◄ تاریخ شفاهی راه آهن ایران؛ روایت منصور عرب یارمحمدی از پروژه دوخطه مشهد و مدیران ماندگار - بخش دوم
پروژه تاریخ شفاهی راه آهن ایران با گفت وگو با منصور عرب یارمحمدی، مدیر پیشین راه آهن، روایت هایی از پروژه دوخطه مشهد، ویژگی های مدیریتی مهندس افشار و ضرورت آموزش عملی ارائه می دهد. او تأکید دارد که شروع کار از مناطق، بهترین راه برای تربیت مدیران ریلی است.
گروهی از فعالان و اندیشمندان صنعت ریلی، پروژه «تاریخ شفاهی راه آهن ایران، فرازها و فرودها» را با هدف ثبت و حفظ تجارب پیشکسوتان این حوزه آغاز کرده اند. در سومین قسمت، گفت وگو با منصور عرب یارمحمدی، از مدیران پیشین راه آهن، روایت هایی ناشنیده از پروژه دوخطه مشهد، ویژگی های مدیریتی مهندس افشار و ضرورت آموزش عملی در راه آهن ارائه می دهد.
گفت وگو با منصور عرب یارمحمدی؛ از پروژه دوخطه مشهد تا مدیران ماندگار
منصور عرب یارمحمدی که سال ها در بخش های مختلف راه آهن فعالیت داشته، روایت هایی خواندنی از پروژه دوخطه مشهد، ویژگی های مدیریتی مهندس افشار و ضرورت آموزش عملی در صنعت ریلی ارائه می دهد. (بخش اول این گفت وگو را اینجا بخوانید)
مهندس افشار؛ الگوی مدیریت جهادی و اسلامی
به گزارش تین نیوز، عرب یارمحمدی در پاسخ به سوالی درباره رمز موفقیت مهندس افشار، می گوید: «آقای مهندس افشار شخصیتی کاملاً اعتقادی با روابط پدرفرزندی با کارکنانش داشت. بیشترین محبوبیت ایشان به خاطر سلامت نفس، کارآمدی، خاکی و مردمی بودنشان بود. ایشان از معدود مسئولانی بودند که همیشه در دسترس کارکنان بودند و ارتباط تنگاتنگی چه در کار و چه در رفع مشکلات داشتند.»
وی با اشاره به نقش شهید دکتر دادمان و تیم همراه او، از جمله احمد دنیامالی، پوربصیر و مهندس رحمتی، تأکید می کند که انصافاً جایگاه مهندس افشار در بخش ریلی ویژه است و او را به عنوان الگوی خود قلمداد می کند.
پروژه دوخطه مشهد؛ رکورد ۴۰۰ کیلومتر ریل گذاری در یک سال
عرب یارمحمدی که در زمان فعالیت به عنوان معاون فنی اداره راه آهن شمالشرق، مسئولیت اجرایی پروژه دوخطه مشهد را بر عهده داشته، از رکوردشکنی این پروژه می گوید: «مهندس افشار توانست با کمترین هزینه و بهترین زمان، پروژه را اجرا کند. با استفاده از تمام ظرفیت های ادارات کل محور، هم زمان با نگهداری بخش خط، احداث دوخطه انجام می شد. از نظر من، در یک سال ۴۰۰ کیلومتر ریل گذاری، بهترین رکوردی است که تا به حال به آن نرسیده ایم.»
این پروژه در سال ۱۳۷۴ یا ۱۳۷۵ افتتاح و در سال ۱۳۸۰ به کلی تکمیل شد. عرب یارمحمدی تأکید می کند که با کار صادقانه، چنین پروژه های خاصی انجام می شود و مهندس افشار «نگین کارکنان راه آهن» است.
مدیران ماندگار راه آهن؛ از دادمان تا سعیدنژاد
عرب یارمحمدی در ادامه به سایر مدیران مؤثر راه آهن اشاره می کند: «پس از مهندس افشار، جناب دکتر دادمان بسیار به ارتقاء راه آهن کمک کردند و زحمات مهندس افشار را تکمیل کردند. پس از مرحوم دادمان، آقای مهندس رحمتی خدمات ارزنده ای ارائه دادند. سپس آقای سعیدنژاد آمدند که از خدمات ارزشمندشان خرید ۱۵۰ دستگاه لوکوموتیو زیمنس بود که با توجه به شرایط تحریم، دستاورد بزرگی محسوب می شد.»
وی همچنین از گروه همراه مهندس افشار یاد می کند: اساتیدی چون مهندس پورمیرزا، مهندس عالیوند، مهندس قطبی، شیخ محمد، مهرآزما و مرحوم لسانی، همگی افرادی پرکار و باوجدان بودند.
