حملونقل ریلی در ایستگاه صدم
رحیم نیکخو:
روز ۲۸ بهمن ۱۳۹۳ با انتشار اولین شماره بود که نشریه حمل و نقل متولد شد. این نشریه به عنوان یک نشریه تخصصی از همان ابتدا تلاش کرده است تا با دیدی متفاوت به موضوعات حمل و نقلی، اتفاقات این حوزه را تحت پوشش قرار دهد. راهآهن و بخش حمل و نقل ریلی اگرچه در تمام ادوار گذشته به عنوان اولویت اصلی توسعه و تجهیز عنوان شده، اما در عمل همیشه زیرسایه حمل و نقل جادهای بوده است. این روند در هفتهنامه حمل و نقل نیز به نوعی ادامه داشته است، به طوری که از شماره هفتم به تدریج صفحه ریلی جایگاه خود را از دست میدهد و تا شماره دهم هیچ صفحه اختصاصی ریلی دیده
نمیشود.
این موضوع در شمارههای ۲۱ و ۲۳ هفتهنامه باردیگر اتفاق میافتد. با تصمیم مدیرمسئول و سردبیر محترم هفتهنامه حمل و نقل از شماره ۳۰، صفحه ریلی دارای قوام و ثبات میشود و تاکنون که در ایستگاه صدم این نشریه ایستادهایم، قطار بدون توقف از روی ریل این نشریه در حرکت بوده است.در جشن تولد دو سالگی و به مناسبت شماره ۱۰۰ این نشریه، مروری خواهیم داشت به وقایع تلخ و شیرینی که در حوزه ریلی کشور در این مدت اتفاق افتاده است:
مهمترین وقایع ریلی در سال ۹۳:
تصویب فاینانس برقی کردن راه آهن تهران-مشهد در شورای اقتصاد
با امضای این قرارداد اصلاح و احداث خط موجود برای سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت، احداث شبکه برقی راه آهن برای سرعت ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت و تعمیر و نگهداری ۷۰ دستگاه لکوموتیو برقی به عهده کنسرسیوم ایرانی – چینی گذاشته شد.
ورود نخستین قطار حامل گردشگران اروپایی
به منظور بازدید از شهرهای تاریخی کشورمان قطار حامل گردشگران اروپایی از کشورهای آلمان، روسیه، سوئیس، دانمارک، انگلستان، استرالیا، سنگاپور و ترکیه در قالب دو گروه ۷۸ نفره وارد ایران شد.
آغاز عملیات اجرایی نخستین قطار سریع السیر
عملیات اجرایی نخستین قطار سریع السیر کشور در مسیر تهران- قم – اصفهان ۶ اسفند سال گذشته با دستور رئیس جمهور آغاز شد. این خط آهن طی ۴ سال به طول ۴۱۰ کیلومتر و سرعت ۳۰۰ کیلومتر در ساعت ساخته می شود به طوری که مسیر تهران تا اصفهان در مدت ۱۰۵ دقیقه سیر خواهد شد.
افتتاح پروژه خط آهن ایران – ترکمنستان- قزاقستان
پروژه خط آهن ۹۲۰ کیلومتری ایران- ترکمنستان- قزاقستان افتتاح و از این پس آسیای مرکزی به خلیج فارس از طریق خط آهن ایران پیوند می خورد.گفتنی است با راه اندازی خط ریلی ایران- ترکمنستان – قزاقستان بیش از ۶۰۰ کیلومتر از طول مسیر حمل و نقل بین المللی کشورهای مشترک المنافع تا خلیج فارس و اروپا کاسته می شود. خط ریلی جدید تاثیر قابل توجهی در ترانزیت و رشد حجم تجارت در کشورهای منطقه خواهد داشت و زمان و هزینه های حمل بار را کاهش می دهد.
مهمترین وقایع ریلی در سال ۹۴:
نصب سیستم کنترل اتوماتیک قطاردرسیستم ریلی
معاون وقت فنی و زیربنایی راهآهن از اجرایی و عملیاتی شدن تراکبندی و نصب سیستم کنترل اتوماتیک قطار در مسیر تهران-مشهد و سایر خطوط ریلی به منظور افزایش ظرفیت خطوط ریلی توسط یک شرکت بومی خبر میدهد و اعلام میکند: صفر تا ۱۰۰ نصب و راهاندازی سیستم ATC با دانش بومی انجام شد و با نصب سیستم ATC لوکوموتیوران مرحوم هم شود حادثهای رخ نمیدهد.
برجام و هجوم سرمایهگذاری در راهآهن ایران
به طور حتم مهمترین خبر در سال ۹۴ تصویب برجام و اجرایی شدن آن بود. تأثیری که تحریمهای سختگیرانه کشورهای غربی بر اقتصاد و به طور اختصاصی بر توسعه حمل و نقل داشت بر کسی پوشیده نبود. با تصویب برجام و رفع تحریمها، بسیاری از شرکتها و کشورهای صاحبنام در حوزه ریلی برای مذاکره و سرمایهگذاری در حمل و نقل ریلی ایران اعلام آمادگی کردند.
