اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان؛ راهکاری برای تسهیل ترانزیت کالا
اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان که طرح ابتکاری کشورمان است، مسافت حمل و نقل کالا از چین به ایران را تا حدود ۵۰ درصد کاهش داده و امکان حرکت مستقیم قطارها تا اروپا را فراهم می کند.
خط آهن «هرات- مزار شریف- واخان» به عنوان یک پروژه راهبردی، با اتصال ریلی چین به اروپا و غرب آسیا از طریق افغانستان- ایران- ترکیه، نقش مهمی در توسعه تجارت و ترانزیت منطقه و جهان ایفا خواهد کرد.
دهم دی ماه امسال اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان و اهمیت اقتصادی و سرمایهگذاری در پروژه خط آهن مذکور در دیدار معاون فنی و کفیل وزارت فواید عامه افغانستان با مدیرعامل راه آهن جمهوری اسلامی ایران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
کارشناسان با تاکید بر لزوم اتصال ریلی به کشورهای همسایه، معتقدند: امروز تقویت ارتباط کارگویی و باری با چین یک ضرورت است.
از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۶۳ قطار از چین به مقصد ایران و اتحادیه اروپا به کشورمان وارد شده و این روند همچنان ادامه دارد. این در حالی است که سال گذشته فقط هفت قطار در این مسیر سیر کرد. امضای تفاهمنامههای ششجانبه برای تعریف تعرفه مشترک در کشورهای طول مسیر و سایر اقدامات، شاخه جنوبی کریدور شرق به غرب از مسیر ایران را فعالتر خواهد کرد.
پیش بینی میشود با توافقات انجام شده بین ۶ کشور مسیر چین به اروپا، تردد قطارها در این مسیر به سالانه ۳۰۰ قطار افزایش یابد.
در همین زمینه، شهریار نقیزاده مدیرکل بازرگانی خارجی راه آهن جمهوری اسلامی ایران در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا افزود: راهآهن جمهوری اسلامی ایران ایدهای را مطرح کرده است که میتواند به بهبود روابط تجاری و حملونقل بین ایران و چین کمک کند.
وی توضیح داد: بر اساس این طرح، اتصال ریلی ایران به چین از طریق افغانستان با استفاده از ریل نرمال (عرض ۱۴۳۵ میلیمتر) میتواند مشکلات مربوط به ترانزیت کالا در مرزهای چین با قزاقستان و ترکمنستان را برطرف کند.
این مقام مسئول راه آهن بیانداشت: این طرح به گونهای طراحی شده که قطارها بدون نیاز به تعویض بوژی یا انتقال کالا از واگن عریض به واگن نرمال، از چین تا اروپا به صورت مستقیم حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: این ایده مورد استقبال طرفین قرار گرفته و هماکنون کارهای کارشناسی برای سرمایهگذاری در این زمینه در حال انجام است.
نقیزاده تصریح کرد: توسعه خط ریلی افغانستان به شکل نرمال نه تنها مزایای اقتصادی دارد، بلکه وابستگی سیاسی افغانستان به شبکه ریلی ایران را نیز تقویت میکند.
وی اظهار داشت: این پروژه شامل ساخت ۶۴ کیلومتر خط ریلی تا هرات و ادامه آن تا مزارشریف است که در نهایت از طریق منطقه واخان به ایالت سینکیانگ چین متصل خواهد شد.
این مقام مسئول راه آهن توضیحداد: مسیر یاد شده بسیار صعبالعبور است و بهجز ایران، شرکتهایی از افغانستان برای ساخت این مسیر اعلام آمادگی کردهاند.
مزیت مسیر جدید از نظر کوتاه شدن زمان و کاهش هزینهها
مدیرکل بازرگانی خارجی راه آهن گفت: مسیر جدید از نظر زمان و هزینه نسبت به مسیرهای فعلی که در دو نقطه نیاز به ترانشیپ کالا دارند، مزیتهای قابل توجهی خواهد داشت.
وی یادآور شد: در حال حاضر، کالاها در مرز چین و قزاقستان و همچنین مرز ترکمنستان و ایران دچار ترانشیپ میشوند که این امر افزایش زمان حملونقل و هزینهها را به دنبال دارد.
