پسلرزههای هفتخوان راهآهن در مجلس
رحیم نیکخو: روز چهارشنبه ۲۴ آذرماه ۹۵، قرائت گزارش کمیسیون عمران در مورد حادثه ریلی استان سمنان در صحن علنی مجلس، واکنشهای متفاوتی را از سوی نمایندگان مردم در مورد ادامه کار وزیر راه و شهرسازی به همراه داشت. جمعی از نمایندگان همچنان بر استیضاح یا استعفای عباس آخوندی به خاطر قصور در سانحه ریلی در هفتخوان استان سمنان اصرار دارند و جمعی دیگر نیز اعتقاد دارند که استیضاح و برکناری وزیر راه و شهرسازی در شرایط حساس فعلی و در زمان باقیمانده از دولت یازدهم به صلاح نیست.
طبق گزارش کمیسیون عمران که خود را بهعنوان عالیترین نهاد تصمیمگیری و نظارتی در حادثه ریلی معرفی میکند، عوامل دخیل در حادثه به وجود آمده، تنها به چند نفر ختم نمیشود و عوامل مختلفی در حادثه مذکور مقصر شناخته شدهاند.
کمیسیون عمران مجلس به وزارت راه و شهرسازی تذکر کتبی داده بود
در این گزارش عنوان شده است که قبلاً و بارها کمیسیون عمران ایرادهای اساسی حاوی اقدامات مغایر با قانون، بالاخص در حوزههای قراردادها، نحوه انتخاب و انتصاب مدیران فاقد شرایط قانونی و عملکردی، نحوه انتقال تکنولوژی و تبعیض فاحش در ساختار و بدنه انسانی شرکت راهآهن را به وزارت راه و شهرسازی تذکر کتبی داده بود و ضمن اعلام آمادگی کامل برای همکاریهای تقنینی و نظارتی، خواستار اقدام جدی شده بود که موردتوجه قرار نگرفته است.
مدیرعامل راهآهن در انتخاب مدیران دقت کافی نداشته است
در این گزارش به صراحت به مقصر بودن مدیرعامل راهآهن درخصوص انتخاب مدیران غیراصلح در مناصب کلیدی اشاره و عنوان شده است، بسیاری از انتصابهای کلیدی و مناصب حرفهای راهآهن یا مغایر با قانون و تخلف بوده یا براساس تجربه، تخصص مرتبط و رعایت ارتقای سلسله مراتبی نبوده و این مهم موجب کاهش تعلق سازمانی، تبعیض اداری و کاهش انگیزه و عملکرد شده است.
مدیران ستادی و تصمیمگیر شرکت راهآهن مقررات را برای مبرا کردن خودشان تنظیم کردهاند
همچنین اعضای کمیسیون عمران مجلس مدیران ستادی و تصمیمگیر شرکت راهآهن بهویژه در حوزه سیر و حرکت را به تدوین و تعریف پارهای از مقررات و قوانین برای مبرا ماندن از مسئولیت در حوادث این چنینی متهم کرده و عنوان کردهاند که مدیران بالادستی با تحت فشار گذاشتن مدیران پایین دست با توجه به نداشتن امنیت شغلی و همچنین با اعمال فشارهای غیررسمی و شفاهی در کنار بخشنامههایی که پرداخت به متصدیان ایمنی و کنترل سیر و حرکت قطار را به میزان تأخیرات و عبور و مرور قطارها منوط مینماید، آنها را به سمت لغو و زیرپا گذاشتن مقررات و به جریان انداختن غیرایمن سیر و حرکت
هدایت مینمایند که این موضوع بایستی با سهیم نمودن هرم مدیران و کارکنان در قصور و کوتاهیهای منجر به سانحه مورد برخورد قانونی قضائی قرار گیرد.
