مشکلات تهران نتیجه سوء مدیریت است
تین نیوز | شورای شهر به عنوان نهادی که وظیفه نظارت بر اقدامات شهرداری و نحوه خدماترسانی به شهروندان را دارد، بارها نسبت به مشکلات مربوط به ساخت وساز بیرویه در تهران واکنش نشان داده است و عواقب ناگوار آن را برای شهر و مدیریت شهری متذکر شده است. واقعیت این است که ظرفیت شهر تهران چند سالی است که تکمیل شده است و پایتخت دیگر تحمل بارگذاریهای جدید را ندارد. ضمن این که منابع طبیعی این شهر نیز همچون سایر شهرها محدود است و ظرفیت این میزان از ساخت و ساز و به تبع آن تمرکز جمعیت را ندارد.
بی توجهی به محدودیت منابع موجب شده است تا امروز بسیاری از شهروندان تهرانی با مشکلات ترافیک و آلودگی هوا دست و پنجه نرم کنند. برخلاف بسیاری، من بر این باورم که بسیاری از مشکلات فعلی شهر تهران، نه به فقدان قوانین یا بحثهای کارشناسی که به سوء مدیریت شهری مربوط است. مدیریت شهری در تمامی شهرهای پیشرفته دنیا از یک سری قوانین و استانداردهای مشخص پیروی میکند. در تهران اما آنقدر با مصوبات و قوانین بازی می شود تا در عمل اثری از آن باقی نمی ماند.
از حدود 12 سال قبل که شهرداری تصمیم به اجرای ساخت و سازهای قانونمند و کارشناسی گرفت برای هر منطقه مشاور ساخت وساز در نظر گرفته شد که مشاوران مناطق باید مجموعه اقدامات و شرایط مناطق خود را به مشاور مادر که بر تمامی مناطق شهر تهران احاطه داشت، ارائه میکردند. مبتنی بر نظرات کارشناسان نیز در سال 1385 طرح جامع شهر تهران به تصویب شورای عالی معماری و شهرسازی رسید.
در سال 86 نیز طرح تفصیلی شهر تهران با توجه به پهنه بندیهای شهر تمامی مسائل شهری را با جزئیات مورد توجه قرار داد. در این دو طرح مصوب، تمامی مسائل شهرسازی به طور کامل مورد توجه قرار گرفت و به همه آنها به طور جزئی پرداخته شده است. انتظار نیز این بود که با اجرای این طرح ها بخش زیادی از مشکلات تهران حل شود یا حداقل مشکل جدیدی به کلکسیون مشکلات تهران اضافه نشود اما، در عمل این طرحها آن طور که باید به ویژه در بخش ساخت و ساز اجرا نشدند. متاسفانه در حال حاضر، اشکال عمده ساخت وساز در تهران مساله درآمدزایی و کمبود درآمدهای پایدار است.
بدین معنی که شهرداریها در کل کشور به جای کسب درآمدهای پایدار از طریق عوارض و شهرسازی و نوسازی رو به تراکم فروشی یا شهر فروشی آوردهاند. متاسفانه این مورد در تهران با شدت بیشتری رخ داد به طوری که در مواردی حتی اضافه بر طرح جامع و تفصیلی شهر تهران ساخت وسازو حتی تغییر پهنه (تبدیل فضای سبز به فضای مسکونی) صورت گرفت. تراکم ساخت وساز در نهایت به افزایش جمعیت در این شهر منجر شد که حاصل آن، چیزی جز محدودیت در پروژههای خدماترسانی نیست.
به تازگی نیز موضوع ساخت و سازهای بی رویه و خارج از قانون اطراف دریاچه چیتگر و در منطقه 22 شهرداری تهران که قرار بود منطقه نمونه شهرداری باشد، مورد توجه اعضای شورای شهر و کارشناسان حوزه شهری قرار گرفته است. ساخت و سازها در نزدیکی دریاچه چیتگر نهتنها با هدف اولیه ساخت دریاچه که تلطیف هوای تهران بود، مغایرت دارد بلکه در مواردی این تصور را به ذهن متبادر میکند که دریاچه به ملک خصوصی یا بخشی از حیاط ساختمان های اطراف تبدیل شده است.
با وجود آن که زمان زیادی از عمر شورای چهارم شهر نمیگذرد، تمامی اعضای شورای شهر اعم از هر گرایش سیاسی به این باور رسیدهایم که با تقویت نقش نظارتی شورا در مقابل هر نوع تخلف و اقدامات خارج از ضوابط با جدیت بایستیم زیرا دیگر کمر تهران زیر بار تراکم جمعیت و ساخت وسازها خم شده است و با نهایت تاسف همه ما نظارهگر این فاجعه هستیم.
* عضو شورای شهر تهران و رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری