| کد خبر ۱۹۸۳۹
کپی شد

نگاهی دیگر به خط آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران

|

تین نیوز | خبرهای منتشر شده در یک هفته اخیر بیانگر بهره برداری از طرح راه آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران در آینده نزدیک ( اواخر مهر و اوایل آبان) است؛ طرحی که برخی از مقامات قزاقستان از آن به عنوان طرح بزرگ قرن یاد می کنند.

استاندار گلستان در نشست خبری هفته گذشته خود اعلام کرد که یکی از برنامه های سفر رییس جمهوری به استان گلستان که انجام آن برای اواخر مهر برنامه ریزی شده، بهره برداری از این شبکه ریلی است که وضعیت اقتصادی منطقه را متحول می کند و می تواند منافع زیادی برای منطقه داشته باشد.
 
سفیر ایران در ترکمنستان نیز هفته گذشته از سفر رییس جمهوری کشورمان به ترکمنستان برای حضور در آیین افتتاح خط آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران خبر داد و گفت: این آیین با حضور سران سه کشور ذینفع در این طرح برگزار می شود.
 
بهره برداری از این طرح نقطه عطفی در مناسبات ایران با همسایگان خود در آسیای مرکزی و حاشیه خزر محسوب می شود و اهمیت راهبردی ایران را در منطقه به ویژه برای همسایگان محصور در خشکی خود ( کشورهای آسیای مرکزی ) برای دستیابی به آب های آزاد به روشنی آشکار می کند.
 
ایران یکی از بهترین مسیرها برای ترکمنستان و قزاقستان به منظور دسترسی به آب های آزاد است و طرح خط آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران، به این کشورها برای رسیدن به خلیج فارس و آب های آزاد کمک می کند.
 
جدای از تاثیرات اقتصادی که این طرح بر منطقه دارد و از آن به عنوان کریدور ریلی شمال - جنوب نیز نام برده می شود، اجرای آن از منظر سیاسی نیز به ویژه برای ایران دارای اهمیت است.
 
تلاش غرب و بویژه آمریکا و هم پیمانان منطقه ای آن برای محدود کردن روابط ایران با کشورهای آسیای مرکزی، واقعیت انکار ناپذیری است که در دو دهه گذشته همواره دنبال شده و ملاحظه جدی است که همواره بایستی در مناسبات ایران با کشورهای آسیای مرکزی مدنظر قرار گیرد.
 
بررسی تحولات آسیای مرکزی در دهه 90 میلادی و ایفای نقش ایران در این تحولات نشان می دهد که در آن دوران سنگ بنای یک همگرایی منطقه ای ˈایرانی - آسیای مرکزیˈ نهاده شد ولی نتوانست تداوم یابد و دلیل اصلی آن گسترش سریع نفوذ مثلث ایالات متحده، ترکیه و رژیم صهیونیستی بود که بیگانه کردن ایران در منطقه یکی ازاهدافش به شمار می رود.
 
مهار اسلام گرایی و جلوگیری از رشد اسلام خواهی به همراه مهار جمهوری اسلامی ایران از جمله منافع آمریکا برای حضور در آسیای مرکزی برشمرده شده و هم پیمانان منطقه ای آمریکا نیز در زیر لوای گسترش مناسبات با کشورهای آسیای مرکزی، هدف پنهان جلوگیری از نفوذ ایران و محدود کردن روابط ایران با کشورهای این منطقه را همواره دنبال کرده اند.
 
بارزترین نماد مخالفت آمریکا با گسترش روابط ایران با جمهوری های آسیای مرکزی در مسایل انرژی نمود پیدا کرده و مخالفت آمریکا با انتقال نفت و گاز این منطقه از مسیر ایران و پیشنهاد مسیر بستر دریای خزر موضوعی روشن و آشکار است.
 
