◄ صنعت حمل و نقل به کدام سمت؟
تین نیوز | صنعت حمل و نقل به کدام سمت؟ این پرسشی بود که حمید مرادی از کارشناسان حمل و نقل در اتاق فکر حمل و نقل در شبکه اجتماعی لینکدین مطرح کرد و در توضیح آن نوشت: دست کم دواتفاق مهم در حوزه حمل ونقل افتاده است که بر فعالیتها و کسب و کار این صنعت تاثیر خواهد گذاشت. این تاثیرات در چندین حوزه از جمله حمل و نقل بار و مدیریت ناوگان باری بیشترین نمود را داشته است.
تصمیم دولت به جابه جایی روش حمل ونقل از جاده ای به ریلی با دو کار اثر گذار در این حوزه شروع شد. یکی کاهش حق دسترسی از خطوط ریلی و دیگری سوخت رسانی به ناوگان حمل ونقل جاده ای بر اساس بارنامه. یکی در راستای جذاب کردن حمل ونقل ریلی و دیگری در راستای شفاف کردن حمل و نقل جاده ای.
شرکت های حمل ونقل و صاحبان وسایل نقلیه باری که پیش از این به فروش سوخت به جای حضور فعال درجابه جایی بار اشتغال داشته اند، درآمد خود را ازدست خواهند داد (آمار بالای ناوگان غیرفعال دارای کارت سوخت) و احتمالا برای کسب درآمد، به بازار ورود خواهند کرد. از طرف دیگر بخشی از بار موجود به سمت بازار ریلی خواهد رفت.
آیا می توان نتیجه گرفت که رقابت در حمل و نقل جاده ای بالا خواهد رفت؟ آیا این رقابت منجر به بهبود کیفیت خدمات در حمل ونقل جاده ای خواهد شد؟ شرکت های حمل و نقلی فوروارد و کریر چگونه خود را با این شرایط تطبیق خواهند داد؟ یا اساسا این اتفاقات آنقدرها تاثیرگذار نیستند؟
این در حالی است که سید مرتضی ناصریان یکی دیگر از کارشناسان حمل و نقل در این مورد معتقد است: دو اتفاق مورد اشاره تاثیر مثبت بر بهبود كیفیت و رقایب و عملكرد حمل و نقل جاده ای و ریلی دارند ولی تاثیر آنها چشمگیر نخواهد بود. دولت باید حق دسترسی به جاده را مطابق ماده 163 قانون برنامه پنجم از حمل و نقل جاده ای دریافت كند تا وضعیت رقابت حمل ریلی و جاده ای منطقی شود. در بخش حمل و نقل جاده ای یك بازنگری اساسی در سازماندهی و مدیریت حمل ونقل باری لازم است تا شركتهای بزرگ تقویت شوند و خودمالكی محدود شود و روش هایی برای هم افزایی شركتها و در نتیجه كاهش هزینه تمام شده حمل
جاده ای و افزایش بهره وری ناوگان جاده ای به دست آید. همچنین هدفمندی یارانه های تخصیصی به سوخت كه متاسفانه در كشور ما به صورت بسیار ارزان عرضه می شود در چند سال اخیر آغاز شده و باید كماكان تا حصول به وضعیت متعادل ادامه یابد.
اما فرهاد فوشانجانی در این مورد نظر متفاوتی دارد و می گوید: به نظرم حق دسترسی که پایین نیامده افزایش هم یافته است از زمانی که بطور مثال برای واگن های مخزندار دسترسی براساس مبدا و مقصد مورد نظر قرار گرفت و عملا
شرکت ملی نفت مجبور به پرداخت افزایش شد.
وی تاکید می کند: برای حمایت از حمل و نقل ریلی باید در در زمینه جوان سازی خط و ابنیه و دسترسی بی قید و شرط به خطوط ریلی و برداشتن حق دسترسی یا کاهشآن تا 10 درصد از درآمد واگن .... و البته برداستن انحصار و احازه ورود به اندیشه های نو و افزایش ظرفیت خطوط پر ترافیک اقدام کرد.
مرادی نیز خاطر نشان می کند: متوسط عمر ریل های ایران از متوسط جهانی بیشتر و شرکت راه آهن نیز در حال بازسازی خطوط است. این بازسازی منجر به افزایش ظرفیت و سرعت سیر خط می شود. همچنین در بعضی از محورها علایم و سیستم های ایمنی ارتقا پیدا کردند و قرار است که تا یکی دو سال دیگر همه محورها ارتقا پیدا کنند.
وی می افزاید: مشکلی که وجود دارد این است که اگر حق دسترسی پایین تر بیاید امورات روزمره فعلی راه آهن تقریبا غیرممکن می شود. تا همین الان راه آهن از 600 میلیارد تومان درآمد خودش برای بازاریابی بار صرف نظر کرده است.
مرادی با تاکید بر این که این کار باید در چند مرحله انجام شود و کاهش یکباره حق دسترسی مشکل ایجاد می کند، می گوید: افزایش ظرفیت خطوط پرترافیک هم در حال انجام است که برقی کردن تهران مشهد و تهران بندرعباس از اولین گزینه هاست.