◄ ورود تکنولوژی راه آهنهای سریع السیر نیازمند نگرش جامع و یکپارچه / بخش نخست
تین نیوز | در بخشی دیگر از گزارش مربوط به "نگاه شما در شبکههای اجتماعی"، موضوع زیر که توسط "مجید" در اتاق فکر حمل و نقل در شبکهاجتماعی " لینکدین " مطرح شدهاست به همراه دیدگاههای شما در این مورد بازنشر میشود:
مسیر توسعه راه آهن سریع السیر در کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
در بخش ریلی کشور جدا از کمبودها و نارسایی هایی که هر روزه بدان پرداخته می شود یک موضوع مهم است که تحقق آن به یک آرزو برای مردم، مسئولین و البته متخصصین بخش تبدیل شده و آن هم راه اندازی یک خط سریع السیر با استانداردهای جهانی است. در حالی که کشورهای پیشرفته سالهاست در این حوزه ورود کرده و به پیشرفت های چشمگیری نیز دست یافته و از هم اکنون برنامه 50 سال آینده خود را نیز ترسیم کرده اند و برخی از کشورهای منطقه نیز در این خصوص رقابت جدی را برای دستیابی به راه آهن سریع السیر آغاز و تعدادی نیز
موفق به این امر شده اند، بخش ریلی کشور سالهاست که در این خصوص اقداماتی را جسته و گریخته انجام داده اما همچنان توفیقی در آن به دست نیاورده است.
پروژه راه آهن سریع تهران اصفهان بیش از یک دهه است که وارد فاز ساخت شده اما هیچ دورنمایی از راه اندازی آن به چشم نمی خورد. راه آهن برقی تهران مشهد سالهاست که اولویت اول برقی و سریع شدن را دارد اما قراردادهای مربوطه نتوانسته است ضمانتی بر اجرای به موقع آن باشد. این فرایند خسته کننده و البته بی برنامه حاصل رویکردیست که دستیابی به تکنولوژی راه آهن سریع را صرفا اقدامی فنی دانسته و لذا نتوانسته است بر امر خطیر تکنولوژی و انتقال مناسب آن مدیریت لازم را اعمال نماید. نتیجه این بوده که در دوره های مختلف هر مسئولی به خود اجازه داده تا باری به هرجهت در این خصوص تصمیم گیری
نماید. پروژه قطار مگلو تهران مشهد که یادتان هست. نشستند قرارداد امضاء کردند و هرچه کارشناسان گفتند که این کار عملی و به صلاح نیست در گوششان نرفت که نرفت.
به راستی مشکل کجاست؟ آیا مشکل مالی مانع اجرای این پروژه ها گردیده است؟ به فرض حل مسائل مالی آیا می توان به نتیجه امیدوار بود؟ حال که رئیس جمهور محترم مهمترین یارگاری دولت یازدهم را توسعه بخش ریلی و وزیر محترم راه و شهرسازی بر راه اندازی خطوط سریع تاکید دارند چگونه می توان به این دور باطل پایان داد؟
باقر نظر داده است:
به نظر می رسد که اجرایی شدن پروژه های قطارهای پرسرعت به غیر از مشکلات رایج تعریف و اجرای پروژه ها در کشور و مشکلات ساختاری صنعت ریلی کشور ریلی و مدل حاکمیتی و بهره برداری، به دلیل یارانه های انرژی و ریسک های ناشی از هدفمندی و نواسانات اقتصادی حاصله ( از جمله نرخ ارز و تورم) با ریسک های مالی قابل توجهی جهت اجرا همراه خواهند بود.
حتی در صورت ساخت و اجرا در کوتاه ترین زمان ممکن نیز مهمترین سوال، قیمت بلیت قطار سریع السیر تهران - مشهد/اصفهان در مقایسه با قیمت بلیت هواپیما در این مسیرها خواهد بود.