ترانشیپ به معنای حمل و نقل محموله به مقصد میانی و سپس به مقصد اصلی است.
نقیزاده ادامهداد: با اجرای این طرح، انتظار میرود که مسافت حملونقل کالا از چین به ایران حدود ۵۰ درصد کاهش یابد و امکان حرکت مستقیم قطارها تا اروپا فراهم شود.
وی خاطرنشانکرد: این پروژه میتواند تحولی در عرصه حملونقل ریلی منطقه ایجاد و روابط تجاری بین ایران و چین را تقویت کند.
به گزارش ایرنا، پیش از این جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه آهن از شکلگیری یک مسیر انتقال بار و ترانزیت جدید در کشور به مقصد افغانستان خبر داد و گفت: در هشت ماه ابتدایی سال گذشته کل صادرات ریلی و ترانزیت از ایران به افغانستان ۱۵ هزار تن بود، این در حالیست که در ۱۰ ماهه امسال این آمار به ۵۷۰ هزار تن رسیده است.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامهداد: آمار صادرات و ترانزیت ریلی به افغانستان در دی ماه امسال به ۹۴ هزار تن رسید و امیدواریم در بهمن ماه از مرز ۱۲۰ هزار تن عبور کند. همچنین پیش بینی میشود برای سال آینده به رقم سه میلیون تن برسیم که بخشی از آن، ترانزیت کالا و بار از امارات، کویت و روسیه را نیز شامل میشود.
خب بیایید کاهش مسافت را به درصد بیان نکنیم بلکه به کیلومتر بیان کنیم.
سوای از کاهش دو تا سه هزار کیلومتری مسافت اتصال
مستقیم به چین ، اما نکته مهم این هست که قزاقستان با همکاری باکو و بوسیله عبور از دریای خزر و کریدور زنگه زور قصد دارد تا بیشترین درصد حق ترانزیت را نصیب خودش بکند ، بطوریکه سهم چندانی به ایران و بقیه نرسد.
چندی قبل برنامه ریزی های لازمه را نیز باکو و قزاقستان در این زمینه انجام دادند.
بنابراین لازم هست تا دیر نشده،بسرعت تمام یک خط آهن ترجیحا دو خطه ی رفت و برگشتی به چین از طریق شمال افغانستان و واخان احداث بشود.
لابی های مخالف قصد دارند تا مانع اتصال مستقیم ایران به چین بشوند
مورد بعدی اینکه مسیر این خط آهن از هرات تا ولایت تخار تقریبا صاف و هموار میباشد.
فقط از واخان تا فیض آباد مرکز استان بدخشان تا حدی صعب العبور است. اما کاملا امکان ساخت راه آهن در این محدوده نیز در دسترس است.
.
نیاز هست تا دولت ایران و دولت حاکمه در افغانستان تمام بار ها و واگن های عبوری از کشور هایشان را بیمه کامل بکنند تا خیال دولتها و تجار در زمینه تضمین جبران خسارت احتمالی کاملا راحت بشود.
بیمه کامل نقش بسیار مهمی در رونق گرفتن این کریدور ریلی دارد.
نکته سوم = به امید رونق گرفتن کریدور از سمت سرخس و آسیای میانه نباشید. اگر قرار بود تا این قسمت رونق بگیرد تا بحال این اتفاق افتاده بود.
قزاقستان برنامه ریخته تا از طریق باکو و کریدور زنگه زور به ترکیه و اروپا وصل بشود و نه ایران.
.
از طرفی از مسیر راه آهن هرات_بلخ_واخان_چین امکان صادرات نفت و سوخت ایران از طریق ریلی هم به چین فراهم میشود.
حال آنکه کشور های آسیای میانه بدلیل تحریم های آمریکا ممکن است اجازه انتقال نفت ایران به چین را ندهند.
میلیارد ها دلار حق دلالی و واسطه گری امارات و مالزی و سنگاپور و ... هم با اتصال مستقیم به چین از طریق این خط آهن در جیب خودمان باقی می ماند.