دستیابی به آسمان آبی با توسعه حملونقل عمومی
تین نیوز | زندگی در کلانشهرها جدا از فرصتهای متعدد اقتصادی و اجتماعی با انواع تهدیدهای زیستمحیطی مواجه است که سلامت شهروندان آن را هدف قرار داده است.
درچنین شرایطی و در كنار وجود مسائل متعدد دیگری كه به نوعی زندگی ساكنین شهرها را از ابعاد مختلف به محاصره خود درآورده بهنظر میرسد كه كار مدیریت و كنترل شرایط زندگی امری بسیار پیچیده و دشوار باشد.
محمد حقانی، رئیس كمیته محیطزیست شورای شهر تهران در توضیح یكی از مهمترین مشكلاتی كه شهر با آن دست به گریبان است، به آلودگی هوا اشاره كرد و گفت: كاهش آلودگیهای متعدد زیستمحیطی كه سلامت انسان و بهداشت محیط را تهدید میكند، مستلزم سیاستها، برنامهها و اقدامات اجرایی، متناسب و یكپارچه است. این درحالی است كه به گفته حقانی با وجود آنكه اقدامات مناسب در تصمیمات و مصوبات برنامه و بودجه مدیریت شهری به خوبی قابل رصد و كنترل است اما در سیاستها و برنامههای اجرایی دولت ملی و محلی كمتر به آن توجه شده است. وی به همین دلیل از عدمپایبندی دولت به
پرداخت تعهدات مالی و قانونی خود در قبال شهرداری تهران و نیز عدماولویت حملونقل عمومی با محوریت مترو، كمبود فضای سبز و نبود مدیریت بهینه پسماند و دیگر آلایندههای زیستمحیطی در شهرداری تهران انتقاد كرد و گفت: این یك واقعیت تلخ است كه بدون حل دوگانه گفتار و عمل چه در سطح ملی و چه محلی همه دغدغهها در مورد مدیریت آلایندههای زیستمحیطی در حد گفتار و نوشتار باقی خواهد ماند.
منحنیهای وضعیت آلودگی هوای تهران پس از سال ۷۹ نشانگر روند افزایشی آلودگی هوا تا سال ۸۰ و سپس تثبیت و كاهش آن بهطور تدریجی تا سال ۸۵ (بهرغم افزایش روزانه صدها خودرو به شهر تهران) بود. این نمودارها اما متأسفانه از سال۸۶ بیانگر افزایش مجدد روزهای ناسالم بودند. از اینرو رئیس كمیته محیطزیست شورای شهر تهران اظهار امیدواری كرد كه شورای شهر و شهرداری تهران با توجه به چالش آلودگیهای زیستمحیطی حداقل از سال آینده اولویت اصلی خود را بر محورهای محیطزیست شهر تهران متمركز كنند و از شروع پروژههای بلندپروازانه كه در عمل مغایر با كاهش
آلودگیهای زیستمحیطی است، جلوگیری به عمل آورند. حقانی همچنین با خطاب قراردادن دولت و مجلس شورای اسلامی خواستار عملكردن دولت به تعهدات قانونیاش درقبال توسعه حملونقل ریلی و عمومی در زمان مقرر شد.
شاید بتوان با اشارهای مختصر به برخی مصوبات شورای شهر تهران از تلاشهای این نهاد برای كاهش آلودگی هوا در قالب مصوبات متعدد نمونههایی را یادآوری كرد؛ ازجمله پیگیری اقدامات اجرایی برای معاینه فنی خودروهای شهر تهران، ساماندهی فعالیتهای مشاغل و صنایع آلاینده، الزام شهرداری به توجیه فنی، اقتصادی و محیطزیستی تمام طرحها و پروژههای زیربنایی و پیشنهاد به دولت برای كنترل بنزین (از جمله آلایندههای خاص بخارات بنزین) در هوای شهر تهران. با این همه از نظر حقانی در شرایط كنونی وضع بهگونهای است كه بهنظر میرسد استراتژی جدی و ضروریتری
از توسعه حملونقل عمومی با محوریت مترو برای كنترل و كاهش آلودگیهای هوای تهران وجود نداشته باشد، اما استراتژی دوم به گفته این عضو شورای شهر میتواند حفظ باغات و احیای رود درهها و ریههای تنفسی شهر تهران باشد. بنابراین حقانی معتقد است چنانچه از سال آینده به بعد تمركز مدیریت محلی تهران بر محیطزیست، سلامت و بهداشت شهری معطوف شود امید آن میرود كه ظرف 10سال بتوان حداقل به كنترل آلایندهها دست یافت اما در غیراین صورت ما در آینده با بحرانهای شدیدتر و جدیتری مواجه خواهیم شد.
اهمیت جذب مشاركتهای مردمی
از نظر مجید ابهری، استاد جامعهشناس و رفتارشناسی اساسا بدون حضور فعالانه شهروندان توانمندترین مدیریتهای شهری نیز در ایفای رسالت خود توفیق چندانی نخواهد یافت. این استاد دانشگاه اصلیترین علت عدمحصول مسئولیت شهروندی را ارائه ندادن الگوهای رفتاری مناسب یا ناقص از سوی والدین، آموزگاران، مربیان، دولتمردان دانست و گفت: وقتی پدری زبالههای خود را از ماشین به بیرون پرتاب میكند و توجهی به مصرف درست آب، برق وگاز ندارد چگونه میتوانیم از فرزندان این خانواده توقع درستاندیشی داشته باشیم؟ به گفته ابهری هنوز نظام خدمات شهری بهطور سیستماتیك
برنامههای جذب مشاركت را اجرایی نكرده است. یكی از ابزارهای مشاركت بهكارگیری ظرفیتهای سمنها یا تشكلهای مردمی است. از طرفی راهاندازی كمپینها نیز بهطورنمادین میتواند عاملی درتشویق و تحریك دیگران باشد.