قرارداد با شرکتهای ارپ فرانسه برای بازسازی ایستگاههای راهآهن تهران، مشهد و قم، سرمایهگذاری شرکت ایتالیایی در دو خط سریعالسیر ریلی قم به اراک و تهران به همدان و همچنین در حوزه تأمین ناوگان راهآهن سریعالسیر، توافق با زیمنس آلمان در زمینه تولید لکوموتیوهای برقی و دیزلی، توافق با روسیه در راستای سرمایهگذاری در برقی کردن خطآهن گرگان-اینچهبرون و ... تنها بخشی از دیپلماسی فعال خارجی راهآهن بود.
انفجار در مسیر ریلی قطارهای ایران-ترکیه
انفجار در مسیر ریلی خط ایران-ترکیه در دو حادثه پیاپی و همچنین حمله به اتوبوسهای ایرانی که در مسیر ایران-ترکیه سیر میکردند در مرداد ماه ۹۴ باعث شد تا تنها قطار بینالمللی ایران به دستور شرکت ریلی رجا از سیر به سمت ترکیه متوقف شود.
فساد ۷۵۰ میلیارد تومانی در پروژه احداث راهآهن
سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس از پروژهای خبر میدهد که در آن خط ریلی ایران-ترکمنستان علیرغم دریافت ۲۲۰ میلیون دلار از کل قرارداد ۷۰۰ میلیون دلاری از سوی طرف ایرانی به مدت ۵ سال متوقف مانده و طرف ایرانی بدون انجام کوچکترین کار حالا غیبش زده است و پروژهای که با این تخلف ۲۲۰ میلیون دلاری تنها مسیر پیش روی آن لغو قرارداد بود.
قطارهای حومهای و شهرسازی ریلپایه
توجه ویژه به لزوم راهاندازی قطارهای حومهای به منظور ساماندهی و انتقال بار و مسافر از جاده به سوی ریل و کاهش ترافیک و آلودگی هوای کلانشهرها و همچنین پیشنهاد استفاده از تجارب کشورهای پیشرفته در خصوص یکپارچهسازی شقوق حمل و نقل و انتقال ایستگاههای راهآهن به داخل شهرها از جمله مباحث داغ در سال ۹۴ بود.
آغاز پروژه برقی شدن خط آهن مشهد-تهران
دستور آغاز عملیات اجرایی پروژه برقی شدن خط آهن مشهد-تهران بهمنماه ۹۴ با حضور رئیس جمهور در ایستگاه راه آهن مشهد مقدس صادر و به طور رسمی این پروژه آغاز شد.
طرح برقیسازی راهآهن مشهد-تهران با حل مشکل فاینانس آن در سفر اخیر رئیسجمهوری چین به ایران، در قالب کنسرسیومی متشکل از پیمانکاران ایرانی و چینی اجرایی شده است.
مهمترین وقایع ریلی در سال ۹۵:
چالش راهآهن با شهرداری
در اوایل سال ۹۵ بود که شهردار تهران پیشنهاد داد که ایستگاه راهآهن تهران به دلیل آلودگی هوا از تهران خارج شود که با واکنش مسئولان وزارت راه و شهرسازی و راهآهن مواجه شد و حملات تندی به پیشنهاد شهرداری شد.
افتتاح خطآهن بینالمللی آستارا-آستارا
با حضور وزیران دو کشور ایران و آذربایجان اردیبهشت ۱۳۹۵، عملیات احداث خط ریلی بینالمللی آستارا-آستارا به شکل رسمی در بندر مرزی آستارا آغاز شد.این عملیات اجرایی با حضور محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، شاهین مصطفییف، وزیر اقتصاد و صنعت جمهوری آذربایجان، محمدعلی نجفی، استاندار گیلان، رؤسا و مسئولان بلندپایه راهآهن دو کشور ایران و آذربایجان و مسئولان استانهای گیلان و شهرستان مرزی بندر آستارا، در نقطه صفر مرزی آستاراچای آغاز شد.
چهارمین نمایشگاه ریلی با حضور گسترده خارجیها
حضور ۱۱۰ شرکت خارجی و صاحبنام در چهارمین نمایشگاه بینالمللی حمل و نقل ریلی و صنایع وابسته نشان از فروریختن دیوارهای تحریم و علاقه این شرکتهای خارجی به سرمایهگذاری در حوزه ریلی ایران بود.
چالش ریل ملی
بحث تولید ریل ملی توسط شرکت ذوبآهن با توجه به وعدههای پشت سرهم محقق نشد و راهآهن به منظور تامین ریل مورد نیاز برای پروژههای ریلی، مجوز خرید ریل از کشورهای هندوستان و ترکیه را از وزارت صنعت، معدن و تجارت گرفت.
طرح رجا برای امداد به سربازان مصدوم حادثه اتوبوس
تیرماه ۹۵ بود که در حادثه واژگونی اتوبوس حامل سربازان در جاده سیرجان - نی ریز، ۱۹ نفر از آنها جان خود را از دست دادند و این موضوع باعث شد تا فرمانده نیروی زمینی ارتش با عقد تفاهمنامهای با شرکت رجا، جابجایی و اعزام نیروهای مسلح با قطار انجام شود.
