شهرسازی ریلپایه، میراثجاودان برای آیندگان
رحیم نیکخو:
بازتاب گسترده رسانهای خبر وقوع حادثه تلخ آتشسوزی و فرو ریختن ساختمان قدیمی پلاسکو در تهران که منجر به شهادت ایثارگرانه جمعی از آتشنشانهای فداکار شد اگرچه تا حدودی موضوع آلودگی شدید کلانشهر تهران را تحتالشعاع خود قرار داده است، اما این موضوع به قوت و شدت خود باقی است و سلامت نزدیک به ۱۰ میلیون فرد ساکن در این کلانشهر را تهدید جدی میکند.
مشکلات کلانشهر ها با تمرکز جمعیت، صنعت، ثروت و متعاقب آن تمایل به مهاجرت به آن شهر از سوی جمعیت ساکن در شهرهای کوچکتر به طور فزایندهای رو به افزایش است. کلانشهر تهران به زعم و تصدیق اکثر کارشناسان حوزه شهری، یکی از خطرناکترین شهرهای جهان است.
این شهر علیرغم قرار گرفتن بر روی چندین گسل فعال زلزله، فاقد استانداردهای لازم از لحاظ سلامت آب و هوا و آسایش صوتی و تصویری است.
با هجوم جمعیت به شهرهای بزرگ و رشد قارچگونه شهرهای اقماری، مشکلات عدیدهای از جمله ترافیک شدید و آلودگیهای صوتی و تصویری، گریبانگیر این شهرها شده است و روزانه خیل عظیمی از افراد ساکن در شهرهای حومهای که اکثراً با خودروهای شخصی و تکسرنشین سیر میکنند، وارد کلانشهر ها میشوند.
در شرایطی که مرضِ آلودگی، همچون دردی واگیر به بیشتر شهرهای کشور رسیده و حسرت آسمان آبی و هوای پاک را بر دل مردم گذاشته است، شاید استفاده از تجربههای جهانی موفق در مهار آلودگی هوا قادر باشد اندکی از این بحران بکاهد.
مهمترین کار برای حل مشکل ترافیک و آلودگی هوا، توسعه حملونقل عمومی است و توسعه حملونقل ریلی میتواند مهمترین راهحل مشکل ترافیک و آلودگی هوای کلانشهر ها باشد. یکی از سامانههایی که در عرصه حملونقل، از اهمیت بالایی برخوردار است و در تمام کشورهای پیشرفته همیشه بر آن تأکید شده است، سیستم حملونقل ریلی است، سامانهای که به عقیده کارشناسان اقتصادی بسیار ارزان و دارای حجم انتقالات و مبادلات بالا بوده و در مدتزمان کمی، میتواند بسیاری از مشکلات حملونقل کالا را حل کند.
بیشتر شهرهای جهان با مشکل ترافیک مواجه هستند و همه به یک راهحل رسیدهاند که حملونقل شهری را توسعه داده و آن را با سیستم حملونقل برونشهری یکپارچه کنند و روند رو به رشد سوانح و تصادفات جادهای در ایران، موجب شده تا موضوع شهرسازی ریل پایه مطرح و نسبت به فرهنگسازی آن اقدامات جدی صورت گیرد.
دومین همایش شهرسازی ریلپایه که با حضور وزیر راه و شهرسازی، معاونان وی و جمع کثیری از صاحبنظران و کارشناسان در روزهای ۵ الی ۶ بهمنماه در تهران برگزار شد، بهانهای بود تا جوانب و اهمیت این موضوع در شهرهای بزرگ کشور بررسی شود.
عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، در این همایش، با اشاره به بیش از ۱۰۰ سال از ورود مدرنیته به کشور گفت: امروز با تنگناهای بسیار پیچیده در زندگی شهری روبهرو هستیم که شهرسازی ریل پایه پاسخی به یکی از جنبههای اصلی پیامدهای زندگی مدرن در ایران است.
