◄ معرفی معاونت راهداری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای / تاریخچه راهداری؛ از وزارت راه تا سازمان راهداری
معاونت راهداری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، بازوی اصلی نگهداری و ایمنی راه های کشور است.
معاونت راهداری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای یکی از بخش های کلیدی مدیریت زیرساخت های حمل و نقل کشور است که مسئولیت برنامه ریزی، هدایت و نظارت بر نگهداری راه ها و ابنیه فنی، مدیریت حریم راه ها و ارتقای کیفیت خدمات راهداری را بر عهده دارد.
به گزارش تین نیوز، این معاونت با نظارت بر فعالیت های اجرایی، مدیریت ماشین آلات تخصصی و هماهنگی با ادارات کل استانی، نقشی مهم در حفظ سرمایه های ملی، استمرار تردد و ارتقای ایمنی محورهای مواصلاتی ایفا می کند.
معاونت راهداری چیست و چه جایگاهی دارد؟
سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای از مجموعه های وابسته به وزارت راه و شهرسازی است که ماموریت های مرتبط با راهداری و حمل و نقل جاده ای را دنبال می کند.
معاونت راهداری در این ساختار، بر برنامه ریزی و هدایت فعالیت های مرتبط با نگهداری راه های تحت مسئولیت سازمان تمرکز دارد. اجرای بخش مهمی از این ماموریت ها از طریق ادارات کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان ها و با همکاری پیمانکاران، مهندسان مشاور و واحدهای تخصصی انجام می شود.
با توجه به گستردگی شبکه راه های کشور، هماهنگی میان ستاد سازمان و واحدهای استانی برای تخصیص منابع، اولویت بندی عملیات و نظارت بر کیفیت اجرای پروژه ها اهمیت ویژه ای دارد.
در حال حاضر و از تیر ماه سال 1405 تاکنون، حسن جهانیان با حکم رئیس این سازمان مسئولیت معاونت راهداری را برعهده دارد.
شرح وظایف معاونت راهداری سازمان راهداری
مهمترین وظایف معاونت راهداری را می توان در چند محور اصلی دسته بندی کرد:
۱. نگهداری و بهسازی راه ها: برنامه ریزی برای شناسایی خرابی های روسازی، اولویت بندی عملیات تعمیر و نگهداری و نظارت بر اجرای اقدامات لازم برای حفظ کیفیت راه ها.
۲. نگهداری ابنیه فنی: پیگیری وضعیت پل ها، تونل ها، آبروها، دیوارهای حائل و سایر سازه های وابسته به راه و برنامه ریزی برای تعمیر و نگهداری آنها.
۳. تدوین ضوابط فنی: تهیه یا بازنگری دستورالعمل ها و معیارهای اجرایی راهداری، نظارت بر رعایت الزامات فنی و ارتقای کیفیت عملیات نگهداری.
۴. مدیریت حریم راه ها: پایش حریم قانونی راه، رسیدگی به تخلفات در چارچوب اختیارات قانونی و هماهنگی برای جلوگیری از ساخت وسازها و دسترسی های غیرمجاز که می توانند ایمنی راه را تهدید کنند.
۵. مدیریت ماشین آلات راهداری: برنامه ریزی برای استفاده بهینه از تجهیزات، نگهداری و تعمیر ماشین آلات و افزایش آمادگی ناوگان برای اجرای عملیات عادی و اضطراری.
۶. راهداری زمستانی و مدیریت بحران: برنامه ریزی برای برف روبی، یخ زدایی، پاک سازی مسیرهای مسدودشده و رسیدگی به آسیب های ناشی از سیلاب، رانش زمین و ریزش کوه.
۷. نظارت بر عملکرد استان ها و پیمانکاران: بررسی پیشرفت عملیات، ارزیابی کیفیت پروژه ها، کنترل عملکرد پیمانکاران و پیگیری مسائل فنی و اجرایی در چارچوب مقررات سازمان.
همچنین نگهداری علائم، حفاظ های ایمنی، روشنایی و سایر تجهیزات مرتبط با ایمنی راه، متناسب با تقسیم وظایف سازمانی، در برنامه های نگهداری زیرساخت های جاده ای قرار می گیرد.
تاریخچه راهداری؛ از وزارت راه تا سازمان راهداری
ساختار راهداری کشور طی چند دهه گذشته، هم زمان با تحولات نظام اداری بخش حمل و نقل، تغییرات مهمی را تجربه کرده است.
سال ۱۳۵۴: بر اساس روایت تاریخی مطرح شده درباره تحولات تشکیلاتی این حوزه، ساختاری با عنوان «معاونت اجرایی و راهداری» در وزارت راه و ترابری وقت شکل گرفت.
سال ۱۳۶۱: بازنگری در ساختار وزارتخانه، زمینه تغییر در تقسیم بندی وظایف راهداری و حمل و نقل جاده ای را فراهم کرد.
سال ۱۳۶۷: شرکت سهامی خاص پایانه های عمومی وسایل نقلیه باربری تاسیس شد.
سال ۱۳۷۳: بر اساس مصوبه شورای عالی اداری در آبان این سال، سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور شکل گرفت و بخشی از وظایف مرتبط با حمل و نقل جاده ای در ساختار جدید سازمان دهی شد.
سال ۱۳۷۶: عنوان سازمان به «سازمان حمل و نقل جاده ای و پایانه ها» تغییر یافت.
سال ۱۳۸۲: یکی از مهمترین تحولات ساختاری رخ داد. بر اساس مصوبه شماره ۷۴۰۲۲/۱۹۰۱ مورخ ۲۲ تیر ۱۳۸۲ شورای عالی اداری، وظایف، نیروی انسانی، تجهیزات، تعهدات و اعتبارات معاونت راهداری وزارت راه و ترابری به سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور منتقل شد و نام آن به «سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای» تغییر یافت.
سال ۱۳۹۱: نمودار کلان تشکیلاتی سازمان در ۱۷ خرداد این سال ابلاغ شد. این نمودار یکی از مراحل مهم تثبیت ساختار سازمانی بود.
نقش معاونت راهداری در ایمنی جاده ها
نگهداری اصولی راه ها از عوامل موثر بر ایمنی تردد است. خرابی روسازی، نقص علائم هشداردهنده، آسیب دیدگی حفاظ های ایمنی و مشکلات زهکشی می توانند خطرات جاده ای را افزایش دهند.
از این رو، شناسایی به موقع نواقص، تعمیر زیرساخت ها، آماده به کاری ماشین آلات و رسیدگی سریع به شرایط اضطراری از مهمترین الزامات عملکرد موثر معاونت راهداری هستند.
با توجه به این که فرسودگی بخشی از زیرساخت ها، محدودیت منابع مالی، افزایش هزینه تعمیر ماشین آلات و مخاطرات طبیعی از جمله چالش های مهم حوزه راهداری است، توسعه نگهداری پیشگیرانه، اولویت بندی اعتبارات بر اساس وضعیت واقعی راه ها، تقویت آمادگی تجهیزات و استفاده از سامانه های اطلاعاتی برای پایش خرابی ها، به افزایش بهره وری منابع و بهبود کیفیت خدمات کمک می کند.
بر این اساس می توان گفت معاونت راهداری سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای یکی از ارکان مهم صیانت از زیرساخت های جاده ای کشور است. وظایف این معاونت از نگهداری راه ها و ابنیه فنی تا مدیریت حریم راه ها، ماشین آلات و عملیات اضطراری را در بر می گیرد.
