◄ کدام مدل برای خصوصیسازی راهآهن کشور بهتر است؟
تین نیوز | برخی کارشناسان معتقدند " الگوی خصوصیسازی راه آهن کشور طی 10 سال گذشته با تقلید نامناسب از مدل اروپایی دو بخش زیربنا و روبنا را از یکدیگر جدا نموده و همین رویکرد بهرهوری پایین واگنهای باری را که نزدیک 28 درصد متوسط جهانی بود، ظرف پنج سال به 26 درصد رسانیده است."
نظر کاربران تین نیوز را در این مورد بخوانید:
1- مدل اروپایی خصوصی سازی ریلی اتفاقا داری چارچوب خوبیست. علت مشکلات پیش آمده درست انجام نشدن مدل بود. به عنوان مثال نقش رگولاتور یا همان نهاد تنظیم مقررات در ایران بدون متولی باقی ماند و اختلافات بین بخش دولتی و خصوصی مرجعی برای رسیدگی مناسب ندارد. از طرفی به دلیل انباشته شدن همین مشکلات به مرور از جذابیت سرمایه گذاری کاسته شده و ورود شرکتهای واقعا خصوصی متوقف گردیده است. البته فرایند خصوصی سازی بلندمدت است و اگر از همین حالا هم نسبت به انجام اصلاحات لازم اقدام شود می توان به آینده بخش ریلی امیدوار بود. نقش دولت و علی الخصوص وزیر راه در این
فرآیند بسیار اهمیت دارد و کافیست به برنامه های اعلام شده خود در زمان کسب رای اعتماد پابند باشند.
2- باید بین دو مورد زیر اختلاف قائل شد:
1- روش تقلید و کپی برداری ما از الگوی اروپایی یا هر الگوی دیگر
2- کارآیی مدل اروپایی در خصوصی سازی راه آهن
الگوهای دیگر جهانی در این ارتباط مطرح است مدل آمریکایی که به طور عمده زیربنا و ناوگان خصوصی و در دست چند شرکت بزرگ بوده و الگوی ژاپنی که راه آهن را به چند شرکت تقسیم کرده، می باشد.
ریشه مشکلات بهرهوری در راه آهن ایران به طور عمده فنی است، جنس آنها نیز طوری است که با اقدامات کوچک فنی تاثیرات زیادی را میتوان شاهد بود اگر چه برای همین اقدامات کوچک نیز هماهنگی کامل و پیگیری دایم همه دست اندرکاران دولتی و خصوصی لازم است.
3- علت نامناسب بودن الگوی اروپایی اینست که این الگو برای قاره اروپا به دلیل تعامل بالا بین کشورها در زمینه ریلی است و در جایی مانند ایران با راه آهن در حال توسعه و تعامل نسبی پایین با کشورهای همسایه به صورت ریلی مناسب نیست. تعامل زیاد ناوگان و زیرساخت و فناوریهای جدید که بهره وری ریلی را بسیار ارتقا میبخشند همچون بار محوری و مترکوران بالا در بخش بار و واگنهای عریض با تعداد صندلی بالا مانند ژاپن و تایوان در بخش مسافری و سیستمهای مانیتورینگ و تشخیص وضعیت مناسب و کارآمد، در این الگو جایی ندارند.
به صورت نمونه در الگوی منتسب خصوصی سازی که برای دوخطه و برقی کردن تهران تبریز که فاز اول و دوم آن با دوخطه کردن تهران زنجان به صورت BOT پیشنهاد شده با بهره برداری از قطارهای خودکشش زیمنس به جای یک رفت و برگشت میتوان دو و نیم رفت برگشت برای قطارها منظور نمود که حاصل آن بیش از ۷۰۰ میلیارد تومان صرفه جویی است.