سید مرتضی نظر داده است:
یكی از مشكلاتی كه ایجاد راه آهن سریع السیر دارد هزینه بسیار بالای آن نسبت به هزینه راه آهنهای متعارف (حدود هشت تا ده برابر) است كه در مقابل درآمدهای مستقیم به این نسبت بالاتر نمی رود و لذا توجیه سرمایه گذاری در آن معمولا از دیدگاه بنگاه ضعیفتر از توجیه طرحهای متعارف است. ولی برخی از مسئولین به موضوعات اقتصادی توجه ندارند. به عنوان یك نمونه عرض می كنم آقای دكتر پور سید آقایی كاملا به موضوعات اقتصادی حمل و نقل توجه می كنند و قبلا مجری طرح راه آهن تهران- اصفهان بودند و سالها دنبال سرمایه گذار برای این طرح بودند و مذاكرات زیادی انجام دادند و موفق نشدند و
هنگامی كه در مپنا فعالیت داشتند پیشنهاد سرمایه گذاری در این طرح را مطرح كردند كه اگر دولت زیربناها را خودش بسازد و تسهیلات وام برای تامین بخشی از ناوگان را بدهد آنگاه مپنا در جایگاه سرمایه گذار بقیه ناوگان را تامین می كند و سرمایه خود را از منافع چند سال بهره برداری برداشت می نماید. این پیشنهاد در شرایط كاملا محاسبه شده صورت گرفته بود و همزمان شركت دیگری بنام آرتین پویان پیشنهاد داد كه این طرح را به طور كامل با سرمایه خود به صورت بی او تی میسازد !! و پروژه را برای 80 سال در اختیار می گیرد !! برخی مسئولین وزارت راه بدون توجه به محاسبات اقتصادی و حتی مسائل حقوقی به
ظاهر جذاب این پیشنهاد توجه و اعتماد كردند و تفاهم نامه با این شركت منعقد كردند و مدت دو سال پروژه و عوامل شركت را معطل این سرمایه گذار ظاهری نمودند تا معلوم شد این پیشنهاد منطقی نبوده است.
باقر نظر داده است:
از لحاظ مالی سرمایه گذاری در حدود 8.5 میلیارد یورو برای این پروژه برآورد و جذب مجموعه شده است. ما متعهد شدیم ظرف چهار سال پروژه را تکمیل کرده و 83 سال مدت زمان بهره برداری ما از این پروژه درنظر گرفته شده است.
"
http://www.artinpouyan.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D9%88-%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88.html
بهنام نظر داده است:
آنچه مسلم است تامین مالی پروژه های راه آهن های پر سرعت از محل بودجه های عمومی امکانپذیر نیست. شاید هزینه اجرای یک راه آهن سریع السیر بیش از اعتبار یک ساله وزارت راه و شهرسازی باشد.
به نظر احداث راه آهنهای سریع السیر نیاز به مشارکت و جذب سرمایه با مشارکت وزارتخانه هایی مانند گردشگری، نیرو و نفت و ... دارد.
نگرش نسبت به سرمایه گذار در این بخش نسبت به سایر طرحهای وزارت راه باید متفاوت باشد ایجاد و تبیین تسهیلات سرمایه گذاری مانند احداث مجتمعهای ایستگاهی، سیستم فروش و تعیین نرخ بلیت، سیاستهای نرخ گذاری نرخ سفر درسایر بخشها و تخفیفات گمرکی و دهها موضوعات دیگر باید در دستور کار وزارتخانه های مرتبط قرار گیرد.
ورود تکنولوژی راه آهنهای سریع السیر نیاز به یک نگرش جامع و یکپارچه و نیز ابلاغ ازطرف بالاترین مقامهای سیاسی و اجرایی و اهتمام به جذب سرمایه گذار در این بخش می باشد. تجربه احداث راه آهن سریع السیر درکشورهایی مانند تایوان و تایلند و نیز کشور همسایه ترکیه می تواند دراین زمینه راهگشا باشد. به نظر می رسد مطالعات استراتژیک و تبیین یک سیاست کلی و نیز اولویت بندی اجرای طرحهای سریع السیر میتواند در تصمیم گیریها مفید باشد.
نادیا نظر داده است:
بدیهی است که احداث راه آهن سریع السیر با عنایت به وضعیت ترافیکی، آلودگی و مسائل اقتصادی می تواند بسیار راهگشا باشد اما از آنجاییکه امکان ساخت از محل بودجه عمومی میسر نیست و نیاز به جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی دارد لذا به موازات بررسیهای فنی و انتقال تکنولوژی، باید مشکلات جذب سرمایه را مرتفع نمود. به نظر اینجانب سیاستهای کشور در این خصوص دارای موانع بسیاری است از جمله عدم آشنایی با مفهوم واقعی سرمایه گذاری. مسلماً بخش خصوصی، سرمایه خود را به منظور انجام یک فعالیت پرسود اقتصادی در چنین پروژه ای در گیر خواهد کرد ولی متاسفانه ما به عنوان کارفرمای بخش
دولتی به دو راه بیشتر نمی اندیشیم: اعطای انحصار یا کنترل کامل. در این شرایط اعطای انحصار موجب ضربه زدن به اقتصاد کشور و ثروت اندوزی گروه خاصی خواهد شد و در روش دوم امکان فعالیت اقتصادی از سرمایه گذار گرفته می شود بنابراین اگر دقیق تر به موضوع نگاه کنیم تجربه چند ساله مذاکرات با سرمایه گذاران داخلی وخارجی موید این مطلب می باشد که تا زمانی که قانون های موجود به نحو احسن اجرا نشوند و قراردادهای محکم و اصولی با سرمایه گذارن منعقد نشود و به دنبال آن نظارت منطقی و نه افراطی بر احداث و بهره برداری صورت نگیرد و متعاقب آن حمایت دولت بر سرمایه گذاران تقویت نشود، تحقق این
امر بعید به نظر می رسد.
