راه آهن حومهای هیچگاه مانعی برای احداثمترو نبوده است
تین نیوز | پروژه قطارحومه ای تهران – ورامین – گرمسار در سال ۹۱ با وجود پیشرفت بیش از ۷۰ درصدی زیرسازی با تصمیم ناگهانی در بازدید رئیس جمهور وقت با موضوع تبدیل خطوط درحال احداث راه آهن در حریم راهآهن به مترو مواجه شد. تصمیمی كه با وجود عدم انطباق با قوانین كه از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز مورد تاكید قرار گرفت برخلاف قانون جنبه اجرایی به خود گرفت.
به گزارش تین نیوز از روابط عمومی راه آهن جمهوری اسلامی ایران، حمل و نقل حومهای ریلی گونهای از حملونقل است كه ارتباط بین كلانشهرها را با شهرهای كوچكتر اطراف خود تامین میكند و به مسافرانی كه سفرهای روزانه عمدتا به قصد كار و تحصیل از شهرهای حومهای به شهرهای مادر را دارند سرویسهای ریلی ارائه میكند.
در این راستا اقداماتی در حومه شهر تهران به عنوان كلانشهر ایران برای سرویس رسانی به مردم صورت گرفته كه ایجاد ظرفیت مناسب در زیرساختهای راهآهن به منظور ارائه خدمات بیشتر و استفاده حداكثری از قطار حومهای راهآهن جمهوری اسلامی ایران در مسیر حومهای تهران-ورامین- گرمسار با حاشیههایی همراه بوده است كه تاریخچه این مسیر ریلی در این گزارش بررسی شده است.
تدوین پروژه ریلی تهران – ورامین – گرمسار براساس گزارش توجیه فنی و اقتصادی بود كه در سال ۸۶ عملیات اجرای آن توسط شركت راه آهن جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.
بر اساس اعلام بخش فنی اجرایی قطار حومهای شركت راه آهن جمهوری اسلامی ایران، راه آهن حومهای هیچگاه مانعی برای احداث متروی تهران – ورامین – گرمسار نبوده و نمیشود بلكه آنچه راه آهن از ابتدا با اتكا به ادله فنی و قانونی عنوان داشته است عدم امكان استفاده از حریم راهآهن به منظور احداث خط مترو است به طوریكه در جلسات مختلف فنی با ارائه مدارك فنی و استانداردهای مربوط این موضوع تبیین شده است.
سوابق و مستندات پروژه ریلی تهران – ورامین نشان میدهد كه پس از شروع پروژه قطارحومهای تهران – ورامین – گرمسار توسط راه آهن جمهوری اسلامی و پیشرفت بیش از ۷۰ درصد زیرسازی پروژه در سال ۹۱ با تصمیم ناگهانی در یكی از بازدیدهای رئیس جمهور وقت (قبل از انجام بررسی كارشناسی لازم) موضوع تبدیل خطوط درحال احداث راه آهن در حریم راهآهن به مترو اعلام شد و طی مصوبه هیات وزیران وقت این موضوع مصوب شد، ولیكن این مصوبه از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی بدلیل عدم انطباق آن با قوانین لغو شد. در این شرایط و بدون انجام تشریفات قانونی لازم برای تحویل كار از پیمانكاران قبل،
پیمانكاران جدید انتخاب و در همان محدوده برخلاف قوانین و مقررات شروع به فعالیت كردهاند.
بر اساس آنچه بخش فنی اجرایی قطار حومهای شركت راه آهن جمهوری اسلامی اعلام میكند پس از تحویل پروژه به متروی تهران، مستندات پروژه نشان میدهد پیشرفتی در بخش زیرسازی انجام نشده است و هر كدام از جبهههای كاری اصلی پروژه كه مانع بهرهبرداری پروژه در مسیر بحرانی كار بوده نظیر تقاطع ۱۵ خرداد، تقاطع امام رضا(ع) و ایستگاه ورامین و برخی دیگر پیشرفت صفر درصدی در این دوره داشته است این در حالی است كه راه آهن جمهوری اسلامی ایران هیچ مانعی در این جبهه ها نبوده است.
نتایج مطالعات و بررسی های انجام شده در كشورهای دارای الگوی موفق درزمینه حمل و نقل ریلی نشان می دهد دراین كشورها مدهای حمل ونقل ریلی ۱- درون شهری -۲ بین شهری -۳ حومه ای تعریف مشخص دارند و با ویژگیهای متفاوت وجود دارند.
روش حمل و نقل ریلی حومهای دارای ویژگیهای متفاوت از حمل و نقل ریلی بین شهری و حمل و نقل ریلی درون شهری است و مشخصه هایی نظیر ۱- هدوی پایین یعنی به طور عامیانه باید گفت مدت زمانی را كه باید در ایستگاه به انتظار قطار نشست تا قطار بعدی برسد (خصوصا درزمان پیك) ۲- ناوگان مناسب وبرقی (درافق طرح) ۳- رساندن مردم به مراكز شهرها ۴- دارای ارتباط مناسب با سایر مدهای حمل و نقل و غیره كه از ویژگیهای آن است.
لازم به تاكید است نگاه راه آهن به توسعه قطارهای حومه ای با این ویژگیها و منطبق بر استاندارهای جهانی است.
نكته قابل تامل آنكه منطق حاكم بر توسعه و مدیریت در كشورهای پیشرو در زمینه حمل و نقل ریلی شامل (مترویی، حومه ای و بین شهری) برخلاف آنچه تصویرسازی در كشورمان میشود به شرح زیر است:
۱- در كشور فرانسه خطوط حومه ای بانام RER شناخته شده و متولی توسعه، راه اندازی و بهره برداری از آن راه آهن ملی فرانسه (شركت SNCF) است.
۲- در كشور اسپانیا خطوط حومهای با نام سركانیاس شناخته شده و متولی آن راه آهن ملی اسپانیا شركت RENFE است.
۳- در كشور بلژیك نیز خطوط حومه ای با عنوان RER شناخته شده و متولی آن راه آهن ملی بلژیك SNCB است.
۴- در كشور آلمان ، ایتالیا و ... متولی سیستم حمل و نقل حومه ای راه آهن ملی این كشورها است.
موارد فوق تنها مثالهایی از ساختار توسعه و بهره برداری از سیستم حمل و نقل حومه ای در دنیا است كه نشان می دهد اساساً در این كشورها برای ارائه خدماترسانی حومهای بجای كنار گذاشتن راهآهنهای ملی، با ایجاد ظرفیت در آنها و تعریف حمل و نقل حومهای متمایز از حمل ونقل ریلی بین شهری، اقدام به برنامهریزی و توسعه در قالب راهآهنهای ملی كردهاند.
در حال حاضر وزیر راه و شهرسازی با اتكا به مبانی پذیرفته شده فنی تصمیم به توسعه خدمات رسانی ریلی حومه ای دارد و در این زمینه به راه آهن جمهوری اسلامی ایران تكلیف شده است با انجام مطالعات پایه و با استفاده از ظرفیت موجود، توان خود را برای ارتقای این خدمات رسانی به كار گیرد.