ضرورت بازتولید مدیرانی مانند مهندس افشار
عرب یارمحمدی در پاسخ به سوالی درباره چگونگی بازتولید مدیرانی مانند مهندس افشار، تأکید می کند: «جوانان باید مدیران موفق را الگوی رفتار خود قرار دهند. شخصی مانند مهندس افشار، الگوی رفتاری درست و انسانی با مدیریت اسلامی داشتند. مدیران ارشد اگر بخواهند چنین مدیرانی تربیت کنند، باید از خود شروع کنند و چارچوب های رفتاری با الگوی اسلامی را رعایت کنند.»
وی با اشاره به آقایان سعیدی کیا و ترکان به عنوان دیگر مدیران ارزشمند نظام، تصریح می کند که عملکرد این مدیران می تواند راهنمای مسئولان حاضر باشد.
آموزش عملی؛ خلأ بزرگ راه آهن
عرب یارمحمدی با تأکید بر اهمیت آموزش، می گوید: «در زمان ما، علاوه بر موضوعات علمی و تئوری، نحوه برخورد استاد با دانشجویان، طرز بیان و رفتارش، همگی الگوی ما بود. اکنون باید نظارت های لازم روی روش های تدریس اساتید وجود داشته باشد.»
وی بر لزوم آموزش عملی تأکید می کند: «وقتی دانش آموختگان وارد حوزه کار ریلی می شوند، باید بدانند لوکوموتیو چیست؟ توربوشارژر و گاورنر چیست؟ باید این ها را لمس کنند. تلفیق آموزش علمی و عملی، درک کاملی از حوزه ریلی به آنها می دهد.»
تجربه مناطق؛ بهترین راه برای تربیت مدیران
عرب یارمحمدی با تأکید بر نظر مهندس آذری درباره شروع کار از مناطق، می گوید: «کاملاً موافقم. وقتی شخصی می خواهد مدیر شود، اگر از مناطق شروع کرده باشد، خیلی بهتر می تواند خدمت کند. مناطق مانند یک راه آهن کوچک هستند؛ تمام بخش هایی که در ستاد وجود دارد، در مناطق به اندازه کوچک تر موجود است.»
وی حتی بر تخصصی بودن بخش اداری راه آهن تأکید می کند: «شخصی که در بخش اداری کار می کند، باید بداند کیلومتراژ چیست و از سمت های کمک لوکوموتیوران، لوکوموتیوران، رئیس قطار و ترمزبان اطلاع کافی داشته باشد.»
ایمنی؛ اولویت نخست مدیریت ریلی
عرب یارمحمدی یکی از خلأهای مهم راه آهن را عدم توجه کافی به آموزش های سیار می داند و می گوید: «هر مدیری برای موفقیت، باید در مبحث ایمنی بینش لازم را داشته باشد تا بتواند سیاستگذاری درستی در راستای ارتقاء صنعت ریلی انجام دهد. این موضوع در همه بخش ها از جمله باری، مسافری و ارتباطات برون سازمانی صدق می کند.»
پیام به جوانان جدیدالورود
عرب یارمحمدی با اشاره به اینکه تاکنون هیچ کس از تجربیات ۳۰ ساله او برای آموزش جوانان استفاده نکرده، می گوید: «ما حاضریم بدون هیچ انتظاری تجربیات خود را در اختیار جوانان بگذاریم. جذب افراد نخبه از دانشگاه و توانمندسازی آنها با آموزش های عملی، بهترین راهکار برای پیشرفت راه آهن است.»
وی در پایان تأکید می کند: «ما تمام تلاش خود را برای بهترین کار انجام دادیم. اگر در بخش هایی نتوانستیم به اهداف برسیم، در وسع و اختیار ما نبوده است. پس از ۳۱ سال خدمت، با لطف خدا و کمک همکاران، توانستیم اقدامات مؤثری انجام دهیم.»
* این مصاحبه در سال 97 انجام شده است.
پروژه «تاریخ شفاهی راه آهن ایران» با ثبت روایت های پیشکسوتانی چون منصور عرب یارمحمدی، گامی ارزشمند در حفظ گنجینه نامشهود صنعت ریلی کشور محسوب می شود. تأکید بر ویژگی های مدیریتی مهندس افشار، رکوردشکنی پروژه دوخطه مشهد و ضرورت آموزش عملی و تخصصی، از مهم ترین نکاتی است که این گفت وگو برای نسل جدید فعالان راه آهن به یادگار می گذارد.