واردات واگنهای روسی و اظهارات عجیب آقای وزیر
بحث انعقاد قرارداد با یک شرکت سازنده واگن روسی و واردات ۵ هزار واگن از این کشور از طرف وزارت راه و شهرسازی با انتقاد شدید وزیر صنعت، معدن و تجارت همراه بود که بار دیگر از اختلاف نظر اساسی وی با وزیر راه و شهرسازی پرده برداشت و اظهارات عجیب نعمتزاده که عنوان کرده بود روی ریل خواهد خوابید تا واگنهای روسی وارد کشور نشوند نیز در نوع خود جالب بود.
توافق توسعه حمل و نقل ریلی میان دو وزارتخانه
مهرماه ۹۵، موافقتنامه توسعه حمل و نقل ریلی میان وزارتخانههای راه و شهرسازی و نفت امضا شد و بر اساس این موافقتنامه مبلغ صرفهجویی به ازای هر تن کیلومتر، ۳۵ سیسی معادل ۲۰۰ ریال و به ازای هر نفر سفر، ۲۰ سیسی معادل ۱۲۰ ریال به سرمایهگذار اختصاص مییابد.
توجه ویژه به راهآهن در برنامه ششم توسعه
سیاستهای کلی برنامه ششم مقام معظم رهبری شامل۸۰ بند است که دو بند ۲۴ و ۲۵ مربوط به حمل و نقل ریلی و نشان دهنده توجه خاص رهبری به حمل و نقل ریلی با توجه به عدم اشاره و نبود حتی یک بند در مورد سایر شقوق حمل و نقل است. در برنامه ششم توسعه سه بند از طرف دولت در بخش حمل و نقل ریلی با پیروی از دو بند سیاستهای کلی ابلاغی رهبری ارائه شد که شامل محاسبه مالیات بر ارزش افزوده برمبنای نرخ صفر، شمول تسهیلات سرمایهگذاری در حمل و نقل ریلی در مناطق محروم و ایجاد سازمان قطارهای حومهای بود که هر سه مورد از سوی مجلس تصویب شد.
تصادف مرگبار قطارهای مسافری در هفت خوان سمنان
روز ۵ آذرماه ۹۵، شاید تلخترین روز برای حمل و نقل ریلی کشور بود که در آن دو قطار مسافری قطار سمنان - مشهد و تبریز- مشهد، در یک حادثه هولناک در ایستگاه هفتخوان سمنان با هم برخورد کردند که در پی آن ۱۲۰نفر زخمی و ۴۸ نفر از مسافران قطار تبریز جان خود را از دست دادند و چندین واگن به آتش کشیده شد. علت این حادثه در مجموع به خطای انسانی نسبت داده شد و حملات تندی بر علیه مسئولان راهآهن و سیستم کنترل اتوماتیک قطار و همچنین شرکت ایرانی «مهاران» به عنوان مجری این سیستم شد.
استعفای مدیرعامل راهآهن
پسلرزههای برخورد دو قطار مسافری در نزدیک سمنان به قدری زیاد بود که احساسات مردم کشور را جریحهدار کرد و سرانجام روز ۶ آذرماه ۹۵، محسن پورسیدآقایی، مدیرعامل وقت راهآهن، از سمت خود به دلیل پذیرش مسئولیت اجتماعی اتفاق افتاده در مجموعهای که مدیریت آن را داشت، استعفا کرد. با پذیرش استعفای وی از سوی وزیر راه و شهرسازی، هیئت دولت پس از تشکیل جلسه سعید محمدزاده را که قبلاً معاون فنی و زیربنایی راهآهن بود، به عنوان رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل راهآهن برگزیدند.
فشار به وزیر راه برای استعفا
پس از حادثه هفتخوان هجمه زیادی بر علیه وزیر راه و شهرسازی به پا شد تا وی نیز از سمت خود استعفا کند و در نهایت با عدم استعفای وی، تلاشها برای استیضاح آخوندی در مجلس شد که هنوز این تهدید استیضاح در مجلس به قوت خود باقی است و احتمال استیضاح در روزهای آینده وجود دارد.
راهاندازی قطار مسافری مشهد-نخجوان
۹ دیماه ۹۵، قطار مسافربری نخجوان – مشهد طی مراسمی با حضور محمود واعظی و شاهین مصطفیاف، رؤسای ایرانی و آذری کمیسیون مشترک همکاری ا قتصادی ایران و جمهوری آذربایجان و نیز واسف طالباف، رییس مجلس عالی جمهوری خودمختار نخجوان راهاندازی شد.
بر این اساس، این قطار مسافربری با قیمت بلیت ۴۰ فرانک سوئیس، هر هفته دو بار در روزهای یکشنبه و پنجشنبه از نخجوان از طریق جلفا، تبریز و تهران به مقصد مشهد، مسیر یک هزار و ۸۵۸ کیلومتری طی خواهد کرد.
لینک خبر