سید مرتضی نظر داده است:
توجه داشته باشیم كه زیرساختهای موجود شبكه ریلی كشور مناسب برای قطارهای با سرعت 200 كیلومتر بر ساعت و بالاتر نیست. لذا بحثهایی كه در خصوص قطارهای با سرعت بالا كه برای راه آهن تهران - قم - اصفهان و راهآهن تهران - مشهد مطرح میباشد با فرض اجرای خط جدید است كه در محور قم - اصفهان زیرسازی خط جدید بر مبنای حداكثر سرعت 300 كیلومتر بر ساعت در دست انجام است.
توسعه و ترویج راهآهن سریعالسیر نیاز به تبلیغ ندارد و همه مردم و مسئولان از ماهیت مثبت راهآهن سریع مطلعند و میتوانند بطور كیفی و كمی نكات ارزنده زیادی در فواید آن بگویند. بحث اصلی شرایط فنی، مالی و اقتصادی، حقوقی، سازمانی و اجرایی راهآهن سریع است.
اگر محوری مثل تهران - اصفهان را بخواهیم از طریق خرید تكنولوژی از كشورهای اروپایی یا چین تجهیز به راهآهن سریع كنیم هزینه آن حداقل 4 میلیارد دلار (تهران - مشهد حداقل 12 میلیارد دلار) برآورد میشود كه در شرایط مالی دولت در بخش حملونقل نمیگنجد این مقدار هزینه كند.
پیشرفت پروژه راه آهن سریع تهران – اصفهان تاكنون مطلوب نبوده زیرا در عرض حدود 7 سال از شروع به اجرا فقط بخش زیرسازی در حدفاصل قم - اصفهان با منابع مالی دولتی اجرا شده كه نسبت به كل پروژه كمتر از ده درصد می باشد و برنامه مشخصی برای تكمیل طرح اعلام نشده است. راه آهن سریع تهران- مشهد نیز هنوز در دست اجرا نیست و فاقد ردیف اعتباری در قانون بودجه است.
طی سالهای گذشته مطالعات امكانسنجی محور راه آهن سریع السیر در مسیر تهران - مشهد و در محور تهران- اصفهان بطور تفصیلی و توسط مراجع ذیصلاح و با مشاركت شركتهای مشاور خارجی انجام شده و با نظارت دقیق و كار كارشناسی طولانی به نتیجه رسیده اند. مطالعات مزبور برای راه آهن سریع السیر در مسیر تهران - مشهد در 13 جلد و در محور تهران اصفهان مطالعات فازصفر و فاز یك شامل بیش از 50 جلد مطالعات تخصصی و بسیار ارزنده و قابل توجه هستند.
میرنصر نظر داده است:
شاید امروز مناسب ترین زمان برای چاره اندیشی در خصوص سازمانی باشد که قرار است متولی راهبری آن مد حمل ونقل شود. ضوابط نامحسوس نظیر فرهنگ و سیستم های اطلاع رسانی از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند. به خصوص اینکه، تجربه ترنست هم حکایت از قربانی شدن خدمت داشته است.
کریم نظر داده است:
مطالعات برقی کردن راه آهن تهران مشهد با سرعت 160 قبل از انقلاب انجام شده که هیچگاه به عنوان یک مرجع استفاده نشد بخشی از این مطالعات در آرشیو اداره کل مسافری سابق موجود بود.
سپس قطارهای تووربو ترن خریداری شدند که انتخاب یک تکنولوژی ناکارآمد خیلی زود آنها را از مدار خارج کرد هرچند حدود 10 سال پیش تحت پروژه ملی سعی بر راه اندازی مجدد این قطارها شد اما متاسفانه یکبار دیگر هزینه سنگین و بدون بازده صرف توربوترن شد.
در سال 75 مطالعات خریداری ترنست پردیس آغاز و در سال 80 قرارداد خرید آن منعقد شد و اولین قطار آن سال 83 بهره برداری شد اما اعمال سلیقه و نیز کارشناسی نه چندان قوی موضوع باعث بهره وری پایین قطار در عین هزینه بالای تعمیر و نگهداری شد لکوموتیوهای آلستوم و زیمنس نیز داستانی مشابه داشتند. نقطه اشتراک تمام پروژه های فوق عدم دقت کارشناسی بعلت فقدان بینش لازم می باشد.
به اعتقاد اینجانب قبل از اصلاح زیرساختهای راه آهن استفاده از قطارهای پرسرعت یک اشتباه استراتژیک است که ممکن است هزینه هنگفتی را روی دست صنعت ریلی بگذارد.