مشهد در انتظار واگن های مترو چینی/ اختصاص ۶۰ دستگاه از محل قرارداد تهران به خط ۳
مدیرعامل شرکت قطار شهری مشهد از نیاز ۲۱۰ واگنی خط ۳ مترو خبر داد و گفت: مقرر شده ۶۰ دستگاه واگن از محل قرارداد خرید واگن های تهران از چین به مشهد اختصاص یابد.
کیانوش کیامرز، مدیرعامل شرکت قطارشهری شهرداری مشهد، از کمبود شدید واگن برای خط ۳ مترو این کلانشهر خبر داد و گفت: در حال حاضر هیچ واگن اختصاصی برای این خط نداریم.
به گزارش تین نیوز، کیامرز در تشریح وضعیت فعلی ناوگان قطار شهری مشهد اظهار کرد: طراحی سیستم قطار شهری مشهد و واگن های آن به صورت اختصاصی انجام شده و در حال حاضر هیچ واگن مشابهی با این مشخصات در سایر شهرهای کشور نداریم.
وضعیت ناوگان خطوط یک، دو و سه مترو مشهد
| خط مترو | نیاز طراحی | وضعیت تأمین | توضیحات |
| خط یک | ۱۲۰ دستگاه | ۶۰ دستگاه تأمین شده، ۶۰ دستگاه در دست تأمین | قرارداد تأمین ۶۰ واگن دوم با شرکت مپنا منعقد شده است |
| خط دو | ۱۰۰ دستگاه | ۱۰۰ دستگاه (تأمین کامل) | فرآیند خرید از سال ۱۳۹۳ آغاز و از ۱۳۹۵ وارد ناوگان شد |
| خط سه | ۲۱۰ دستگاه | صفر دستگاه (فاقد واگن اختصاصی) | فاز اول خط ۳ فعلاً با واگنهای خط ۲ سرویس دهی میشود |
جزئیات تأمین واگن خط یک؛ قرارداد با مپنا
مدیرعامل شرکت قطارشهری شهرداری مشهد با اشاره به اینکه برای خط یک مترو مشهد تأمین ۱۲۰ دستگاه واگن پیش بینی شده بود، گفت: فرآیند تأمین ۶۰ واگن نخست از سال ۱۳۸۹ آغاز شد.
وی ادامه داد: متأسفانه به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریم های ظالمانه و چالشهای تأمین منابع مالی، شهرداری مشهد طی سالهای گذشته قدرت کافی برای پیشبرد تأمین ۶۰ واگن دوم خط یک را نداشت.
کیامرز افزود: با پیگیریهای صورتگرفته، سال گذشته قراردادی با شرکت مپنا جهت تأمین ۶۰ دستگاه واگن دیگر منعقد شد. در حال حاضر متولی این موضوع شرکت بهرهبرداری قطار شهری و شهرداری مشهد هستند که با جدیت پیگیر اجرای قرارداد هستند.
خط ۳ مترو مشهد؛ نیاز ۲۱۰ واگنی و وعده اختصاص از سهم تهران
کیامرز با اشاره به تغییر رویکرد دولت در تأمین ناوگان از سال ۱۴۰۱، خاطرنشان کرد: تا پیش از سال ۱۴۰۱، شهرداری ها با کمک دولت اقدام به خرید واگن میکردند، اما از این تاریخ به بعد، دولت اعلام کرد که متولی خرید واگن برای کل کشور خواهد بود.
وی افزود: طراحی کامل خط ۳ مترو مشهد به ۲۱۰ دستگاه واگن نیاز دارد که در حال حاضر هیچ واگن اختصاصی برای این خط نداریم. با توجه به راهاندازی فاز اول خط ۳، فعلاً از واگنهای خط ۲ برای سرویس دهی در این خط استفاده میکنیم.