خاموش شدن قطار به خاطر سرما قابل قبول نیست
در این گزارش همچنین به مقبول نبودن خاموشی قطار به خاطر برودت هوا در شرایط فعلی اشاره شده و عنوان شده است که تلفات جانی ناشی از ضربه اول بسیار کم بوده است، اما شرایط تشدیدکنندهای مانند نبود جاده دسترسی، امداد و نجات نامطلوب و دیرهنگام، کمبود تجهیزات لازم در واگنها مانند اطفاء حریق و چکش شکستن شیشه، بهکارگیری مواد غیراستاندارد و قابل اشتغال در بازسازی واگنها، فرسودگی و آسیبپذیری واگنها، وجود نقاط کور مخابراتی و رادیویی در مسیر خطوط ریلی بالاخص در محل سانحه و... منجر به افزایش تلفات سانحه شده که باید در شناسایی متخلفین و مقصرین و برخورد
قانونی و قضائی موردتوجه قرار گیرد.
خاموش کردن سیستم تبدیل به یک رویه عادی و موجب بیاطمینانی کاربران شده بود
رجوع به دفاتر خرابی ATC و خرابی علائم الکتریکی نشان میدهد که در مدت اجرای پروژه بیش از ۲۰۰۰ بار دستور خاموشی ATC ثبت شده و خاموش نمودن این سیستم تبدیل به یک رویه عادی و موجب بیاطمینانی کاربران به این سیستم کنترلی شده بود. مقررات سیر و حرکت و دیگر ضوابط حاکم دارای نقاط ضعف، تضاد و دوگانگی و همچنین اختیاراتی جهت خاموش نمودن ATC است.
بهعنوانمثال اینکه یک اپراتور غیرمسئول بتواند بدون وجود لایههای کنترلی مؤثر، تصمیم به خاموش نمودن سیستم کنترل قطار بگیرد و اجرا هم بشود یا اینکه راهبر قطار اختیار قانونی داشته باشد که شخصاً نسبت به خاموش نمودن سامانه کنترل قطار اقدام کند، از نمونه ایرادهای مقرراتی میباشد.
راهآهن توان فنی لازم برای نظارت مجری ATC نداشته است
شرکت مهاران بهعنوان تولیدکننده داخلی تجهیزات و مجری ATC تحت کنترل هیچ مرجع فنی ذیصلاحی قرار نداشته و به نظر میرسد شرکت راهآهن نیز توان فنی لازم برای نظارت بر این مهم را ندارد.
وقوع حادثه سمنان حاکی از ضعف مدیریت وزارت راه و شهرسازی است
پس از پایان قرائت گزارش واکنشهای نمایندگان جالب توجه بود. در این میان علی مطهری، نایب رئیس مجلس، با اشاره به وقوع حادثه بهدلیل خرابی مکرر سیستم ATC و عدم اطمینان به آن و انتقاد از کمکرسانی ضعیف بعد از بروز حادثه گفت: همه اینها حاکی از ضعف مدیریت وزارت راه و شهرسازی است، ممکن است این وزارتخانه در برخی جاها خوب بوده اما اینجا مقصر است و باید پاسخگو باشد.
تعدادی از نمایندگان نیز بار دیگر به مقصر بودن وزیر راه وشهرسازی در وقوع اتفاق اخیر تأکید کردند و حتی به وزیر راه وشهرسازی اعلام کردهاند تا از مقام خود استعفا نمایند.
اگرچه به نظر میرسد امضا کنندگان استیضاح وزیر راه وشهرسازی، امضای خود را پس گرفتهاند اما نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی گفت: استیضاح وزیر راه را به صحن مجلس میکشانیم تا همه وزرا بدانند تا دقیقه ۹۰ باید به مردم پاسخگو باشند.
جمعی دیگر از نمایندگان با دفاع از اقدامات خوب در وزارت راه و شهرسازی، استیضاح و کنار گذاشتن وزیر راه و شهرسازی را در چنین شرایط حساس به صلاح نمیدانند و معتقد هستند نباید با تمام مسائل به صورت سیاسی برخورد کرد.
لینک خبر