت در لکوموتویهای باری موجود در کشور، این سیستم به صورت کامل (خوشبینانه ) قابل اجرا بر روی قطارهای باری نخواهد بود مگر قرار باشد که لکوموتیوهای زیمنس برای حمل بار استفاده شوند!!!!!!.
چهارم این که اگر سیستم بلاک میانی هم به خوبی اجرا گردد افزایش ظرفیت برای محور مشهد تهران که اکثر لکوموتیوهای آن زیمنس است رخ خواهد داد مگر همکاران اداره ارتباط نتوانند ارتباط خوبی را فراهم سازند که تاکنون هم نتوانسته اند باران می آید برف می آید ارتباط و علایم الکتریکی می روند و برف و باران که می روند دوباره ارتباط برقرار می شود. البته این همکاران زحمت کشند ولی اشکالات تجهیزاتی و زیرساخت نامناسب و نیروی انسانی غیر ماهر مشکل آفرین است.
4- برای نصب سیستم ATC بر روی قطار نیازی به وجود سیستم تثبیت سرعت نیست. در دنیا نیز کاملا این موضوع پذیرفته شده و مرسوم است.
5- به نقل از یک لکوموتیوران محور مشهد اعلام می کنم: لکوموتیو زیمنس دارای سیستم تثبت سرعت است، در ورودی ایستگاه (چراغ خبری )ATC اجبار به کاهش سرعت می نماید لذا لکوموتیوران اقدام به ترمز به منظور کاهش سرعت می کند ولی می باید بلافاصله شتاب کاهشی قطار را متوقف کند که این کار از طریق استفاده از تثبت سرعت انجام می شود چون نوسان سرعت در هنگام استفاده از سیستم تثبت سرعت در لکوموتیو زیمنس به شرط توان لکوموتیو زیر 3 کیلومتر است و ضمن اینکه طراحی موتور به گونه ای است که آسیب کمتری با ازدیاد دور موتور به لکوموتیو وارد می شود (به علت استفاده از تجهیزات جدیدتر مدیریت
عملکرد موتور) ولی در لکوموتیوهای جی ام دو زمانه و جی ای این قابلیت ها وجود ندارد.
لذا پس از چند مدت استفاده از این سیستم ، این لکوموتیوها دچار آسیب های زیاد موتوری می شوند و اگر هم لکوموتیوران بخواهد پایین تر از سرعت مقرره از ایستگاه عبور کند، قطعا دیگر افزایش ظرفیت خط رخ نخواهد داد.
در حال حاضر همین سیستم ATC در محور مشهد تهران برای هر عبور قطار از هر ایستگاه حدود 1 دقیقه موجب افزایش مدت زمان سیر شده که شاید در نگاه اول زمان زیادی نباشد اما اگر این عدد را در بیش از 50 ایستگاه محور مشهد تهران بکنید می شود 50 دقیقه کندی سیر قطارهای استفاده کننده از سیستم ATC با قطارهایی که از این سیستم استفاده نمی کنند، پس افزایش سیر دوبرابر نخواهد بود.
بنابراین "سيستم كنترل اتوماتيك قطارها ظرفيت را دو برابر نمیکند" مگر اینکه در عمل برای اشکالات آن فکری شود، ضمن اینکه منکر افزایش ایمنی و سایر مزایای دیگر این سیستم نبوده و نیستم.
به نظر میرسد هدف از طرح مجدد موضوع ترغیب خوانندگان به اظهار نظر است. در کمال احترام عرض میکنم در چنین موارد تخصصی باید نظر کارشناسان و مراجع مطلع به اطلاع خوانندگان برسد. در غیر اینصورت خواننده جز نظرات پراکنده و متناقض چیزی نخواهد یافت.