مدیرعامل شرکت قطارشهری شهرداری مشهد در این زمینه تأکید کرد: بر اساس توافقات، مقرر شده ۶۰ دستگاه واگن از محل قرارداد خرید واگن های تهران از چین به مشهد اختصاص یابد. هرچند که هنوز خروجی عملیاتی در این زمینه مشاهده نشده و واگنهای تهران نیز خریداری نشده اند. مشهد در لیست اولویتهای دولت پس از تهران قرار دارد، اما فعلاً خرید جدیدی صورت نگرفته است.
مدیریت فعلی خط ۳ با واگنهای خط ۲؛ تا کجا ممکن است؟
کیامرز در پاسخ به این سوال که استفاده از واگنهای خط ۲ تا چه زمانی در خط ۳ امکانپذیر است، گفت: از مجموع ۳۰ کیلومتر خط ۳، هم اکنون ۶ کیلومتر آن راه اندازی شده است.
وی افزود: اگر ۶ کیلومتر بعدی نیز وارد مدار شود، چنانچه حجم مسافر در خط ۲ افزایش شدیدی نداشته باشد، شاید بتوان همچنان با کمک گرفتن از ناوگان خط ۲ مدیریت کرد.
مقایسه با سایر کلانشهرها؛ مشهد در شرایط بهتر
مدیرعامل شرکت قطارشهری شهرداری مشهد با مقایسه وضعیت مترو مشهد با سایر کلانشهرهای کشور، اضافه کرد:
افق ۱۴۰۶؛ پایان حفاری تونلهای خطوط ۳ و ۴
کیامرز درباره وضعیت حفاری خطوط ۳ و ۴، افزود: در حال حاضر حفاری ۲۱ کیلومتر از خط ۳ و ۶ کیلومتر از خط ۴ در حال انجام است.
پیش بینی ما این است که در صورت تأمین به موقع منابع مالی، کل حفاری تونلهای مصوب شهر مشهد (خطوط ۳ و ۴)، تا پایان سال ۱۴۰۶ به اتمام برسد.
پس از پایان حفاری تونل، ایستگاه ها را به صورت فازبندی شده و در مقاطع ۶ کیلومتری اجرا خواهیم کرد، چراکه هزینه های ساخت ایستگاه بسیار بالا است.
چالش اصلی؛ تأمین منابع مالی
مدیرعامل شرکت قطارشهری شهرداری مشهد به چالشهای اجرای پروژههای زیرزمینی اشاره کرد و گفت: کار در زیر زمین سراسر چالش است، از تکنولوژی های پیچیده مترو گرفته تا نشست های ناگهانی زمین و خطر ریزش.
کیامرز تصریح کرد: اصلیترین چالش ما تأمین منابع مالی است. ساخت هر کیلومتر مترو به ۵۰ میلیون دلار اعتبار نیاز دارد که عدد بسیار سنگینی است. اگر دولت منابع مالی را به موقع تأمین کند، پروژه ها با سرعت بسیار بیشتری به بهره برداری خواهند رسید.
وضعیت ناوگان مترو مشهد به شرح زیر خلاصه میشود:
| بُعد | وضعیت فعلی |
| خط یک | ۶۰ واگن فعال، ۶۰ واگن در دست تأمین از طریق مپنا |
| خط دو | تأمین کامل ۱۰۰ واگن |
| خط سه | نیاز ۲۱۰ واگن – فاقد واگن اختصاصی – وابسته به اختصاص ۶۰ واگن از سهم تهران |
| افق حفاری تونلها | پایان حفاری خطوط ۳ و ۴ تا پایان ۱۴۰۶ (در صورت تأمین منابع) |
| چالش اصلی | هزینه ۵۰ میلیون دلاری هر کیلومتر مترو و تأمین به موقع منابع مالی |
مشهد در حالی منتظر دریافت واگنهای چینی از محل قرارداد تهران است که تاکنون هیچ خروجی عملیاتی در این زمینه مشاهده نشده و واگنهای تهران نیز هنوز خریداری نشده اند.