◄ پای اراذل و اوباش را از جاده های ایران قطع کنید!
هر از چندی تصاویری در فضای مجازی همرسانی می شود که تماشای آن دل هر ایرانی را به درد می آورد. در این تصاویر، چند نفر با خودرو یا موتورسیکلت، راه مردم را در جاده ای سد می کنند، به خودروها آسیب می زنند، قدرت نمایی می کنند و فیلم آن را هم برای انتشار در فضای مجازی ضبط می کنند.
هر از چندی تصاویری در فضای مجازی همرسانی می شود که تماشای آن دل هر ایرانی را به درد می آورد. در این تصاویر، چند نفر با خودرو یا موتورسیکلت، راه مردم را در جاده ای سد می کنند، به خودروها آسیب می زنند، قدرت نمایی می کنند و فیلم آن را هم برای انتشار در فضای مجازی ضبط می کنند. اتفاقی که طی روزهای گذشته در یکی از جاده های استان سمنان رخ داد زنگ هشداری بود درباره جسارت فزاینده افرادی که گویی هزینه قانون شکنی را چندان سنگین نمی بینند.
خوشبختانه پلیس با واکنشی سریع توانست شش نفر از عاملان این حادثه را ظرف کمتر از ۲۴ ساعت شناسایی و دستگیر کند. اقدامی که شایسته تقدیر است و نشان می دهد توان برخورد با این افراد وجود دارد اما پرسش مهم تر این است که چرا چنین افرادی اساسا به خود اجازه می دهند در ملاعام و در جاده های کشور که محل تردد مردم و جابجایی انواع بارها و محموله هاست، امنیت مردم را هدف قرار دهند و با تخریب اموال شهروندان، برای خود نمایش قدرت راه بیندازند؟
اگر این اوباش احتمال برخورد قانونی را جدی می دانستند آیا باز هم چنین رفتاری از خود نشان می دادند؟ بازدارندگی قانون چه تعریفی در این ماجراها دارد؟
در مبحث جرم شناسی، سرعت کشف جرم قطعا در بازدارندگی اهمیت دارد اما آنچه بیش از همه مانع ارتکاب جرم می شود، قطعیت و سنگینی مجازات در ذهن مجرم است. اگر فردی با وجود سابقه شرارت یا خشونت، همچنان تصور کند که هزینه اقداماتش ناچیز است یا می تواند به راحتی از تبعات آن عبور کند، یا زندان را محیطی راحت و آسوده بیابد احتمال تکرار رفتار مجرمانه افزایش می یابد. به همین دلیل است که بسیاری از کارشناسان معتقدند صرف دستگیری، بدون ایجاد احساس بازدارندگی، نمی تواند چرخه چنین جرایم زشتی را متوقف کند.
از سوی دیگر، بخشی از این نمایش های خشونت آمیز، با هدف کسب شهرت در شبکه های اجتماعی انجام می شود. انتشار فیلم های قدرت نمایی، تخریب خودروها یا ایجاد رعب و وحشت، برای برخی از این افراد به ابزاری برای نمایش نفوذ و ایجاد هراس تبدیل شده است. در چنین شرایطی، برخورد قضایی باید به گونه ای باشد که نه تنها مرتکبان، بلکه دیگر افراد مستعد ارتکاب چنین رفتارهایی نیز پیام روشنی درباره تبعات سنگین ارتکاب این جرایم دریافت کنند.
موضوع دیگری که نباید از آن غافل شد، رویکرد پیشگیرانه است. پلیس معمولاً پس از وقوع جرم وارد عمل می شود و این وظیفه ذاتی آن در کشف جرم و دستگیری مجرمان است. اما در کنار این مأموریت، این پرسش نیز مطرح می شود که آیا می توان با رصد افراد سابقه دار، کنترل نقاط پرخطر، استفاده گسترده تر از دوربین های نظارتی و تقویت گشت های هدفمند، احتمال وقوع چنین حوادثی را کاهش داد؟
واقعیت این است که امنیت، تنها به معنای دستگیری مجرمان پس از وقوع جرم نیست. شهروندان انتظار دارند زمانی که وارد جاده یا خیابان می شوند با چنین صحنه هایی مواجه نشوند. احساس امنیت زمانی شکل می گیرد که مردم مطمئن باشند هیچ فردی نمی تواند با اتکا به زور، قمه، چوب یا هر ابزار دیگری، نظم عمومی را به چالش بکشد.
حادثه سمنان اگرچه با دستگیری سریع عاملان پایان یافت اما نباید بستن پرونده آن موفقیت پلیس تلقی کرد و از کنار ریشه های آن گذشت. این اتفاق فرصتی برای بازنگری در میزان بازدارندگی مجازات ها، نحوه برخورد با اراذل و اوباش سابقه دار و تقویت سیاست های پیشگیرانه است. جامعه ای که امنیت را مطالبه می کند، انتظار دارد نه فقط مجرمان پس از ارتکاب جرم بازداشت شوند بلکه شرایط به گونه ای مدیریت شود که کسی جرأت نکند امنیت جاده ها و خیابان ها را به بازی بگیرد.
مدیر مسئول تین نیوز
