◄ آیا ناترازی ناوگان اربعین مدیریت می شود؟
سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای با هدف جلوگیری از شکل گیری بازار سیاه و مدیریت دقیق توزیع ناوگان، پیش فروش بلیت اتوبوس های اربعین ۱۴۰۵ را در تمامی استان ها با الزام استفاده از «سامانه سپاس» کلید زده است.
با نزدیک شدن به ایام اربعین، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای در جدیدترین اطلاعیه خود، جزئیات اجرایی طرح پیش فروش بلیت ناوگان جاده ای را ابلاغ کرد. بر اساس این دستورالعمل، تمام شرکت های مسافربری مکلف شده اند بلیت های خود را صرفاً از طریق بستر آنلاین و با اتصال به سامانه جامع «سپاس» (سامانه پیش خرید اربعین) عرضه کنند.
سامانه سپاس؛ ابزار کنترل عرضه
به گزارش تین نیوز، مدیران استانی راهداری تأکید دارند که سامانه «سپاس» نه تنها ابزاری برای فروش، بلکه به عنوان «اتاق فرمان» توزیع ناوگان عمل می کند. با استفاده از این سامانه، امکان پایش لحظه ای تعداد بلیت های فروخته شده و ظرفیت خالی در هر استان فراهم شده است. به گفته یکی از مدیران ارشد سازمان راهداری: «امسال اولویت اول ما، جلوگیری از سرگردانی زوار در پایانه هاست. داده های سامانه سپاس به ما این امکان را می دهد تا ناوگان کمکی را پیش از ایجاد گره ترافیکی، به پایانه های پرتقاضا هدایت کنیم.»
تفکیک استانی و مدیریت تقاضا
گزارش های دریافتی از ادارات کل راهداری استان های کشور نشان می دهد که هم افزایی بی سابقه ای برای مدیریت سفرها ایجاد شده است:
- استان تهران: با توجه به حجم بالای تقاضا، پایانه های چهارگانه تهران موظف شده اند پیش فروش بلیت های برگشت را با هماهنگی کامل دفاتر نمایندگی در مرزهای خروجی (به ویژه خسروی و مهران) انجام دهند. تمرکز اصلی بر تأمین اتوبوس های دربستی و سرویس های مستقیم است.
- استان قم و اصفهان: به عنوان دو کانون اصلی زوار، طرح «پیش فروش متمرکز» در این استان ها اجرا می شود تا از تجمع زائران در پایانه ها جلوگیری شود. مدیران راهداری این استان ها بر لزوم خرید بلیت رفت و برگشت پیش از عزیمت تأکید ویژه ای دارند.
- سایر استان ها: در استان های دورتر، تمرکز بر استفاده از ظرفیت ناوگان استانی برای پر کردن مسیرهای منتهی به مرز و کاهش تردد ناوگان خالی (Empty Run) است که هزینه های عملیاتی را برای شرکت ها به شدت کاهش می دهد.
چالش ها و هشدارها
علی رغم این برنامه ریزی ها، برخی مدیران صنفی نسبت به کمبود ناوگان در صورت افزایش ناگهانی تقاضا ابراز نگرانی کرده اند. با این حال، سازمان راهداری از توافق با سایر بخش ها برای استفاده از تمام ظرفیت موجود سخن می گوید.
در همین راستا، مدیرکل حمل ونقل مسافر سازمان راهداری با صراحت هشدار داد: «هرگونه فروش بلیت خارج از سامانه سپاس یا با قیمت های مصوب نشده در پایانه ها، تخلف صنفی محسوب شده و با متخلفان در کمیسیون های ماده ۱۱ و ۱۲ برخورد فوری خواهد شد.»
آنچه در اربعین ۱۴۰۵ بیش از هر چیز خودنمایی می کند، تغییر رویکرد سازمان از «نظارت سنتی» به «نظارت داده محور» است. سامانه سپاس عملاً در حال تبدیل شدن به یک «هاب مرکزی» است که می تواند شکاف عرضه و تقاضا را در زمان پیک سفر شناسایی کند. با این حال، موفقیت نهایی این طرح، نه تنها در گرو عملکرد نرم افزاری، بلکه وابسته به «آمادگی ناوگان» و «تعهد شرکت های حمل ونقل» در تأمین اتوبوس ها طبق برنامه زمان بندی اعلامی است. فعالان صنعت حمل ونقل باید در روزهای آینده منتظر اطلاعیه های تکمیلی درباره نرخ های مصوب و نحوه استرداد بلیت ها باشند.