آمریکا همچنین مخالف اجرای پروژه انتقال گاز ترکمنستان به اروپا از طریق ایران و ترکیه است و ادامه اجرای این پروژه که فاز اول آن از کرپجه ترکمنستان به کردکوی ایران در سال 1998 میلادی به بهره برداری رسید، به دلیل وجود همین مخالفت ها به تعطیلی کشیده شده است.
 
ایجاد درآمد برای ایران از محل ترانزیت کالاهای قزاقستان و ترکمنستان از مسیر خط آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران و انتقال آن به سایر نقاط جهان از طریق بنادر جنوبی، ابتدایی ترین منفعت اقتصادی برای ایران به شمار می رود اما صاحبنظران معتقدند آنچه که از درآمد حاصل از ترانزیت برای ایران مهمتر است، مقابله با سیاست سلطه و ایجاد تعارضی است که آمریکایی ها همواره در منطقه دنبال کرده اند.
 
در دو دهه گذشته به دلیل تعارض های موجود بین سیاست واشنگتن با تهران، آمریکا به کشورهای آسیای مرکزی فشار آورده تا از همکاری های گسترده با ایران اجتناب کنند.
 
به عقیده صاحبنظران، همکاری ریلی ایران، ترکمنستان و قزاقستان نمادی برای ناکامی سیاست ˈهمه چیز بدون ایرانˈ در سطح آسیای مرکزی و قفقاز است که از سوی آمریکا دنبال می شود و این جنبه برای ایران اهمیت بیشتری دارد.
 
اجرای این طرح مقابله ای جدی با سیاستی است که آمریکا آن را برنامه ریزی می کند و می توان گفت طرح راه آهن قزاقستان - ترکمنستان - ایران به نوعی هژمونی آمریکا را در سطح آسیای مرکزی به چالش می کشاند.
 
با راه اندازی راه آهن مذکور که کریدور ریلی “شمال جنوب ” هم می توان خواند، زمان حمل و نقل و ترانزیت کالا، 2 شبانه روز کاهش یافته و هزینه های بخش حمل و نقل به صورت قابل ملاحظه کاهش خواهد یافت و در مجموع، سالانه 10 تا 12 میلیون تن کالا از این مسیر ریلی جا به جا خواهد شد.
 
طول خط راه آهن ایران – ترکمنستان – قزاقستان، حدود 910 کیلومتر است و کارشناسان بخش حمل و نقل بین المللی معتقدند که با راه اندازی این خط، بیش از 600 کیلومتر از طول مسیر حمل و نقل بین المللی کشورهای همسود تا خلیج فارس و اروپا کاسته می شود.
 
حدود 120 کیلومتر این خط آهن در خاک قزاقستان واقع است، 700 کیلومتر آن در خاک ترکمنستان و 82 کیلومتر نیز در ایران قرار دارد که از ژان اوزن در قزاقستان آغاز شده و به گرگان مرکز استان گلستان ختم می شود و در ادامه با اتصال به شبکه ملی راه آهن به بنادر خلیج فارس متصل می شود.
 
به عقیده صاحبنظران، تاثیر بزرگ راه اندازی این راه آهن، خنثی کردن بخشی از فشارهایی است که آمریکا در آسیای مرکزی بر نقش آفرینی ایران وارد می سازد، چرا که ایران در سال های اخیر به دلیل کارشکنی ها و فشارهای آمریکا بر کشورهای حوزه آسیای مرکزی و قفقاز نتوانسته است آنگونه که امکاناتش اقتضا می کند، همکاری های گسترده اقتصادی با کشورهای حوزه آسیای مرکزی داشته باشد.
 
در واقع آمریکا این کشورها را تشویق کرده تا مسیر شرق به غرب را دنبال کنند و شمال - جنوب را فراموش کنند، در حالی که سیاست ایران پیوند زدن اقتصاد آسیای مرکزی به خلیج فارس بوده است و این خط آهن می تواند این پیوند را برقرار کند.
 

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.