در بازنگری زندگی مدرن در پنج حوزه، پنج بحران در آستانه زندگی شهری شناسایی شده است که شامل ازهم گسیختگی اجتماعی، کاهش قابلیت زندگی در کلان شهرها، کندی حرکت و بحران منابع زیستی و ناکارآمدی اقتصادی است. امروز میانگین سرعت در شهرها به ۲۵ کیلومتر و در ساعات پیک به ۷ کیلومتر در ساعت کاهش یافته و این یعنی حرکت در شهرها دچار مشکل است.
حملونقل ریلی حومهای در موقع بروز حوادث غیرمترقبه ضروری است
مدیرعامل شرکت راهآهن، ارتباط با بیرون شهر از طریق حملونقل ریلی حومهای بهویژه برای شهر تهران و ارتباط آن با سکونتگاهای اطراف در مواقع بروز حوادث غیرمترقبه مانند زلزله را ضروری اعلام کرد.
سعید محمدزاده، روز سهشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۵، در مراسم آغازین دومین همایش شهرسازی ریلپایه، گفت: با توجه به بروز حادثه تأسفبار در ساختمان پلاسکو تهران، اگر اتفاق ناخوشایندی مانند زلزله در کلانشهر ی مانند تهران رخ دهد، وجود ارتباط با بیرون شهر از طریق حملونقل ریلی حومهای و ارتباط آن با سکونتگاهای اطراف آن به صورت پدافند غیرعامل، نقشی بیبدیل خواهد بود.
وی با اشاره به اقدامات شرکت راهآهن در حوزه حملونقل ریلی حومهای اظهار داشت: در شهر تهران ۴ کریدور ریلی حومهای برای انتقال حجم انبوه مسافر از شهرهای اطراف تهران تعیین شده است.
در کریدور غرب حدفاصل تهران، کرج، قزوین و زنجان، خطوط حومهای تهران تا کرج از دو به چهار خط افزایش یافته است و خط دوم کرج تا قزوین نیز در دست اقدام قرار دارد که امیدواریم بخش قابل توجهی امسال به بهرهبرداری برسد. قطار حومهای تهران-پرند نیز به منظور ارتقای سرویس در حال دو و سه خطه شدن است. کریدور سوم راهآهن حومهای تهران- ورامین- گرمسار است که خط سوم آن تا چند هفته آینده به بهرهبرداری خواهد رسید و خط چهارم این قطار حومهای نیز در بهار سال آینده افتتاح میشود.
کریدور چهارم مربوط به خطوط حومهای تهران-هشتگرد-قزوین و تهران-قم-جمکران است که تمام تلاشهای ما ایجاد مجموعهای از سرویسها به صورت منظم و قابل استفاده برای مردم است و مقرر شده است تا تمامی نکات در دست ارائه خدمت، رعایت شود.
محمدزاده افزود: با توجه به اینکه حرکت قطارهای حومهای به صورت پاندولی و به صورت رفت و برگشتی است، علاوه بر اهمیت مکانیابی و ایجاد ایستگاهها در نقطه ثقل شهرها، باید پارک لجستیک و فرایند انبارش در بخش بار و ایجاد ارتباط بین حملونقل درون و برون شهری فعال شود.
مدیرعامل راهآهن با اشاره به مسئله جذابیت مد حمل ونقل ریلی برای مسافران خاطرنشان کرد: ایستگاههای قطارها باید در درون شهرها باشد تا بتواند انگیزه مردم برای استفاده رابرانگیزد، زیرا مردم حاضر نیستند در ایستگاهی خارج از شهر پیاده شوند و مجدد خود را به ایستگاه دیگری برسانند و دست آخر با استفاده از خودرو به داخل شهر برسند. وی با اشاره به توجه ویژه شرکت راهآهن به موضوع رابطه شهر و راهآهن خاطرنشان کرد: ۳۰ شهر برای طراحی طرح جامع ایستگاهها و ایجاد ارتباط درون و بیرون شهر با استفاده از ۲۰ مشاور در دست مطالعه قرار دارد.
لینک خبر